Qun tr H thng thông tin
1
CƠ S H TNG PHN CNG
& PHN MM
CHƯƠNG 3
Ni dung
I. Phn cng máy tính
II. Phn m$m máy tính
III. Qu&n tr( ngu)n l+c phn cng và phn m$m
2
I. Phn cng máy tính
1. Thành phn
2. H1 th2ng máy tính
3. Công ngh1 lưu tr5, nh7p xu9t
4. Phương thc x< lý
5. Phân loAi h1 th2ng máy tính và h1 th2ng x<
3
1. Thành phn
ThiBt b( nh7p (Input devices)
Nhn d liu ho!c mnh lnh máy tính th( hi(u
s) d*ng đư-c
Ví d*: bàn phím, chu2t, máy scan,4
ThiBt b( xu9t (Output devices)
Hi(n th thông tin đã đư-c x) lý
Ví d*: máy in, màn hình, loa,4
ThiBt b( x< lý (Processing devices)
G<m các m=ch đin
Bng m=ch chính đư-c g?i là Motherboard chAa đơn v x)
lý trung tâm (CPU) và b2 nhF 4
1. Thành phn
ThiBt b( lưu tr5 (Storage devices)
Bao g<m các thiIt b lưu tr d liu và chương
trình nJm ngoài đơn v x) lý cKa máy tính
Ví d*: đĩa cAng, đĩa mMm, CDOROM,4
ThiBt b( giao tiBp (Communication devices)
Cung cQp kIt ni gia các máy tính và các m=ng truyMn
thông
Cho phép trao đTi thông tin và d liu vFi các máy tính
khác thông qua phương tin truyMn dVn như dây cáp,
đưWng dây đin tho=i,4
5
2. H1 th2ng máy tính
6
Qun tr H thng thông tin
2
2. H1 th2ng máy tính
M2t h thng máy tính hin đ=i bao g<m:
Đơn v x) lý trung tâm (CPU)
ThiIt b lưu tr chính (primary storage)
ThiIt b lưu tr ph* (secondary storage)
ThiIt b nhp
ThiIt b xuQt
ThiIt b giao tiIp
7
2. H1 th2ng máy tính
Đơn v x) trung tâm thao tác d liu
điMu khi(n các thành ph^n khác cKa máy tính
ThiIt blưu tr chính lưu tr t=m thWi d liu
chương trình điMu khi(n trong quá trình x)
ThiIt b lưu tr ph* lưu tr d liu chương
trình không đư-c s) d*ng trong quá trình x)
8
2. H1 th2ng máy tính
ThiIt b nhp đưa d liu ch` th a d=ng
tín hiu đin t) vào máy tính
ThiIt b xuQt bi(u dibn d liu theo đnh d=ng
m?i ngưWi có th( hi(u đư-c
ThiIt b giao tiIp ki(m soát vic truyMn
nhn d liu, thông tin trong m=ng
9
3. Công ngh1 lưu tr5, nh7p, xu9t
Kh năng cKa m2t h thng y tính không
ch` ph* thu2c vào tc đ2 cKa CPU mà còn ph*
thu2c vào tc đ2, dung lương thiIt kI cKa
công ngh lưu tr, nhp xuQt
Các thiIt b lưu tr, nhp xuQt đư-c g?i là
thiIt b ngo=i vi (peripheral devices)
10
3. Công ngh1 lưu tr5, nh7p, xu9t
Công ngh1 lưu tr5 phE
H^u hIt thông tin đư-c s) d*ng bai m2t Ang d*ng y nh
đư-c lưu tr trong các thiIt b lưu tr ph* nJm bên ngoài vùng
lưu tr chính
ThiIt b lưu tr ph* đư-c s) d*ng cho m*c đích lưu tr d liu
lâu dài bên ngoài CPU
ThiIt b lưu tr ph* vVn chAa d liu khi máy tính b tjt (ngưng
cQp đin)
Các công ngh lưu tr ph*:
Đĩa tk (magnetic disk)
Đĩa quang (optical disk)
11
3. Công ngh1 lưu tr5, nh7p, xu9t
ThiBt b( nh7p xu9t
Con ngưWi tương tác vFi h thng máy
tính
thông qua các thiIt b nhp xuQt
ThiIt b nhp tp h-p d liu và chuy(n chúng
thành
d=ng tín hiu s đ( máy tính có th( hi(u đư-c
ThiIt b xuQt hi(n th d liu sau khi đư-c x) lý
12
Qun tr H thng thông tin
3
3. Công ngh1 lưu tr5, nh7p, xu9t
ThiBt b( nh7p
Bàn phím Cách chính đ( nhp d liu d=ng văn bn và
ch s
Chu2t ThiIt b điMu khi(n bJng tay, có kh năng di
chuy(n trên màn hình, trm và nhQp đ( ch?n
m2t mnh lnh
Cm Ang Cho phép ngưWi dùng nhp d liu bJng cách
dùng ngón tay ch=m vào màn hình cm Ang
Nhn
d=ng ký
tn
ThiIt b có th( nhn d=ng các ký hiu, ký tn
và mã thành d=ng tín hiu s. ThưWng đư-c
s) d*ng trong siêu th đ( quét (đ?c) mã v=ch
13
3. Công ngh1 lưu tr5, nh7p, xu9t
ThiBt b( nh7p
Máy scan Chuy(n hình nh, tài liu thành d=ng tín
hiu s
ThiIt b cm
Ang bJng bút
Các thiIt b nhn d=ng ch viIt tay, biIn
đTi sn di chuy(n cKa bút khi ch=m vào
màn hình cm Ang thành d=ng tín hiu s
ThiIt b thu
âm
BiIn đTi gi?ng nói thành d=ng tín hiu s
đ( máy tính x) lý
14
3. Công ngh1 lưu tr5, nh7p, xu9t
ThiBt b( xu9t
Màn hình ThiIt b chính dùng đ( hi(n th thông tin.
Có nhiMu lo=i màn hình: màn hình CRT, màn
hình LCD
Máy in ThiIt b dùng đ( xuQt thông tin, d liu, báo
cáo ra giQy
Loa BiIn đTi tín hiu s thành âm thanh, gi?ng
nói,4
15
4. Phương thc x< lý
X< lý tun t+ (sequential processing)
Mqi công vic/tác v* đư-c phân công cho m2t CPU
T=i m2t thWi đi(m, mqi CPU x) lý m2t ch` th (lnh)
X< lý song song (parallel processing)
Công vic đư-c chia ra làm nhiMu ph^n nhm
T=i cùng m2t thWi đi(m các công vic nhm đư-c x) lý vFi
nhiMu CPU khác nhau đ( đ=t đư-c kIt qu
16
4. Phương thc x< lý
X< lý theo lô (batch processing)
Phương thAc tp h-p và x) lý d liu mà các
giao dch đư-c tích lũy, lưu tr đIn m2t thWi đi(m
thun l-i và c^n thiIt đ( x) lý theo nhóm
X< lý tr+c tiBp (online processing)
Phương thAc tp h-p và x) lý d liu mà các
giao dch đư-c nhp trnc tiIp vào máy tính và
đư-c x) lý ngay lp tAc
17
5. Phân loAi máy tính và h1 th2ng x< lý
Siêu máy tính (Supercomputer): máy tính m=nh,
đư-c thiIt kI tinh vi, thnc hin các tính toán phAc t=p
18
Qun tr H thng thông tin
4
5. Phân loAi máy tính và h1 th2ng x< lý
Máy tính lMn (Mainframe): lo=i máy tính lFn,
b2 nhF lFn, kh năng x) lý nhanh
19
5. Phân loAi máy tính và h1 th2ng x< lý
Máy tính cN trung (Midrange computers): kh
năng x) lý kém hơn, giá thành thQp hơn, và kích
cu nhm hơn so vFi mainframe
20
5. Phân loAi máy tính và h1 th2ng x< lý
Máy tính cá nhân (Personal Computer, PC): máy
tính đ( bàn nhm ho!c có th( di chuy(n đư-c
21
II. Phn m$m máy tính
1. Phân loAi
2. Phn m$m h1 th2ng và h1 đi$u hành
3. Các ngôn ng5 l7p trình
4. Các gói phn m$m ng dEng
22
1. Phân loAi phn m$m
Có 2 loAi phn m$m chính:
Phn m$m h1 th2ng (System software) m2t tp
h-p các chương trình qun các tài nguyên cKa
máy tính như CPU, thiIt b ngo=i vi, các kIt ni
m=ng,4
Phn m$m ng dEng (Application software) m2t
tp h-p các chương trình đư-c viIt bai ngưWi dùng
h thng máy tính đ( thnc hin m2t công vic nào đó
23
1. Phân loAi phn m$m
24
Qun tr H thng thông tin
5
2. Phn m$m h1 th2ng & H1 đi$u hành
Phn m$m h1 th2ng
Ph^n mMm h thng là m2t tp h-p các chương trình
đư-c thiIt kI đ( điMu khi(n các thành ph^n cKa h
thng máy tính và ki(m soát các ho=t đ2ng, các chAc
năng cKa ph^n cAng và các chương trình trong toàn
b2 h thng máy tính
Ph^n mMm hthng đóng vai trò giao tiIp gia ph^n
cAng, chương trình Ang d*ng, và ngưWi dùng
25
2. Phn m$m h1 th2ng & H1 đi$u hành
26
2. Phn m$m h1 th2ng & H1 đi$u hành
Phn m$m h1 th2ng g)m:
H điMu hành (Operating System, OS): qun và
điMu khi(n các ho=t đ2ng cKa máy tính
Các chương trình chuyên đTi ngôn ng máy tính:
chuy(n ngôn ng lp trình thành ngôn ng máy
Các chương trình tin ích: thnc hiên m2t s tác v*
thông thưWng
H thng nMn (platform): kIt h-p cQu hình ph^n cAng
và gói ph^n mMm h thng
27
2. Phn m$m h1 th2ng & H1 đi$u hành
H1 đi$u hành
ĐiMu phi tQt c các ho=t đ2ng cKa máy tính
QuyIt đnh tài nguyên máy tính nào sx đư-c
s) d*ng, chương trình nào sx đư-c thnc thi,
và trình tn các ho=t đ2ng sx dibn ra
Chu trách nhim qun b2 nhF, tp tin, thiIt
b; khai đ2ng Ang d*ng; phân bT các tài
nguyên máy tính
28
2. Phn m$m h1 th2ng & H1 đi$u hành
Các tính năng cTa H1 đi$u hành
M2t ngưWi/m2t tác v* (Single User/Single Tasking):
cho phép t=i m2t thWi đi(m, ngưWi dùng ch` ch=y m2t
chương trình
Đa chương trình (Multiprogramming): cho phép nhiMu
chương trình chia sz cùng m2t tài nguyên máy tính
Chia sz thWi gian (Time Sharing): cho phép nhiMu
ngưWi cùng chia sz các tài nguyên đang x) cKa
máy tính
29
2. Phn m$m h1 th2ng & H1 đi$u hành
Các tính năng cTa H1 đi$u hành
Đa nhim (Multitasking): nhiMu chương trình
trên m2t h điMu hành
Đa x) lý (Multiprocessing): nhiMu CPU làm
vic song song trên m2t h thng máy tính
B2 nhF o (Virtual Memory)
30