Bài giảng Thị trường và các định chế tài chính: Chương 3 - TS. Phan Đặng My Phương

Thị trường công cụ nợ đóng vai trò then chốt trong hệ thống tài chính toàn cầu, tạo điều kiện thuận lợi cho việc luân chuyển vốn từ các chủ thể có thặng dư đến những chủ thể có nhu cầu tài trợ. Sự vận hành hiệu quả của thị trường này là yếu tố thiết yếu cho sự ổn định kinh tế và khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và chính phủ. Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng quan về cơ cấu và các thành phần chính của thị trường công cụ nợ, đặc biệt nhấn mạnh vào thị trường tiền tệ và các công cụ tài chính đặc trưng của nó. Mục tiêu là trang bị cho người đọc kiến thức nền tảng về cách thức các công cụ nợ ngắn hạn hoạt động, cách chúng được định giá, và vai trò của các định chế tài chính trong việc duy trì tính thanh khoản và hiệu quả của thị trường.

Sinh viên ngành Kinh tế, Tài chính - Ngân hàng, Kế toán, Quản trị kinh doanh và các nhà đầu tư, chuyên gia tài chính cần kiến thức nền tảng về thị trường công cụ nợ.

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn sâu sắc về thị trường công cụ nợ, tập trung chuyên sâu vào phân khúc thị trường tiền tệ. Phần tổng quan ban đầu làm rõ vai trò thiết yếu của thị trường công cụ nợ trong việc dịch chuyển nguồn vốn giữa các bên có thặng dư và thiếu hụt, đồng thời xác định các chủ thể tham gia chính như ngân hàng trung ương, định chế tài chính, doanh nghiệp và nhà đầu tư. Sau đó, tài liệu phân loại thị trường công cụ nợ thành thị trường tiền tệ (giao dịch công cụ nợ ngắn hạn) và thị trường trái phiếu (giao dịch công cụ nợ dài hạn). Trọng tâm được đặt vào việc phân tích chi tiết các loại công cụ tài chính phổ biến trên thị trường tiền tệ. Các đặc điểm như kỳ hạn ngắn, rủi ro vỡ nợ thấp và tính thanh khoản cao của các công cụ này được làm rõ. Tài liệu đi sâu vào từng loại, bao gồm Tín phiếu kho bạc – công cụ vay nợ ngắn hạn của Chính phủ được NHTW sử dụng trong nghiệp vụ thị trường mở; Thương phiếu – công cụ nợ ngắn hạn không có bảo đảm do các công ty uy tín phát hành; Chứng chỉ tiền gửi có thể chuyển nhượng (NCDs) – chứng chỉ tiền gửi ngắn hạn có thể giao dịch trên thị trường thứ cấp; và Hợp đồng mua lại (Repos) – hợp đồng bán chứng khoán kèm cam kết mua lại. Đối với mỗi công cụ, tài liệu không chỉ mô tả định nghĩa, đặc điểm mà còn trình bày các phương pháp định giá và tính toán tỷ suất sinh lời cụ thể, với các công thức và ví dụ minh họa chi tiết. Việc so sánh tỷ suất sinh lời giữa các công cụ khác nhau cũng được đề cập, cung cấp cái nhìn thực tiễn về cơ hội đầu tư. Nhờ đó, người đọc có thể nắm vững cơ chế hoạt động, định giá công cụ nợ và đánh giá thanh khoản của các công cụ này, hiểu được tầm quan trọng của chúng trong việc quản lý vốn và thực hiện chính sách tiền tệ của các định chế tài chính.