Bài giảng Lý thuyết tài chính tiền tệ: Chương 8 - ThS. Huỳnh Quốc Khiêm

Lạm phát là một trong những hiện tượng kinh tế vĩ mô phức tạp và có sức ảnh hưởng sâu rộng nhất đối với ổn định kinh tế và đời sống xã hội. Việc hiểu rõ bản chất, nguyên nhân, và hệ quả của lạm phát là yếu tố then chốt đối với các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp và mỗi cá nhân. Nghiên cứu này nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện về lạm phát, từ các quan điểm lý thuyết cơ bản đến các phương pháp đo lường thực tiễn, phân loại các mức độ lạm phát khác nhau, cũng như phân tích các nguyên nhân cốt lõi và những tác động đa chiều mà nó gây ra cho nền kinh tế. Mục tiêu là trang bị kiến thức nền tảng vững chắc để nhận diện, đánh giá và đối phó hiệu quả với thách thức lạm phát.

Sinh viên, giảng viên, nhà nghiên cứu trong lĩnh vực kinh tế học, tài chính, ngân hàng và các nhà hoạch định chính sách kinh tế.

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn sâu sắc và có hệ thống về lạm phát, một khái niệm kinh tế vĩ mô trọng yếu. Bắt đầu bằng việc trình bày các quan điểm về lạm phát từ K. Marx đến quan điểm hiện đại, tài liệu làm rõ bản chất của hiện tượng tiền giấy mất giá và mức giá chung tăng kéo dài, gây ra sự phân phối lại thu nhập quốc dân. Để định lượng hiện tượng này, các phương pháp đo lường lạm phát được giới thiệu chi tiết, bao gồm Chỉ số giá tiêu dùng (CPI), Chỉ số giá sản xuất (PPI), và Chỉ số giảm phát GDP (PGDP), kèm theo công thức tính toán minh họa. Tài liệu phân loại lạm phát thành ba cấp độ chính: lạm phát vừa phải, lạm phát phi mã và lạm phát siêu tốc, mô tả các đặc điểm và hệ lụy kinh tế của từng loại. Tiếp đó, tài liệu đi sâu vào các nguyên nhân lạm phát, phân biệt rõ ràng giữa lạm phát do cầu kéo, phát sinh từ tổng cầu tăng vượt quá khả năng cung ứng (ví dụ: thâm hụt ngân sách, chính sách tiền tệ mở rộng), và lạm phát do chi phí đẩy, xuất phát từ sự gia tăng chi phí sản xuất (ví dụ: tăng tiền lương, nguyên vật liệu). Cuối cùng, các hiệu ứng đa dạng của lạm phát được phân tích, bao gồm tác động đến lãi suất danh nghĩa (hiệu ứng Fisher), thu nhập thực tế, quyết định đầu tư và mối quan hệ nghịch chiều với thất nghiệp thông qua đường cong Phillips ngắn hạn. Những phân tích này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hiểu lạm phát để duy trì ổn định kinh tế và đưa ra các chính sách quản lý hiệu quả.