Bài giảng Lý thuyết tài chính tiền tệ: Chương 7 - ThS. Huỳnh Quốc Khiêm

Trong bối cảnh nền kinh tế hiện đại, tiền tệ đóng vai trò trung tâm trong mọi giao dịch và hoạt động kinh tế. Việc nắm vững các nguyên lý về cung cầu tiền tệ là yếu tố cốt lõi để phân tích và hoạch định chính sách tiền tệ hiệu quả, đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô. Bài giảng này đi sâu vào khái niệm, các học thuyết về cầu tiền tệ từ cổ điển đến hiện đại, và cơ chế hình thành cung tiền tệ. Mục tiêu là cung cấp một nền tảng vững chắc về lý thuyết tiền tệ, giúp người học hiểu rõ hơn về cách thức tiền tệ vận hành và các yếu tố ảnh hưởng đến giá trị của nó trong nền kinh tế.

Sinh viên và học viên cao học ngành kinh tế, tài chính, ngân hàng; các nhà nghiên cứu và chuyên viên làm việc trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, chính sách tiền tệ.

Bài giảng trình bày chi tiết về cầu tiền tệ và cung tiền tệ, hai trụ cột cơ bản của lý thuyết tiền tệ. Về cầu tiền tệ, nội dung khái quát các học thuyết về cầu tiền tệ tiêu biểu, bao gồm quan điểm của Fisher nhấn mạnh vai trò của thu nhập và vòng quay tiền, trường phái Cambridge với sự phụ thuộc vào thu nhập và lãi suất, học thuyết của Keynes với động cơ nắm giữ tiền và mối quan hệ giữa cầu tiền với lãi suất, cùng với lý thuyết hiện đại của Friedman xem xét thu nhập thường xuyên và lợi suất kỳ vọng từ các tài sản khác. Các yếu tố như thu nhập, chi phí cơ hội, hệ thống thanh toán và tâm lý công chúng ảnh hưởng đến mức cầu tiền cũng được phân tích. Đối với cung tiền tệ, bài giảng định nghĩa và trình bày các phép đo cung tiền khác nhau như M1, M2, M3 và M4, cho thấy sự đa dạng trong cách tiếp cận lượng tiền trong lưu thông. Quá trình tạo tiền được giải thích thông qua vai trò của Ngân hàng Trung ương trong việc cung ứng cơ số tiền tệ (MB) và các ngân hàng thương mại trong việc tạo ra tiền gửi. Đặc biệt, khái niệm số nhân tiền được giới thiệu để làm rõ cơ chế tăng trưởng của cung tiền. Các yếu tố tác động đến cung tiền, bao gồm cơ số tiền tệ, tỷ lệ dự trữ bắt buộc, tỷ lệ tiền mặt và tỷ lệ dự trữ thừa, cũng như tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn, đều được thảo luận. Sự hiểu biết sâu sắc về cung cầu tiền tệ và các yếu tố ảnh hưởng sẽ giúp người học đánh giá được tác động của các quyết định chính sách tiền tệ như quy định khung lãi suất của ngân hàng trung ương đối với hoạt động kinh tế, từ đó ứng dụng vào phân tích và quản lý tài chính thực tiễn.