Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường ĐH CN Tp.HCM
Mail: buitoan.hui@gmail.com
DĐ: 0986 785 984 Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Khái niệm, đặc điểm và cấu trúc của thị trường
vốn;
Các công cụ trên thị trường vốn;
Chủ thể hoạt động trên thị trường vốn.
2
NỘI DUNG CHÍNH
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Thị trường vốn (còn gọi là thị trường vốn dài hạn)
là:
Một bộ phận của thị trường tài chính
Gồm những công cụ vay nợ trung và dài hạn >
01 năm và các chứng khoán (cổ phiếu, trái phiếu
chính phủ, trái phiếu công ty, trái phiếu chính
quyền địa phương, các hợp đồng vay thế chấp)
được mua bán.
Chứng khóan của thị trường vốn có tính thanh
khoản kém hơn so với các lọai chứng khoán ngắn
hạn và rủi ro lớn hơn so với chứng khóan ngắn
hạn do thời gian dài hơn và giá cả của chúng biến
động nhiếu.
Khái niệm
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Thị trường chứng khoán: giao dịch mua bán cá
c
giấy tờ trung hạn, dài hạn (có thời gian trên mộ
t
năm).
Thị trường tín dụng thuê mua: cung cấp các tí
n
dụng trung và dài hạn cho các doanh nghiệ
p qua
hình thức tài trợ cho thuê tài sản.
Thị trường thế chấp: cung cấp tín dụng trung và
dài hạn cho doanh nghiệp với điều kiện phải có tà
i
sản thế chấp.
Phân loại thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Cổ phiếu (chứng khoán vốn);
Trái phiếu (chứng khoán nợ);
Một số các công cụ khác.
Các công cụ trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Cổ phiếu (chứng khoán vốn)
Khái niệm:
Laø moät loaïi chöùng khoaùn xaùc nhaän quyeàn sôû
höõu voán của cổ đông goùp vaøo coâng ty vaø quyeàn
ñöôïc höôûng moät khoaûn coå töùc theo ñònh kyø.
Các công cụ trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Cổ phiếu (chứng khoán vốn)
Phân loại:
Căn cứ vào hình thức:
o Cổ phiếu ghi danh
o Cổ phiếu vô danh
Caên cöù vaøo quyeàn lôïi ñöôïc hưởng:
o Cổ phiếu ưu đãi
o Cổ phiếu thường
Caên cöù vaøo phöông thöùc goùp voán:
o Coå phieáu hieän kim
o Coå phieáu hieän vaät
Các công cụ trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Cổ phiếu (chứng khoán vốn)
Phân loại:
Căn cứ vào hình thức, cổ phiếu có hai loại:
oCổ phiếu ghi danh:là cổ phiếu có ghi tên người sở hữu
trên tờ cổ phiếu. Cổ phiếu này có nhược điểm là việc
chuyển nhượng phức tạp, phải đăng ký tại cơ quan phát
hành và phải được Hội đồng Quản trị của công ty cho
phép.
oCổ phiếu vô danh:là cổ phiếu không ghi tên người sở
hữu. Cổ phiếu này được tự do chuyển nhượng mà không
cần thủ tục pháp lý.
Các công cụ trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Cổ phiếu (chứng khoán vốn)
Phân loại:
Caên cöù vaøo quyeàn lôïi ñöôïc hưởng, cổ phiếu
có hai loại:
oCổ phiếu ưu đãi
oCổ phiếu thường
Các công cụ trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
oCổ phiếu ưu đãi
• Là một chứng khoán lai tạp có những đặc điểm vừ
a
giống cổ phiếu thường, vừa giống trái phiếu.
• Đó là một giấy chứng nhận cổ đông đượ
c ưu tiên so
với cổ đông thường về mặt tài chính hoặc một số
mặt khác nhưng bị hạn chế về quyền hạn đối vớ
i
công ty góp vốn, như: người giữ cổ phiếu ưu đ
không được tham gia ứng cử bầu cử vào hội đồ
ng
quản trị hoặc ban kiểm soát công ty,nhưng lạ
i
được ưu tiên chia cổ tức trước cổ đông thường,
ưu
tiên được hoàn lại vốn trước cổ đông thườ
ng khi
thanh lý tài sản trong trường hợp công ty bị phá sản
Các công cụ trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
oCổ phiếu ưu đãi
•Đặc điểm chính:
Möùc coå töùc coá ñònh vaø ñöôïc ghi roõ treân coå phieáu
luùc phaùt haønh;
Thu nhaäp cuûa coå ñoâng khoâng phuï thuoäc vaøo chính
saùch chia laõi haøng naêm cuûa coâng ty;
Ñöôïc chia coå töùc tröôùc loaïi coå phieáu thöôøng;
Trường hợp công ty bị thanh lý tài sản, nhà đầu tư
sẽ được hoàn lại vốn theo trình tự: chủ nợ
cổ
đông sở hữu CPƯĐ
cổ đông sở hữu CPT;
Không có ngày đáo hạn.
Các công cụ trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
oCổ phiếu ưu đãi
•Các loại Cổ phiếu ưu đãi:
Cổ phiếu ưu đãi về cổ tức;
Cổ phiếu ưu đãi hoàn lại;
Cổ phiếu ưu đãi chuyển đổi thành cổ phiếu
thường;
Cổ phiếu ưu đãi khác theo điều lệ công ty;
Cổ phiếu ưu đãi về quyền biểu quyết.
Các công cụ trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
oCổ phiếu thường
•Khái niệm
Là loại chứng khoán vốn hay chứng chỉ chứng
nhận đầu tư;
Cổ tức được trả hằng năm theo lợi nhuận (kết quả
hoạt động SXKD) của doanh nghiệp;
Giá trị cổ phiếu tương ứng với giá trị sở hữu doanh
nghiệp;
Cổ phiếu được hoàn vốn sau cùng;
Treân thò tröôøng giaù cuûa coå phieáu thöôøng bieán ñoäng
nhieàu hôn so vôùi coå phieáu öu ñaõi và trái phiếu.
Các công cụ trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Cổ phiếu (chứng khoán vốn)
Phân loại:
Caên cöù vaøo phöông thöùc goùp voán:
oCoå phieáu hieän kim: giaønh cho nhöõng coå ñoâng goùp
voán baèng tieàn;
oCoå phieáu hieän vaät: giaønh cho nhöõng coå ñoâng goùp
voán baèng taøi saûn nhö maùy moùc, thieát bò, nhaø
xöôûng…
Các công cụ trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Trái phiếu (chứng khoán nợ)
Khái niệm:
Laø moät loaïi chöùng khoaùn xaùc nhaän moät khoaûn voá
n cho
vay vaø quyeàn ñöôïc höôûng möùc thu nhaäp theo ñònh kỳ
,
ngöôøi mua traùi phieáu laø chuû nôï cuûa ñôn vò phaùt haønh vaø
seõ ñöôïc hoaøn laïi voán khi ñeán kyø haïn.
Hay:
Trái phiếu là một hợp đồng nợ dài hạn được ký kết giữ
a
chủ thể phát hành (chính phủ, chính quyền đị
a phương hay
doanh nghiệp) và người cho vay, đảm bảo một sự chi trả
lợi tức định kỳ và hoàn lại vốn gốc cho người cầm trá
i
phiếu ở thời điểm đáo hạn.
Các công cụ trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Trái phiếu (chứng khoán nợ)
Phân loại:
o Trái phiếu Nhà nước, trái phiếu Kho bạc;
o Trái phiếu doanh nghiệp;
o Trái phiếu do chính quyền địa phương;
o …
Các công cụ trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
oTrái phiếu Nhà nước
•Hình ảnh trái phiếu:
Các công cụ trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
oTrái phiếu Nhà nước
•Hình ảnh trái phiếu:
Các công cụ trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
oTrái phiếu Nhà nước
• Do NSNN phaùt haønh vôùi muïc ñích buø ñaép nhöõng
khoaûn chi cuûa NSNN;
• Laø chöùng thö xaùc nhaän khoaûn nôï cuûa Nhà nước.
Các công cụ trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
oTrái phiếu doanh nghiệp:
• Do caùc coâng ty hoaëc caùc xí nghieäp ñang hoaït
ñoäng phaùt haønh vôùi muïc ñích boå sung voán kinh
doanh;
• Laø loaïi chöùng khoaùn coù lôïi töùc coá ñònh;
• Ngöôøi sôû höõu traùi phieáu chæ laø chuû nôï cuûa coâng
ty neân khoâng ñöôïc tham döï vaø can thieäp vaøo
hoaït ñoäng cuûa coâng ty;
• Ñaàu tö vaøo traùi phieáu vaãn coù möùc ñoä an toaøn
cao hôn so vôùi ñaàu tö vaøo coå phieáu;
Các công cụ trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
oTraùi phieáu do chính quyeàn ñòa phöông phaùt haønh
• Muïc ñích hoã trôï cho ngaân saùch ñòa phöông;
• Loaïi traùi phieáu naøy hieän nay ôû nöôùc ta chöa phaù
t
trieån.
Các công cụ trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Chuû theå phaùt haønh chöùng khoaùn
Ngöôøi ñaàu tö
Ngöôøi moâi giôùi chöùng khoaùn
Ngöôøi kinh doanh chöùng khoaùn
Ngöôøi toå chöùc thò tröôøng
Ngöôøi ñieàu hoøa thò tröôøng
Chủ thể họat động trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Chuû theå phaùt haønh chöùng khoaùn
Ñaây laø nhöõng chuû theå coù nhu caàu veà voán ñaàu tö
vaø ñöôïc Nhà nước cho pheùp phaùt haønh chöùng
khoaùn ñeå huy ñoäng voán;
Ñaïi dieän cho nguoàn cung öùng chöùng khoaùn vaøo
löu thoâng vaø ñoù laø caùc coâng ty, xí nghieäp, caùc toå
chöùc taøi chính vaø Nhà nước.
Chủ thể họat động trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Ngöôøi ñaàu tö
Laø nhöõng ngöôøi coù voán nhaøn roãi
Mua chöùng khoaùn treân thò tröôøng ñeå kieám lôøi
Laø phaùp nhaân kinh teá vaø caùc theå nhaân.
Chủ thể họat động trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Ngöôøi moâi giôùi chöùng khoaùn:
Coù vò trí quan troïng nhaát ñònh ñoái vôùi söï toàn taïi vaø
phaùt trieån cuûa thò tröôøng chöùng khoaùn;
Coù theå hoaït ñoäng vôùi tö caùch laø theå nhaân hay phaù
p
nhaân (coâng ty moâi giôùi);
Phaûi ñöôïc Nhà nước caáp giaáy pheùp vaø phaûi hoäi ñuû caù
c
ñieàu kieän maø qui cheá veà ngheà moâi giôùi theo luaä
t
chöùng khoaùn vaø giao dòch chöùng khoaùn ban haønh.
Chủ thể họat động trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Ngöôøi moâi giôùi chöùng khoaùn:
Hoaït ñoäng moâi giôùi: chæ nhaän leänh mua
hoaëc baùn hoä chöùng khoaùn cho khaùch haøng
ñeå höôûng hoa hoàng khoâng ñöôïc mua
baùn chöùng khoaùn cho chính mình nhaèm
ñaûm baûo tính khaùch quan trong ngheà moâi
giôùi.
Chủ thể họat động trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Ngöôøi kinh doanh chöùng khoaùn:
Mua baùn chöùng khoaùn cho baûn thaân nhaèm kieám
lôïi nhuaän.
Chủ thể họat động trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Ngöôøi toå chöùc thò tröôøng:
Laø ban ñieàu haønh cuûa Sôû giao dòch giöõ nhieäm
vuï toå chöùc caùc khaâu hoaït ñoäng treân thò tröôøng;
Laø ngöôøi chuyeån taûi nhöõng luaät leä cuûa Nhà
nước vaøo thöïc tieãn quaûn lyù thò tröôøng.
Chủ thể họat động trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
Ngöôøi ñieàu hoøa thò tröôøng:
Laø cô quan ñöôïc Nhà nước thaønh laäp nhö: uûy
ban ñieàu haønh thò tröôøng chöùng khoaùn, hoäi ñoàng
chöùng khoaùn quoác gia…
Giöõ nhieäm vuï ban haønh caùc luaät leä, toå chöùc
giaùm saùt hoaït ñoäng giao dòch vaø mua baùn chöùng
khoaùn treân thò tröôøng.
Chủ thể họat động trên thị trường vốn
Bài giảng môn: Thị trường tài chính
Giảng viên: Bùi Ngọc Toản
1, Phân biệt điểm giống và khác nhau giữa trái phiế
u
Nhà nước và trái phiếu doanh nghiệp?
2, Bạn hãy trình bày những công cụ tài chính đượ
c
giao dịch trên thị trường vốn?
3, Lãi suất thị trường tăng thì giá trái phiếu biến độ
ng
như thế nào?
4, Theo pháp luật Việt Nam, các tổ chức được phé
p
phát hành trái phiếu là những tổ chức nào?
5, Đại bộ phận trái phiếu ở Việt Nam hiện nay là
do ai
phát hành?
CÂU HỎI ÔN TẬP