Bài giảng Thị trường và các định chế tài chính: Chương 5 - TS. Phan Đặng My Phương

Trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu ngày càng biến động và phức tạp, vai trò của các công cụ tài chính phái sinh trở nên hết sức quan trọng trong việc quản lý rủi ro và tối ưu hóa các cơ hội đầu tư. Các công cụ này cho phép các nhà đầu tư và tổ chức tài chính linh hoạt ứng phó với sự thay đổi của giá tài sản cơ sở. Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng quan về thị trường công cụ tài chính phái sinh, từ định nghĩa, các loại tài sản cơ sở đến các hình thức hợp đồng phổ biến và cấu trúc thị trường, nhằm trang bị kiến thức nền tảng vững chắc cho người học và nhà giao dịch.

Sinh viên ngành kinh tế, tài chính ngân hàng, các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức, chuyên viên phân tích tài chính muốn tìm hiểu về công cụ và thị trường tài chính phái sinh.

Tài liệu tập trung khám phá sâu sắc về thị trường công cụ tài chính phái sinh, bắt đầu bằng việc định nghĩa các công cụ này là các sản phẩm tài chính có giá trị phụ thuộc vào giá trị của một tài sản cơ sở. Các loại tài sản cơ sở đa dạng bao gồm hàng hóa (như kim loại, nông sản, năng lượng) và các công cụ tài chính (như cổ phiếu, trái phiếu, tiền tệ). Tài liệu phân loại các hợp đồng phái sinh phổ biến như hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng tương lai, hợp đồng quyền chọn và hợp đồng hoán đổi. Đặc biệt, nó làm rõ hai mục đích chính của việc sử dụng công cụ phái sinh: phòng ngừa rủi ro khỏi biến động giá và đầu cơ để tìm kiếm lợi nhuận từ biến động giá trong tương lai. Hơn nữa, tài liệu còn trình bày chi tiết về cấu trúc của các thị trường giao dịch phái sinh, bao gồm thị trường tập trung (các sở giao dịch chứng khoán như CBOE, CBT, CME) với các hợp đồng được chuẩn hóa, và thị trường phi tập trung OTC (Over-The-Counter) đặc trưng bởi các thỏa thuận tùy chỉnh giữa các bên, đồng thời nhấn mạnh rủi ro đối tác trong giao dịch OTC. Việc nắm vững các khái niệm và cơ chế thị trường này là thiết yếu cho bất kỳ ai muốn tham gia hoặc hiểu rõ về hoạt động của thị trường tài chính hiện đại.