Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường ĐH CN Tp.HCM
Mail: buitoan.hui@gmail.com
DĐ: 0986 785 984 Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Khái niệm, đặc điểm và chức năng của thị
trường tiền tệ;
Cấu trúc của thị trường tiền tệ;
Hàng hoá nghiệp vụ trên thị trường tiền tệ.
2
NỘI DUNG CHÍNH
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Thị trường tiền tệ một bộ phận của thị trườ
ng
tài chính, giao dịch các loại vốn ngắn hạn.
Hoạt động của thị trường tiền tệ diễn ra chủ yế
u
thông qua hoạt động của hệ thống ngân ng
các tổ chức tín dụng khác.
Khái niệm
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Luân chuyển vốn ngắn hạn không quá
1
năm;
Hình thức tài chính đặc trưng hình thứ
c
tài chính gián tiếp. Đó
ng vai trò trung gian
tài chính giữa người vay người cho vay
các NHTM các t chức tín dụng khác;
Các công cụ của thị trường tiền tệ độ
an
toàn tương đối cao, tiết kiệm chi phí cho
c
nhà đầu tư.
Đặc điểm của thị trường tiền tệ
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Tạo lập cung ứng vốn ngắn hạn cho nền
kinh tế;
Tạo lập và cung ứng vốn đầu tư tín dụng;
Tạo i trường đầu an toàn hiệu quả
cho các chủ thể trong xã hội;
Góp phần làm lành mạnh nh hình lưu thông
tiền tệ ổn định đồng tiền.
Chc năng ca thtrường tin t
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Phân loại theo cách thức tổ chức:
Thị trường tiền tệ sơ cấp: nơi chuyên phát
hành các loại công cụ nợ ngắn hạn của ngân
hàng, công ty tài chính, kho bạc, ...
Thị trường tiền tệ thứ cấp: chuyên tổ chức
mua đi bán lại các loại công cụ nợ ngắn hạn đã
phát hành ở thị trường sơ cấp.
Phân loại thị trường tiền t
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Phân loại theo công cụ nợ:
Thị trường cho vay ngắn hạn của các định chế
tài chính trung gian;
Thị trường liên ngân hàng;
Thị trường hối đóai.
Phân loại thị trường tiền t
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Phân loại theo công cụ nợ:
Thị trường cho vay ngắn hạn của các định chế tài
chính trung gian: thị trường cho vay, tài trợ, bảo
lãnh, mua bán các lọai chứng từ giá ngắn hạn.
Đây thị trường các nguồn vốn được luân
chuyển theo nguyên tắc tín dụng để huy động vốn
từ những người vốn phân phối lại cho những
người cần vốn nhằm mục đích tìm kiếm lợi nhuận.
Đây chính sự vận động gián tiếp của vốn trong
nền kinh tế thị trường thông qua các trung gian tài
chính.
Phân loại thị trường tiền t
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Phân loại theo công cụ nợ:
Thị trường liên ngân hàng: đây thị trường
vốn ngắn hạn giữa các ngân hàng thương mại
với nhau do Ngân hàng Trung ương tổ chức để
giải quyết nhu cầu vốn giữa các ngân hàng
thương mại về đắp thiếu hụt trong thanh
toán trừ, đáp ng nhu cầu thanh toán của
khách hàng,…
Phân loại thị trường tiền t
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Phân loại theo công cụ nợ:
Thị trường hối đoái: thị trường diễn ra các
họat động đầu tư, cho vay, bảo lãnh, mua bán
các giao dịch khác về ngoại hối (ngoại hối
các lọai ngọai tệ, vàng tiêu chuẩn quốc tế,
các giấy tờ giá bằng ngọai tệ các công
cụ thanh toán bằng tiền nước ngòai).
Phân loại thị trường tiền t
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Tín phieáu Kho baïc Nhà ớc, n phiếuNgân ng
Trung ương;
Thöông phieáu;
Các khoản vay liên ngân hàng;
Chấp phiếu ngân hàng;
Kỳ phiếu ngân hàng, tín phiếu công ty tài chính, chứng
chỉ tiền gửi tiết kiệm.
C
Cá
ác công c
c công c
trên TTTT
trên TTTT
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Tín phieáu kho baïc:
công cụ nợ ngắn hạn của chính phủ (do Kho bạc
Nhà nước phát hành) thời hạn 3, 6, hoặc 12 tháng,
được trả lãi với mức lãi suất cố định được hoàn trả
lại vốn gốc khi đến hạn thanh toán.
Loại công cụ này có tính thanh khoản cao. Kho bạc Nhà
nước phát hành tín phiếu chủ yếu đ vay nợ nhằm mục
đích bù đắp thiếu hụt tạm thời của Ngân sách Nhà nước
thực hiện chính sách tiền tệ bằng cách phát hành tín
phiếu kho bạc.
C
Cá
ác công c
c công c
trên TTTT
trên TTTT
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Thương phiếu:
một loại nợ ngắn hạn do một doanh nghiệp phát
hành để thu hút vốn lưu động kinh doanh hàng ngày.
Chỉ những công ty lớn mới thể phát hành loại
thương phiếu y, các NHTM không được phép phát
hành thương phiếu.
Những người mua lại thương phiếu này thường các tổ
chức tài chính trung gian các công ty hàng đầu.
Hầu hết các thương phiếu kỳ hạn dưới 270 ngày,
thường cố định là 30 ngày hoặc ngắn hạn.
C
Cá
ác công c
c công c
trên TTTT
trên TTTT
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Thương phiếu:
Thương phiếu tồn tại dưới 2 hình thức là:
Hối phiếu
Lệnh phiếu
C
Cá
ác công c
c công c
trên TTTT
trên TTTT
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Thương phiếu:
Hối phiếu:
Hối phiếu chứng chỉ giá do người n
chịu lập, yêu cầu người mua chịu trả một số
tiền xác định vào một thời gian một địa
điểm nhất định cho người thụ hưởng.
C
Cá
ác công c
c công c
trên TTTT
trên TTTT
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Thương phiếu:
Lệnh phiếu:
Lệnh phiếu chứng ch giá do người
mua chịu lập, cam kết trả một số tiền xác
định trong một thời gian một địa điểm
nhất định cho người thụ hưởng.
C
Cá
ác công c
c công c
trên TTTT
trên TTTT
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Thương phiếu:
Thương phiếu có 3 tính chất:
Tính trừu tượng
Tính bắt buộc
Tính lưu thông
C
Cá
ác công c
c công c
trên TTTT
trên TTTT
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Thương phiếu:
Tính trừu tượng:
Trên thương phiếu không ghi cụ thể
nguyên
nhân phát sinh khoản nợ chỉ ghi
c
thông tin về số tiền phải trả, thời hạn trả tiề
người tr tiền.
C
Cá
ác công c
c công c
trên TTTT
trên TTTT
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Thương phiếu:
Tính bắt buộc:
Qui định người tr tiền phải thanh toán
cho người thụ hưởng đúng hạn, không
được phép từ chối hoặc trì hoãn việc trả
tiền.
C
Cá
ác công c
c công c
trên TTTT
trên TTTT
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Thương phiếu:
Tính lưu thông:
Thương phiếu được chuyển nhượng từ người
thụ hưởng sang người khác bằng phương pháp
hậu, thể chuyển hoá ra tiền khi mang
đến ngân hàng xin chiết khấu hoặc cầm cố. Tính
chất này khiến thương phiếu trở thành một loại
phương tiện thanh toán thay cho tiền trong thời
gian hiệu lực.
C
Cá
ác công c
c công c
trên TTTT
trên TTTT
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Các khoản vay liên ngân hàng
Theo quy định của Ngân hàng Trung ương,
các tổ chức nhận tiền gửi phải 1 tỷ lệ d
trữ bắt buộc để đáp ứng nhu cầu rút tiền của
những người gửi tiền. Một số tổ chức thể
thừa dự trữ, một số khác lại thiếu. Các tổ
chức nhận tiền gửi thể mua bán các
khoản dự trữ này trên thị trường liên ngân
hàng.
C
Cá
ác công c
c công c
trên TTTT
trên TTTT
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Chấp phiếu ngân hàng
C
Cá
ác công c
c công c
trên TTTT
trên TTTT
Là mt loi hi phiếu có kì hn do
công ty phát hành
một loại hối phiếu có hạn do
công ty phát hành
Đưc ngân hàng đm bo thanh toán
bng cách đóng du chp nhn lên
hi phiếu
Được ngân hàng đảm bảo thanh toán
bằng cách đóng dấu “chấp nhận” lên
hối phiếu
Chp phiếu
ngân hàng
Chấp phiếu
ngân hàng
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Kỳ phiếu ngân hàng, tín phiếu công ty
i
chính, chứng chỉ tiền gửi tiết kiệm:
c
loại công cụ n ngắn hạn thường từ 3 thá
ng,
6 tháng, 9 tháng đến 12 tháng, đượ
c ngân
hàng thương mại công ty tài chính phá
t
hành nhằm huy động, rồi dùng vốn đó
cho
vay (chủ yếu là ngắn hạn)
C
Cá
ác công c
c công c
trên TTTT
trên TTTT
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Nghiệp vụ vay và cho vay vốn ngắn hạn
Cho vay bằng tiền;
Cho vay dưới hình thức cầm cố;
Cho vay dưới hình thức chiết khấu các chứng từ
giá:
Ngân hàng thương mại chiết khấu chứng từ giá của các
doanh nghiệp, các nhà đầu tư,…
Ngân hàng Nhà nước chiết khấu các chứng từ giá của
các ngân hàng thương mại thông qua thị trường m
Nghiệp vụ mua bán giấy tờ giá ngắn hạn.
Nghiệp vụ trên thị trường tiền tệ
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Thị trường mở:
o một b phận của thị trường tiền tệ;
o nơi diễn ra hoạt động giao dịch mua bán ngắn
hạn các chứng từ giá giữa Ngân hàng Nhà
nước với các ngân hàng thương mại các tổ
chức khác;
o Nghiệp vụ th trường mở công cụ của Ngân
hàng Nhà nước để điều hành chính sách tiền tệ.
Nghiệp vụ trên thị trường tiền tệ
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Ngân hàng thương mại chiết khấu chứng từ giá của các doanh
nghiệp, các nhà đầu tư,…
ñoà hoái phieáu töø khi phaùt sinh nghieäp vuï cho ñeán khi thanh toaùn:
Quan
heä TC
TM
Ngöôøi höôûng
lôïi hoái phieáu
Ngaân haøng
chieát khaáu
Ngöôøi kyù phaùt hoái
phieáu (Cty A)
Ngöôøi traû tieàn
ngöôøi mua
Haøng hoaù, dòch vuï
(1)
HP + chöùng töø hoaù ñôn
(1)
Chaáp nhaän HP (2)
Traû tieàn chieát khaáu HP
Xin chieát khaáu, chuyeån nhöôïng
(3) Göûi HP,
nhôø thu Thanh
toaùn
Hp
Xuaát trình
HP (4)
Nghiệp vụ trên thị trường tiền tệ
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Ngân hàng thương mại chiết khấu chứng từ giá của các
doanh nghiệp, các nhà đầu tư,…
ñoà trái phiếu töø khi phaùt sinh nghieäp v cho ñeán khi thanh toaùn:
Phaùt
haønh
traùi
phieáu
Ngöôøi phaùt haønh traùi
phieáu
Ngöôøi mua traùi phieáu
(phaùp nhaân, theå nhaân)
Ngaân haøng
chieát khaáu
Thanh toaùn TP khi ñeán
haïn thanh toaùn
Chuyeån nhöôïng traùi phieáu
Xin chieát khaáu traùi phieáu traû tieàn tröôùc
Nghiệp vụ trên thị trường tiền tệ
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
1, Trình bày đặc điểm của TTTT?
2, Trình bày cấu trúc của TTTT?
3, Trình bày chức năng của TTTT?
4, Trình bày các công cụ trên TTTT (nêu chi
tiết đặc điểm, chủ thể phát hành,…)?
5, Trình bày các nghiệp vụ trên TTTT?
CÂU HỎI ÔN TẬP
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản 29