H và tên: PHAN TH NG C THI N
L p: Đi h c liên thông VHVL Mĩ thu t- khóa 3
Ki m tra môn: L ch s mĩ thu t th gi i ế
Đ 2
Câu 1) Anh (ch ) hãy phân tích giá tr t o hình trong tranh MonaLisa
(La jocondo) c a Leonardo de Vinci?
Mona Lisa, hay La Gioconda (La Joconde), là b c tranh s n d u n i ơ
ti ng đc thiên tàiế ượ Leonardo de Vinci v th k 16 trên g c a lo i cây ế
d ng (poplar). Trong l ch s h i h a, b c tranh Mona Lisa là m t trongươ
s ít tác ph m đc nghiên c u và kh o sát k l ng, nó tr thành th n ượ ưỡ
tho i hóa và đã t ng đc sao chép l i. B c tranh này hi n nay đc treo ượ ượ
t i b o tàng Louvre, n c Pháp. Đây là m t b c v n a chân dung m t ướ
ng i đàn bà v i cái nhìn ch m ch m, vàườ n c i c a nàng Mona Lisa ườ
đc cho làđc nh t”, “tà khí” và “mê ho c”. ượ
“Mona Lisa”, vi t t t c a Madonna Lis, là m t b c chân dung v iế
nguyên m u là ng i v c a m t th ng gia ng i Pháp Francesco di ườ ươ ườ
Bartholommeo del Giocondo, vì v y nó còn đc g i là “Phu nhân ượ
Giocondo” (La Gioconda). Ng i ph n trong b c tranh m c trang ph cườ
th i trang c a Florence, ng i khoanh tay thanh l ch và tao nhã trong khung
c nh do Da Vinci t ng t ng. Cô nhìn th ng vào khán gi v i m t n ưở ượ
c i nh cùng v i đôi m t sâu th m. Nhà phê bình ngh thu t Vasari đãườ
mô t đây là n c i bí n “phi nhân th ”. Trên th c t , n c i này đã ườ ế ế ườ
gây nh m l n cho nhi u nhà phê bình ngh thu t và s gia trong nhi u th ế
k .
Nàng Mona Lisa đc Da Vinci th hi n trong tranh là ng i ượ ườ ph
n v i b u ng c căng, c và g ng m t c a nàng b ng sáng, ươ và trong
cùng m t đ sáng d u dàng nh đôi bàn tay ư v i làn da m ng manh, ngón
tay thon dài, nh ng đng ch thêu trên áo đc v h t s c công phu, t ườ ượ ế
m . Có th nói Leonardo đã phát tri n ánh sáng bóng t i khai thác th ế
gi i n i tâm con ng i đc bi t g i g m n d qua đôi bàn tay r t đp ườ
c a nàng Mona Lisa. Tác ph m cho th y k thu t điêu luy n c a
Leonardo khi th hi n s chuy n s c tinh t . ế Đ sáng thay đi trên
g ng m t s ng đng đc đc t b i các m t c u và các hình tròn (kươ ượ
thu t v s d ng hình h c).
Leonardo đã tham kh o m t công th c đn gi n v dáng v cho t th ơ ư ế
ng i c a ng i ph n trong tranh: Hình nh c a t th ng i c a m t ườ ư ế
ng i ph n đc v tr i r ng ra t i m t th i đi m. Ông đã đi u ch nhườ ượ
m t cách hi u qu công th c này v i m c đích t o ra m t n t ng c a ượ
th giác v kho ng cách gi a ng i ph n và ng i xem tranh. Bí quy t ườ ườ ế
c a h i h a chính là các thành ph n ngăn cách đc v gi a Mona Lisa và ượ
chúng ta. Ng i đàn bà trong tranh ng i th ng ng i v i hai cánh tay g pườ ườ
vào nhau th m chí b c l dáng v kín đáo. Ch duy nh t cái nhìn ch m
ch m là b t đng tr c ng i ng m tranh và d ng nh kích thích ng i ướ ườ ườ ư ườ
xem tranh tham gia vào m t s liên l c, mà s liên l c này di n ra trong
im l ng!. B i vì khuôn m t r c sáng trên m t thân hình “th c t v i ế
r t nhi u s thay đi phong phú c a các ph n t t i m u (tóc, m ng che
m ng, bóng), nên s thu hút c a ng i quan sát t i g ng m t c a Mona ườ ươ
Lisa th m chí đc mang đn trong m t ph m vi r ng h n. Do đó, b c c ượ ế ơ
c a b c tranh g i lên m t nh h ng m h v i v đp c a ng i đàn bà ưở ơ ườ
huy n bí nh đang che gi u m t đi u gì bí m t.Th hi n b c c tam giác ư
vàng.
Đánh giá c a m i ng i v “Mona” Lisa là c c k cao, coi đó là m t ườ
mô hình chân dung đi n hình th i Ph c H ng. Ngh s kiêm nhà vi t ti u ư ế
s Vasari tin r ng “Mona Lisa” là s n ph m c a t th c đt đn trình đ ế
cao nh t. T quan đi m k thu t, s mô t đc đi m nhân v t c a Da
Vinci là hoàn h o và không có k h . T vi c n m b t hình d ng (t l
c u trúc, k t c u, ánh sáng và bóng t i) đn đc tính bên trong, không có ế ế
gì quá đáng khi nói b c tranh này trông gi ng nh th t. C th , Da Vinci ư
đã s d ng ph ng pháp ươ Sfumato đ t o ra s thay đi gi a ánh sáng và
bóng t i “nh khói nh s ng”. ư ư ươ
Ph ng pháp này không s d ng các đng vi n đ đnh hình cươ ườ ơ
th mà tr c ti p dùng k thu t v n ánh sáng và bóng t i đây là m t ế
b c đt phá trong ngh thu t v tranh. Đó cũng là m t đi m mà Daướ
Vinci đã có nh h ng sâu s c đn các th h t ng lai. Ph ng pháp ưở ế ế ươ ươ
Sfumato không ph i là phát minh c a Leonardo Da Vinci, nh ng ông thích ư
x lý ánh sáng và bóng t i v i ánh sáng không quá g t, do đó làm cho
ph ng pháp Sfumato có hi u qu t i đa. B c “Mona Lisa” đã tr thành víươ
d đi n hình nh t cho ph ng pháp Sfumato này. Bóng t i các góc c a ươ
khuôn m t nh gò má, khóe mi ng, khóe m t v.v. c a nàng Mona Lisa đã ư
bi u hi n ra m t th n thái khó đoán trên g ng m t này. ươ
Các đng cong trên tóc và trên qu n áo (đc t o ra thông quaườ ượ
cách v v i s c thái hòa vào nhau) đc n i b t trong nh ng thung lũng ượ
nh p nhô và nh ng dòng sông phía sau cô gái. Các đng v phác m m , ườ
dáng v yêu ki u c a cô gái, s t ng ph n c a ánh sáng và bóng t i gây ươ
ra s xúc đng, và t t c c m giác êm đc đc t b i phong cách c a ượ
Leonardo. B i vì Leonardo đã bi u th thành công s đng b gi a cô gái
và phong c nh, nên đã có s tranh cãi r ng li u Mona Lisa nên đc coi là ượ
b c chân dung ngh thu t h n hay ch là b c v m t ng i đàn bà bình ơ ườ
th ng th t s . C m nh n v s hài hòa m t cách toàn di n đã đt đcườ ượ
trong b c tranh - nh t là n c i e th n không th ch i cãi đc c a cô ườ ượ
gái - ph n ánh ý t ng c a Leonardo v s k t n i gi a con ng i và t ưở ế ườ
nhiên, và vi c sáng t o ra b c tranh tranh này đã ghi nh n trí t ng t ng ưở ượ
và s thiên tài c a Leonardo.
N c i c a Mona Lisa là m t ch đ đc nh c l i r t nhi u l n ườ ượ
- v i các thay đi khác nhau - trong s gi i thích v nó. Sigmund Freud đã
gi i thích r ng “n c i” là d u hi u thu hút Leonardo khi ông nghĩ đn ườ ế
ng i m thân yêu c a mình, m t s khác thì mô t nó nh m t bi u thườ ư
v s ngây th , trong tr ng và h p d n. ơ Có l vì ánh sáng và bóng t i
trong b c tranh r t khó phân bi t rõ ràng, nên m i th đu có v không n
đnh. T các góc đ khác nhau, d i ánh sáng khác nhau ho c t các phiên ướ
b n in khác nhau, bi u hi n c a “Mona Lisa” là khác nhau. Tho t nhìn,
t ng r ng đó là m t g ng m t an t ng, d g n. Nh ng khi nhìn kưở ươ ườ ư
l i cho th y s m h và tham v ng, thái đ cao quý, l i t a h nh l ra ơ ư
v ch gi u v i s khinh mi t… Vì v y, trong nhi u th k , n c i c a ế ế ườ
“Mona Lisa” đc cho là đc nh t”, “tà khí và “mê ho c”. Có l Daượ
Vinci đã h p nh t t t c nh ng tính cách trái ng c, đem dung h p vào ượ
m t n i, khi n đó tr thành ph n làm ng i xem khó hi u nh t trong toàn ơ ế ườ
b b c tranh.
Câu 2) Anh (ch ) hãy trình bày v nh ng đc tr ng t o hình c a ư
ngh thu t n t ng? ượ