Bài giảng Quản lý nhà nước về tài chính - tiền tệ: Chương 7 - TS. Tạ Thị Kim Dung

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu và sự phát triển không ngừng của nền kinh tế thị trường, thị trường tài chính đóng vai trò xương sống, là kênh dẫn vốn hiệu quả từ nơi dư thừa đến nơi có nhu cầu. Tuy nhiên, sự phức tạp và biến động cố hữu của thị trường này đòi hỏi một cơ chế quản lý chặt chẽ. Do đó, quản lý nhà nước về thị trường tài chính trở thành một yếu tố then chốt, đảm bảo sự ổn định, minh bạch và phát triển bền vững cho toàn bộ hệ thống tài chính. Bài viết này sẽ đi sâu phân tích các khía cạnh cơ bản của thị trường tài chính và vai trò quản lý của nhà nước, nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện về tầm quan trọng của nó trong nền kinh tế hiện đại.

Sinh viên chuyên ngành kinh tế, tài chính, ngân hàng; nhà nghiên cứu, hoạch định chính sách và cán bộ quản lý trong lĩnh vực tài chính công.

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng quan có cấu trúc về quản lý nhà nước đối với thị trường tài chính, bắt đầu từ những vấn đề chung về sự hình thành, khái niệm và phân loại. Thị trường tài chính được định nghĩa là nơi thực hiện các nghiệp vụ chuyển nhượng vốn giữa các chủ thể thông qua các công cụ riêng biệt, gắn liền với sự ra đời và phát triển của nền kinh tế thị trường. Các chức năng cốt lõi bao gồm chuyển giao nguồn tài chính, đáp ứng nhu cầu mua bán và thanh khoản chứng khoán, cũng như cung cấp thông tin kinh tế và định giá doanh nghiệp. Về vai trò, thị trường tài chính thúc đẩy tích lũy và tập trung vốn, sử dụng vốn hiệu quả, hỗ trợ chính sách mở cửa và cải cách kinh tế, đồng thời tăng tính thanh khoản cho tài sản tài chính. Tài liệu tiếp tục phân tích cấu trúc đa dạng của thị trường tài chính, bao gồm thị trường nợ và vốn cổ phần, thị trường cấp 1 và cấp 2, thị trường tập trung và phi tập trung, cùng với sự phân biệt giữa thị trường tiền tệ và thị trường vốn. Các công cụ tài chính đặc trưng cho từng thị trường cũng được trình bày chi tiết, từ tín phiếu kho bạc và hối phiếu trên thị trường tiền tệ đến cổ phiếu và trái phiếu trên thị trường vốn. Cuối cùng, vai trò quản lý của nhà nước được nhấn mạnh thông qua việc tạo lập khuôn khổ pháp lý, giám sát hoạt động, xây dựng môi trường kinh tế xã hội thuận lợi và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, khẳng định tầm quan trọng của sự can thiệp nhà nước để duy trì một thị trường tài chính hoạt động hiệu quả và an toàn, đóng góp vào sự phát triển chung của nền kinh tế.