Bài giảng Lý thuyết tài chính tiền tệ: Chương 6 - ThS. Huỳnh Quốc Khiêm

Tài chính tiền tệ là một lĩnh vực cốt lõi trong nghiên cứu kinh tế, với thị trường tài chính đóng vai trò trung tâm trong việc phân bổ vốn và thúc đẩy tăng trưởng. Trong bối cảnh đó, hệ thống ngân hàng, đặc biệt là các ngân hàng thương mại, là một thành tố không thể thiếu, có vai trò thiết yếu trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch tài chính và luân chuyển nguồn vốn trong nền kinh tế. Bài viết này trình bày tổng quan về ngân hàng, đi sâu vào lịch sử hình thành, khái niệm cơ bản, và các chức năng quan trọng của ngân hàng thương mại, bao gồm quản lý tiền gửi, trung gian thanh toán và tín dụng, đồng thời khám phá cơ chế tạo tiền của chúng.

Sinh viên chuyên ngành tài chính, ngân hàng, kinh tế, và các nhà nghiên cứu, chuyên gia quan tâm đến cấu trúc và hoạt động của hệ thống ngân hàng.

Tài liệu cung cấp một cái nhìn toàn diện về vai trò của thị trường tài chính và tập trung sâu vào ngân hàng, đặc biệt là ngân hàng thương mại. Phần mở đầu thiết lập bối cảnh bằng cách nhấn mạnh tầm quan trọng của thị trường tài chính trong việc tạo điều kiện cho các giao dịch và truyền dẫn vốn hiệu quả. Sau đó, tài liệu đi sâu vào lịch sử hình thành và phát triển của ngân hàng thương mại, từ những hoạt động sơ khai đến sự can thiệp của nhà nước, đồng thời phân biệt vai trò của ngân hàng trung ương và ngân hàng trung gian. Các chức năng cốt lõi của ngân hàng thương mại được phân tích chi tiết, bao gồm quản lý tiền gửi, trung gian thanh toán, và trung gian tín dụng, nhấn mạnh lợi ích cho khách hàng, ngân hàng và toàn bộ nền kinh tế. Đặc biệt, tài liệu còn giải thích cơ chế tạo tiền của ngân hàng thương mại, từ quá trình mở rộng tiền gửi tối đa đến các trường hợp thực tế, cung cấp các công thức tính toán và bài tập minh họa. Việc hiểu rõ cách ngân hàng thương mại tạo ra "bút tệ" thông qua hoạt động cho vay và thanh toán không dùng tiền mặt là yếu tố then chốt để nắm bắt sự vận hành của chính sách tiền tệ. Cuối cùng, tài liệu giới thiệu khái niệm về ngân hàng trung ương, đặt nền móng cho việc hiểu rõ cơ quan quản lý tiền tệ cấp cao nhất. Những phân tích này không chỉ cung cấp kiến thức nền tảng về lý thuyết mà còn có giá trị ứng dụng cao trong việc đánh giá chính sách và hoạt động của hệ thống tài chính, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế bền vững.