BÀI GIẢNG
S
Ử DỤNG THUỐC
Bài giảng Sử Dụng Thuốc – DS . Nguyễn Đức Khánh
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
LỜI GIỚI THIỆU
Sử dụng thuốc là một vấn đề quan trọng trong công tác
phòng và chữa bệnh. Thời gian qua ngành Y tế có rất nhiều nỗ
lực trong phục vụ thuốc chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân.
Thị trường thuốc đã đáp ứng cung cấp đủ thuốc cho nhu cầu
khám chữa bệnh. Tình hình cung ứng, quản lý sử dụng thuốc
trong công tác điều trị đã được cải thiện. Tuy nhiên việc sử dụng
thuốc vẫn chưa thật sự hợp lý. Vì vậy, chúng ta những người
làm công tác y tế cần đánh giá đúng thực trạng, tìm đúng
nguyên nhân và có những giải pháp can thiệp hữu hiệu để tăng
cường sử dụng thuốc hợp lý, an toàn và hiệu quả.
Đồng thời để góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy cho
các học viên. Bài giảng Sử Dụng Thuốc đã được biên soạn theo
chương trình của trường Cao đẳng Phương Đông Quảng Nam,
được cập nhật
những
thông tin, kiến thức mới trên cơ sở
phương pháp giảng dạy, học tập theo hướng tích cực có
th
ể
giúp học viên tự học và lượng
giá.
Tuy nhiên trong quá trình biên soạn, không thể tránh
khỏi những thiếu sót, rất mong
các
bạn đồng nghiệp đóng góp
ý kiến đế nội dung bài giảng ngày càng được
phong
phú và
hoàn chỉnh
h
ơ
n.
Xin trân trọng cảm ơn
!
Bài giảng Sử Dụng Thuốc – DS . Nguyễn Đức Khánh
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-
TRƯỜNG CAO ĐẲNG PHƯƠNG ĐÔNG QUẢNG NAM
www.phuongdongqn.vn / phuongdongqn.edu.vn
2
MỤC LỤC
Bài 1 : MỘT SỐ KHÁI NIỆM VỀ SỬ DỤNG THUỐC ( Tr.3 )
Bài 2 : CÁC CÁCH TÁC DỤNG CỦA THUỐC ( Tr.5 )
Bài 3 : YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TÁC DỤNG CỦA THUỐC ( Tr.7 )
Bài 4 : NHỮNG TÁC DỤNG KHÔNG MONG MUỐN ( Tr.10 )
Bài 5 : PHỤ THUỘC THUỐC ( Tr.12 )
Bài 6 : ĐÁNH GIÁ VỀ ĐỘC TÍNH CỦA THUỐC ( Tr.13 )
Bài 7 : TÁC ĐỘNG QUA LẠI CỦA THUỐC ( Tr.14 )
Bài 8 : DÙNG THUỐC Ở CÁC TRƯỜNG HỢP ĐẶC BIỆT ( Tr.16 )
Bài 9 : THUỐC AN THẦN , GÂY NGỦ , CHỐNG CO GIẬT ( Tr.17 )
Bài 10 : THUỐC GÂY TÊ , GÂY MÊ ( Tr.23 )
Bài 11 : THUỐC HẠ SỐT , GIẢM ĐAU , KHÁNG VIÊM ( Tr.29 )
Bài 12 : THUỐC SÁT KHUẨN – TẨY UẾ ( Tr.32 )
Bài 13 : THUỐC TRỊ GIUN SÁN ( Tr.36 )
Bài 14 : THUỐC TIM MẠCH ( Tr.40 )
Bài 15 : THUỐC CHỐNG DỊ ỨNG ( Tr.43 )
Bài 16 : THUỐC ĐƯỜNG HÔ HẤP ( Tr.47 )
Bài 17 : THUỐC ĐƯỜNG TIÊU HÓA ( Tr.52 )
Bài 18 : THUỐC KHÁNG SINH – SULFAMID ( Tr.61 )
Bài giảng Sử Dụng Thuốc – DS . Nguyễn Đức Khánh
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-
TRƯỜNG CAO ĐẲNG PHƯƠNG ĐÔNG QUẢNG NAM
www.phuongdongqn.vn / phuongdongqn.edu.vn
3
Bài 1 : MỘT SỐ KHÁI NIỆM VỀ SỬ DỤNG THUỐC
Dược phẩm là những chất rất đặc biệt. Có loại giúp chúng
ta giảm đau nhức , có loại để bồi bổ sức khỏe cũng như có thứ
thì để chuyên trị các bệnh cảm nhẹ, tiêu chảy, mệt mỏi vv….Sử
dụng thuốc cho đúng là việc rất quan trọng cho tất cả mọi người.
Đối với người thầy thuốc việc nắm vững kiến thức chuyên môn
để sử dụng thuốc an toàn - hợp lý - hiệu quả, là công tác hàng
đầu trong việc chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng.
1. Một số khái niệm
1.1. Sử dụng thuốc hợp lý:
Sử dụng thuốc hợp lý đòi hỏi người bệnh phải nhận được
thuốc thích hợp với đòi hỏi lâm sàng và ở liều lượng đáp ứng
được yêu cầu cá nhân người bệnh, trong một khoảng thời gian
thích hợp và với chi phí ít gây tốn kém nhất cho người bệnh và
cho cộng đồng.
1.2. Một số chữ viết tắt:
Ký hiệu hoặc : Thuốc kê đơn.
OTC (Over The Counter) : Thuốc không cần kê đơn.
DDD (Defined Daily Dose) : Liều dùng một ngày.
LD (Lethal Dose) : Là liều lượng thấp nhất gây chết.
ADR (Aderse Drug Reaction) : Là phản ứng có hại của thuốc.
1.3. Dược động học:
Mối quan hệ giữa liều lượng với nồng độ thuốc trong huyết
tương, là việc hấp thu, phân bố, chuyển hoá, thải trừ thuốc.
1.4. Dược lực học:
Mối quan hệ giữa liều lượng với các hậu quả lâm sàng có
thể quan sát được..
1.5. Thuốc:
Thuốc là các chất hoặc các hợp chất có tác dụng phòng và
điều trị bệnh tật cho người và động vật, nhằm khôi phục chức
phận của các cơ quan.
P
x
Bài giảng Sử Dụng Thuốc – DS . Nguyễn Đức Khánh
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-
TRƯỜNG CAO ĐẲNG PHƯƠNG ĐÔNG QUẢNG NAM
www.phuongdongqn.vn / phuongdongqn.edu.vn
4
2. Các cách sử dụng thuốc đúng
1. Đúng thuốc:
Uống đúng thuốc mới mong hết bệnh được . Bạn cần để ý
nhớ hình dạng viên thuốc và viên thuốc đó có màu gì? Thuốc
cần nên được đựng trong chai lọ nguyên thủy để tránh nhầm lẩn
với các thuốc khác.
2. Đúng người:
Thuốc của ai thì chỉ có người đó dùng mà thôi , lý do là
bệnh trạng mỗi người đều khác nhau. Phân lượng của món thuốc
và thời gian trị liệu được căn cứ trên thể trọng và tình trạng bệnh
lý cá biệt của mỗi bệnh nhân. Không nên đưa thuốc của mình
cho người nào khác uống vì tưởng rằng bệnh của họ cũng giống
như bệnh của mình.
3. Đúng lúc:
Muốn được hiệu nghiệm, thuốc cần nên uống cho đúng thời
gian quy định.
4. Đúng liều:
Phải uống cho đúng liều như đã ghi trong đơn thuốc. Muốn
thay đổi liều lượng phải hỏi ý kiến của Bác sỹ, Dược sỹ trước.
5. Đúng cách:
Tùy từng loại thuốc phải được sử dụng cho đúng cách dùng
Có thứ uống thẳng, có thứ phải nhai nhỏ, có thứ thì ngậm dưới
lưỡi hoặc có thứ để hít, để xịt vào mũi, hay có thứ để dùng ngoài
da, để nhỏ vào mắt, thứ để dán, bơm hay để nhét vv….
* Người thầy thuốc nên nhớ rằng :
+ Không có loại thuốc nào là vô hại.
+ Hết sức tránh lạm dụng, chỉ dùng thuốc khi thật cần thiết.
+ Không phải lúc nào thuốc đắt tiền đều là thuốc tốt nhất.
+ Trong quá trình hành nghề , thầy thuốc phải luôn luôn học hỏi
để nắm được các kiến thức dược lý của các thuốc mới.