Ỉ Ệ Ắ Ể Ị NGUYÊN T C KI M Ð NH ­ SO SÁNH HAI T  L

ượ ể ị

ạ ả ộ thuy t  không (Ho) có đ t yêu c u hay không

ụ ụ ả ỉ ệ

ứ ứ ượ ự ể ứ ủ ị ệ ố ậ

ẫ  2 m u ậ ủ ả ạ ượ ệ ữ ầ ể ầ ạ ầ Mục tiêu: ủ ề ọ Sau khi nghiên ch  đ , h c viên có kh  năng: ệ ắ ủ c nguyên t c c a vi c ki m đ nh ý nghĩa  ­ Nêu đ ầ ế ­ Đánh giá m t gi ỉ ệ ở   ­ Trình bày và  ng d ng công th c z đ  so sánh 2 t  l ­ Trình bày và  ng d ng đ c công th c c a kho ng tin c y c a hi u s  2 t  l ­  Trình bày đ ệ ượ t đ ­ Phân bi c s  liên h  gi a ki m đ nh ý nghĩa và kho ng tin c y  ạ c 2 lo i sai l m: sai l m lo i I và sai l m lo i II

ư ệ ệ ị ị ớ ố ợ ượ ứ ệ ố ượ   c   c đi u tr  v i L­Pam hay CMF (m t ph i h p g m 3 ỏ   c đ nh nghĩa là s  teo nh  trên m t n a c a di n tích ộ ộ ử ủ ả ố ệ ượ ạ ố ố 1. Thí dụ: ử ộ Trong m t th  nghi m lâm sàng đ  đi u tr  ung th  vú đã di căn, b nh nhânh đ ồ ẫ phân nhóm ng u nhiên đ  đ lo i thu c). Ðáp  ng kh i u đ ể ờ kh i u trong th i gian t ể ề ề ể ượ ố ự ị ầ i thi u là 2 tu n. S  li u đ c trình bày trong b ng sau:

ị ổ ố Ði u trề CMF L­Pam T ng s

Có ủ   ứ Ðáp   ng   c a kh i uố 49 (52,7%) 18 (19,8%) 67 (36,4%)

Không 44 73 117

93 91 184 ố ệ   ổ T ng   s   b nh nhân

ứ ể ằ ị ể ể ứ ộ ố ơ ế ớ ố ệ V i s  li u trên, chúng ta có th  s  d ng ki m đ nh ý nghĩa đ  xem b ng ch ng đ ậ ế k t lu n CMF t ể ử ụ ạ t h n L­Pam m nh đ n m c đ  nào.

ươ ủ ứ ả ể ậ 2. Nguyên tắc của kiểm định ý nghĩa Nguyên lí c a ph ề ng pháp ph n ch ng là n u chúng ta có th  suy lu n

(cid:222) (cid:222) ả ả A không x y ra} B không x y ra} thì  {B x y ra

ề ệ ủ ị ủ ị ủ ề ‘ A là ph  đ nh c a m nh đ  A, ta có th  vi ể ế ệ t

(cid:222)

ườ ụ ậ ộ ệ ẩ ụ ứ ứ ờ ệ ả ử ứ ị ị ắ ệ ộ ử ủ ệ ệ ế ệ ể ệ ậ ắ ộ ư ậ ế ả n u {A  Kí hi u ệ ‘ B là ph  đ nh c a m nh đ  B,   ‘ B} thì  {B (cid:222) ế n u {A  ằ   ứ Ðây là suy lu n chúng ta r t th ng xuyên  ng d ng trong ch n đoán y khoa (dù r ng ậ   ụ chúng ta  ng d ng nó m t cách có ý th c hay vô th c).Thí d : m t b nh nhân nh p ụ    s  chúng ta nghi ng  b nh nhân b  t c ru t và chúng ta vi n vì b  đau b ng d  d i. Gi t b nh nhân có trung ti n bình khai thác b nh s  c a b nh nhân. B nh nhân cho bi   ứ   ườ ng và chúng ta lo i b  căn nguyên t c ru t. Có th  chúng ta không nh n th c th ượ c quá trình suy lu n nh ng nó đã di n ra nh  sau: đ

ệ ế ộ ủ  ‘ A } ấ ộ ữ ộ ệ ạ ỏ ư ị ắ

ẽ ệ ệ ộ ng nên b nh nhân không b  t c ru t.

ễ ệ ệ N u b nh nhân b  t c ru t thì b nh nhân s  không đi trung ti n. ị ắ ườ Do b nh nhân trung ti n bình th ươ ệ ắ ủ ắ ủ ự ư ươ ị nh  nguyên t c c a ph ng t ả   ng pháp ph n ứ ể Nguyên t c c a ki m đ nh ý nghĩa t ch ng. Ðó là:

(cid:222) (cid:222) ế ế ế ả ả ả T hi m x y ra} thì { T x y ra

ế ố ấ ủ ứ ế N u {Ho  ệ Kí hi u theo công th c xác su t c a bi n c  T là P(T), ta vi Ho hi m x y ra } t:

(cid:222) (cid:222) ế ả P(Ho) nh  }ỏ

P(T) nh  } thì { T x y ra  ể ừ ị ướ c c a quá trình ki m đ nh ý nghĩa chúng ta có các b c:

N u {Ho  Phân tích t ng b ả ự 1. Xây d ng gi ỏ ướ ủ ế  thuy t Ho

(cid:222) ị ọ ự ậ ừ ệ ỗ P(T) Ho

ậ ượ c

ể ị ố ấ ủ ượ ọ c g i là giá tr  p

ủ ỏ ị ỏ ả ệ ậ ế ế ỏ ợ 2. Ch n l a ki m đ nh thích h p ­ Vi c tìm chu i suy lu n t ủ ố ệ 3. Tính giá tr  th ng kê T c a s  li u thu th p đ ố 4. Tính xác su t c a th ng kê T  ­ kí hi u là P(T) và đ 5. Và n u P(T) đ  nh  chúng ta k t lu n P(Ho) nh  và chúng ta bác b  gi ế  thuy t Ho

ả ế

ộ ế ề ẳ ả ị ự ớ ủ ấ ứ ộ ằ ườ ượ ạ ệ ỉ ệ ướ  tr ệ ề ỉ ệ ữ t v  t  l ằ   ệ  thuy t không (null hypothesis) là m t m nh đ  âm tính cho r ng ế    thuy t  trên đã trình bày, kh ng đ nh gi ườ   ố ng ả ị    đ nh r ng không ng âm tính: gi ố ở   c đ i di n b i hai dân s  nghiên c tiên chúng ta s  ch n l p tr ố  gi a hai dân s  đích mà đã đ ẫ

ư ế ả ị ươ ỉ ệ ư ẽ ị ề  thuy t không là hai đi u tr  này có   ớ   ứ  đáp  ng v i ụ ề ng đ ng. Nói khác đi các b nh nhân ung th  vú s  có t  l ố ớ ệ ề

ứ ớ thuy t không 2.1. Gi ả ố Trong th ng kê, gi ư ở ệ ố không có s  liên h  th ng kê nào và nh   ể ị ầ không là bu c đ u tiên c a b t c  m t ki m đ nh ý nghĩa th ng kê nào. Trong tr ẽ ọ ậ ợ h p so sánh 2 t  l ự có s  khác bi ứ c u (m u). Trong thí d  đi u tr  ung th  vú, chúng ta xem gi ệ ả ươ hi u qu  t ị ằ đi u tr  b ng nhau đ i v i CMF và L­Pam.  Ho: p 1=p 2  Hay ứ ỉ ệ Hp: t  l

ả ộ ệ ấ ố ớ  thuy t không nh  sau: đ i v i m t b nh nhân b t kì, ớ ỉ ệ  đáp  ng v i CMF = t  l ế ể ị ớ đáp  ng v i L­Pam ư ằ ứ ề ấ Chúng ta cũng có phát bi u gi xác su t đáp  ng đi u tr  v i CMF và L­Pam là b ng nhau.

ỉ ệ ầ ọ ể ể ị 2.2. Ch n ki m đ nh ý nghĩa đ  so sánh hai t  l ph n trăm

(cid:222) ị ị ỗ ầ ả ế ậ ừ Ho P(B) thuy t không chúng ta c n xác đ nh chu i suy lu n t

ả ấ ả ự ệ ề ỉ ệ  t v  t  l thuy t không là đúng, c  h i (xác su t) x y ra s  khác bi ượ ơ ộ t đã quan sát đ

ư ỏ ằ ệ ụ ề ị ỏ ế ơ ự  hay l n h n s  khác bi ợ ả ề ự ố ệ ươ t t ng t ặ ề ệ c là bao nhiêu? ặ ấ ả ứ ơ ố ệ ớ Sau khi xác đ nh gi ặ ằ b ng cách đ t ra câu h i: ế ­ N u gi ớ ự ườ ng h p thí d  v  ung th  vú, chúng ta đ t ra câu h i, n u thu c CMF   ự  ệ ớ   t nhi u h n s  li u đã quan sát (đó là đáp  ng v i CMF là 52,7% và v i

ố ệ ế ề ằ ố ị thuy t không cho r ng s  b nh nhân đi u tr  thu c L­Pam đ ượ ẫ ệ ề ộ ồ ị ố ườ ệ ứ ỉ ệ ề ế ợ

ố ấ ỉ ng

ứ ở ứ ở ẽ ẽ ẫ ẫ ộ ườ 1­p2 s  có phân ph i x p x  bình th ị 1­p2 s  dao đ ng chung quanh giá tr  0 hai m u p  hai m u p

đáp  ng   đáp  ng  ệ ố ỉ ệ ố ươ t ng t ế ụ ể C  th  trong tr và L­Pam có hi u qu  đi u tr  cùng b ng 36%, xác su t x y ra s  khác bi ho c khác bi L­Pam là 19,8%) là bao nhiêu? ả ư ậ c xem là Nh  v y, gi   ồ ẫ ộ   m t m u  g m 19 b nh nhân và b nh nhân đi u tr  thu c CMF là m t m u g m 93 ố   ả ệ b nh nhân c  hai đ u có t  l ng h p này lí thuy t th ng  đáp  ng là 36,4%. Trong tr kê cho r ng:ằ ệ ố ủ ỉ ệ ­ Hi u s  c a t  l ệ ố ủ ỉ ệ ­ Hi u s  c a t  l ẩ ủ ­ Sai s  chu n c a hi u s  hai t  l là

(cid:0)

(cid:0)

(cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0)

S.E.

-(1

)(

(

)

364,0

636,0

071,0

%1,7

1 93

1 ) 91

1 n 1

1 n 2

ườ ệ ố ượ c

ệ ố ệ ng hi u s  quan sát đ ượ ườ ẩ ố ượ ọ ố t (hi u s ) quan sát đ c đo l ng theo sai s  chu n đ c g i là th ng kê ỉ ố ố 2.3. Tính ch  s  th ng kê đo l ự S  khác bi z:

(cid:0)

7,52

8,19

(cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0)

Z

63,4

leä tæ soá hieäu quan saùt chuaån cuûa hieäu soá

soá sai

1,7

9,32 1,7

ấ ủ ỉ ố ố

ố ấ ườ ớ ị ộ ằ ị ng, ta có xác đ nh xác su t có đ ấ ị ố ề ặ ử ụ ả ả ẩ ặ 2.4. Tính xác su t c a ch  s  th ng kê Z ơ   ố ớ ượ c th ng kê Z l n h n Ð i v i phân ph i bình th ầ ố ộ ằ ặ   ho c b ng m t giá tr  Z0 nh t đ nh b ng cách s  d ng m t ph n m m th ng kê (thí ố ụ ư   d  nh  Epi­Info; Excel hay Stata), ho c tham kh o b ng phân ph i chu n. Ho c chúng ự ế ta có th  s  d ng tr c ti p các thông tin sau:

0,674) =0,5 1,282) =0,2 1,645) =0,1

P(|Z| ‡ P(|Z| ‡ 3,291)=0,001 1,960) =0,05 2,576) =0,01

ắ ạ ể ế ấ ớ

ế ị ụ ự ự ượ ự ả ấ c s  khác bi P(|Z| ‡ P(|Z| ‡ ỏ i là n u Z càng l n thì xác su t P càng nh . ớ ệ ỏ ơ ể ử ụ P(|Z| ‡ P(|Z| ‡ ầ Ði m c n nh c l ề Trong thí d  trên v i Z=4,63 thì ta có P<0,001. Nói cách khác, n u đi u tr  CMF và L­ ư ệ ớ ư t l n nh  chúng ta Pam th c s  có hi u qu  nh  nhau thì xác su t có đ đã quan sát là nh  h n 1/1000.

ỏ ả ứ ế ớ ở ứ ứ ẽ ố ự ự ứ

ế 2.5. K t lu n ằ   ậ ế ậ  thuy t Ho v i m c ý nghĩa  0,001. Hay nói r ng Vì v y chúng ta k t lu n bác b  gi ạ ằ ệ ự   s  khác bi  m c 0,001. Do đó có b ng ch ng m nh m  cho t có ý nghĩa th ng kê  ớ ệ ố ơ ệ ằ r ng các b nh nhân nhân nhóm CMF th c s  có đáp  ng t   t h n so v i b nh nhân nhóm L­Pam

3. Phương pháp tắt để tính z

ị ổ ố Ði u trề CMF L­Pam T ng s a1 a0 Có 49 18 67 b1 b0 ủ   ứ Ðáp   ng   c a kh i uố Không 44 73 117

93 91 184 ố ệ   ổ T ng   s   b nh nhân

ỉ ố ữ ệ ố ằ ẩ ủ  và sai s  chu n c a hi u s  2 t  l ố ấ ủ ệ ố ả ứ ầ

2

2

ỉ ệ   ỉ ệ Ngoài cách tính z b ng t  s  gi a hi u s  2 t  l , ệ   chúng ta có th  tính z theo công th c sau (kí hi u 4 t n su t c a 4 ô trong b ng 2 x 2 ầ ượ l n l ể t là a, b, c, d):

(cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0)

)

49(

73

184

(cid:0) (cid:0) (cid:0)

Z

64,4

(cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0)

ba 01 a

a

( )(

N )(

)

(

67

44 117

)18 93

91

0

ba 10 a )( 1

b 0

0

b 1

b 0

a 1

b 1

ươ ư ể ể ơ ắ ể ủ ươ ượ ươ ng pháp này là không th  hi n đ ả ồ ề ể ệ ế ả ấ ươ ầ   t đ  tính z và có  u đi m là có th  tính nhanh h n và ít nh m ấ ủ   c b n ch t c a ế   ng pháp đ u cho k t qu  đ ng nh t nhau n u ng pháp t ể ơ ị ng pháp ki m đ nh z. C  hai ph ệ ố Ðây là ph ế ẫ l n h n. Khuy t đi m c a ph ả ể ph ố không có sai s  do vi c làm tròn s .

ể ứ ượ ủ ằ ể ệ ủ ớ ườ , ng ằ ằ ườ ể ế ả  thuy t Ho là không đúng. Khi đó, ng

thuy t Ho. Theo thông l ế ở ứ ứ ằ i ta có th  nói r ng s  khác bi ế ườ ử ụ ắ m c 5%. M t s  ng i s  d ng quy t c là n u p ủ ằ ự ậ ộ ố ỏ ế ề ộ ậ ố ờ ỉ ọ ỏ ệ ượ ữ ố ư ử ụ ế ả ị ự ự ủ ỉ ế ằ ả t r ng p ở ướ  d 4. Biện luận giá trị của p ơ ớ ị   c xem là đ  l n đ  xem r ng không có đ  b ng ch ng đ  bác Giá tr  p l n h n 0,1 đ ể  ỏ ả i ta cho r ng p<0,05  là có đ  b ng ch ng đ b  gi ệ có  ằ t  cho r ng gi  ‡    0,05 thì ch pấ ố      ý nghĩa th ng kê    nh n Ho và n u p<0,05 thì bác b  Ho. Tuy nhiên đi u này  hoàn toàn không có m t căn ứ   c  khoa h c hay th ng kê nào mà ch  do thói quen th i th ng. Vì v y chúng ta  nên ặ ưỡ   ng ý nghĩa 5%. M t khác, nh ng phân tích th ng kê cho bác b  vi c “mê tín” vào ng ơ ấ ụ ấ ứ   th y chúng ta nên s  d ng m c ý nghĩa th p h n, thí d  nh  0,01 hay 0,001, trong ưỡ ấ ứ ử ụ ị ể ng ý nghĩa nào, trong báo cáo khoa ki m đ nh gi    thuy t. Và dù s  d ng b t c  ng ọ ộ   ứ h c chúng ta ph i báo cáo giá tr  th c s  c a p, ch  không ch  vi i m t ưỡ ng ng nào đó.

ị ầ ả ả ế ể thuy t không ph i là không có sai l m: dù r ng chúng ta có 20 gi ế ế ằ ể ơ ệ ế ự ị ề ế ỏ ẽ ẫ ị ể ầ

ề ể ể ị ị ế ơ ế ọ ề ố ệ ố ấ ạ ườ ầ ệ ẽ ố ơ ẽ ụ ậ ỏ ng thì các gi ưở ậ ố ệ ướ ể ị c khi thu th p s  li u.

ứ ầ ụ ự ứ ệ ộ ệ ằ ấ ở ơ ộ ở vong vong

ố ử ữ   t có ý nghĩa gi a ầ ố  ớ ử    nhóm  nhóm anturane là 6 th p h n m t cách có ý nghĩa so v i t ề ậ   ứ ế ế ủ t k  c a nghiên c u không đ  c p ư ậ   ẽ  ra nên tránh các so sánh nh  v y 5. Sự lạm dụng của test thống kê ả  Ki m đ nh gi ệ   ệ thuy t hoàn toàn đúng thì trên trung bình, vi c ti n hành 20 ki m đ nh s  d n đ n vi c ả ộ ầ  thuy t. Và n u chúng ta th c hi n nhi u ki m đ nh h n thì bác b  (sai l m) m t gi   ơ ị chúng ta có nhi u nguy c  b  sai l m h n. ể ế   Sau khi đã có s  li u, n u chúng ta ti n hành r t nhi u ki m đ nh đ  xem ki m đ nh ố ệ i ta g i đó là n o vét s  li u (data dredging) ­ thì nguy nào là có ý nghĩa th ng kê ­ ng   ữ ọ   ơ  cho khoa h c. c  sai l m s  tăng cao và nh ng phát hi n s  gây r i h n là làm sáng t ự ạ ế   ả ầ Vì v y đây là s  l m d ng c n phê phán nghiêm túc. Trên lí t  thuy t ả ượ ể c phát bi u tr nghiên c u c n ki m đ nh ph i đ ặ M t thí d : trong nghiên c u anturane, m c dù không có s  khác bi anturane và placebo nói chung, báo cáo có "phát hi n" r ng trong vòng 6 tháng đ u s ử t ở placebo là 24 (p=0,001). Tuy nhiên b i vì trong thi ệ ế đ n vi c so sánh s  t  vong trong vòng 6 tháng, l trong báo cáo.

ỉ ệ ả ng kho ng tin c y c a hi u s mà không ỉ ệ ậ ủ ể ị ứ ằ ẫ ố ả ậ ướ ượ c l ậ  thuy t Ho, kho ng tin c y cho chúng ta bi ề ộ ớ ự ỉ ế ộ ệ ắ ệ ố  ượ   ng ế ề ộ ớ ủ   t v  đ  l n c a   t đó. Công ả ắ t và th  hi n m c đ  không ch c ch n v  đ  l n s  khác bi ố ư ứ ậ ủ ệ ả 6. Khoảng tin cậy 95% của hai hiệu số ị ế ỉ ể N u ch  ki m đ nh  so sánh hai t  l ư hai t  l  thì v n ch a hoàn ch nh. Chúng ta nh n th c r ng p có ích đ  đ nh l ạ ứ ằ i gi b ng ch ng ch ng l ể ệ ệ ự s  khác bi ứ ể th c đ  tính kho ng tin c y c a hi u  s  nh  sau:

(cid:0) (cid:0) (cid:0) hai cuûa hieäu

%7,3%7,0%2,2%5,1%1,1

95% caäy ệ soá ậ soá sai chuaån cuûa ệ ề ỉ ệ ử  t hieäu  vong sau t v  t  l soá ộ (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) (cid:0) Khoaûng hieäu quan saùt 1,96 soá tin ủ ả ử Trong th  nghi m anturane, kho ng tin c y 95% c a khác bi m t năm là: 96,1%)1,4%6,5(

ằ ự ả ữ ợ ả ệ ề ệ  vong 0,7% trong nhóm anturane và gi m t  l ả ậ ậ ị ỉ ệ ớ ưỡ ằ (v i ng ứ ượ ạ ế ị ằ t v  hi u qu  gi a anturane và placebo n m đâu   ỉ ệ ử   t ị  ừ ế  giá tr ư ậ ng thì nó có ch a giá tr  0 và nh  v y có nghĩa là chúng ta không bác   ậ   ự ữ ng tin c y t gi a hai t  l ị ậ   i n u kho ng tin c y không ch a giá tr  0 thì giá c l ị ể Chúng ta có th  nói r ng s  khác bi ườ ỉ ệ ử ữ  t đó gi a 2 tr ng h p: tăng t  l ằ ể ở  nhóm anturane. Có th  nh n xét r ng n u kho ng tin c y 95% đi t vong 3,7%  ứ ị ươ ế âm đ n giá tr  d ệ ế ỏ ả 0 cho r ng không có s  khác bi b  gi  thuy t H ả 5%) và khi đó giá tr  p>0,05. Ng ẽ tr  p s  <0,05

ụ ộ ở ệ ố ị ấ ằ ệ ị ệ ế ị ệ ứ ặ ớ ị ị ẵ ượ ầ ế ố ế ế ơ ị ỳ ủ ạ ệ ả ậ ế ố ấ  c  nguyên nhân nào hay nh p vi n do các bi n c  tim m ch.

ế ế i thi ử  vong do b t ả ử  s  anh ch  là ng ằ ố ở ế ố ị ị ằ ứ ộ ử ề t ệ ử ệ  bi n s  nào (t ộ ấ ế ẽ ế ệ ậ ả ố ẽ ằ ầ ở t ở ơ

ế  nhóm không thi u máu c  tim? ớ ế ừ ế ị  6 đ n 33 tháng v i trung v  là 13,8 tháng), k t qu  đ ả ượ   c ờ ư Bài tập ẹ ướ ứ ữ c đây cho th y r ng thu c ch n kênh calci tác d ng nhanh   1. Nh ng nghiên c u tr ứ   ử ậ  các b nh nhân b  suy tim mãn tính. M t nghiên c u  vong  làm gia tăng b nh t t và t ượ ữ ả ủ ệ ể đ   c ti n hành đ  xem xét hi u qu  c a Amlodipine trên nh ng b nh nhân b  suy tim ố ố   ạ m n tính. Trong nghiên c u này 1153 b nh nhân b  suy tim mãn tính và phân s  t ng ề ỏ ơ ượ   c đi u tr  mù đôi ho c là v i amolodipine (571) hay placebo máu nh  h n 30% đ ề ớ ệ   (582 b nh nhân) cùng v i đi u tr  s n có. Các b nh nhân đ c phân t ng tu  theo có   hay không b  thi u máu c  tim. Bi n s  k t qu  chính (primary outcome) c a nghiên ứ ứ c u là t ị  ườ t k  nghiên c u cho th  nghi m lâm sàng này, anh ch a. Gi    vong do b t kì cho r ng đi u tr  b ng amlodipine s  có tác đ ng t ạ nguyên nhân nào ­ nh p vi n do bi n c  tim m ch ­ hay x y ra m t trong 2 bi n có   ế   ả ố ở ế trên)? Anh chi cho r ng amlodipine s  có k t qu  t  phân t ng nào (  nhóm thi u ơ máu c  tim hay  ộ Sau m t th i gian theo dõi (t ậ ghi nh n nh  sau:

ấ ả ệ ế ơ T t c  b nh nhân Nhóm thi u máu c  tim Nhóm   không   thi uế   máu

ố ế   ế Bi n   s   k t quả Placebo (n=582) amlodipine (n=571) Placebo (n=370) amlodipine (n=362) Placebo (n=212) amlodipine (n=209)

Ch tế 192 160 126 123 66 37

ướ   i

ơ 35 10 7 10 13 8 9 12 21 8 4 8 2 3 1 6 14 2 3 2 15 11 10 18

Phù ph iổ ế Thi u   t máu n ngặ ồ Nh i máu c tim ị Nh p   nhanh

ấ th t hay rung th tấ

ổ ộ T ng c ng 246 222 168 164 78 58

ể ử ụ

ị ở ả ệ ề ơ ử vong các b nh nhân b  suy tim

ơ ậ ả ề ế ố ệ ệ các b nh nhân b  suy tim mãn hay không?

ả ế ả ả ị ằ ị ị ằ ệ ề ậ ế ệ ạ ố ử  ố ế ơ ả ị ở    các b nh nhân b  suy tim mãn hay

ơ ử ệ ả ở ị các b nh nhân b  suy tim vong ơ

ề ế ề ơ ử ệ ả ở ị các b nh nhân b  suy tim vong ơ ị

ề ệ ừ ứ ậ ợ S  d ng test ý nghĩa phù h p đ  đánh giá: ị ằ ả b. Có ph i đi u tr  b ng amlodipine gi m nguy c  t mãn hay không? ạ   ả b. Có ph i đi u tr  b ng amlodipine gi m nguy c  nh p vi n vì các bi n c  tim m ch ở b. Có ph i đi u tr  b ng amlodipine gi m nguy c  x y ra bi n c  k t qu  chính (t vong hay   nh p vi n vì các bi n c  tim m ch)  không? ả ị ằ c. Có ph i đi u tr  b ng amlodipine gi m nguy c  t mãn và có thi u máu c  tim hay không? ị ằ ả d. Có ph i đi u tr  b ng amlodipine gi m nguy c  t ế mãn và không b  thi u máu c  tim hay không? ả ủ ể ế e. Chúng ta có th  k t lu n gì v  hi u qu  c a amlodipine t nghiên c u này?