1
TRƯỜNG ĐẠI HỌC PHẠM VĂN ĐỒNG
KHOA KỸ THUẬT - CÔNG NGHỆ
*******
ThS. NGUYỄN QUỐC BẢO - ThS. ĐÀO MINH ĐỨC
BÀI GIẢNG
TỔ CHỨC SẢN XUẤT CƠ KHÍ
(Dùng cho bậc ĐH và CĐ)
Quảng Ngãi, 11/2015
2
MỤC LỤC
Nội dung
Trang
Mục lục
2
Lời nói đầu
3
Chƣơng 1: Những vấn đề chung về sản xuất
1.1. Các quá trình của sản xuất cơ khí
4
1.2. Các định nghĩa về sản phẩm cơ khí
9
1.3. Các thành phần của qui trình công nghệ
10
1.4. Các dạng sản xuất
12
1.5. Phương pháp sản xuất dây chuyền và nhịp sản xuất
1.6. Các thành phần của nhà máy cơ khí
13
14
Câu hỏi ôn tập Chương 1
17
Chƣơng 2: Tổ chức sản xuất
2.1. Nội dung và yêu cầu của tổ chức sản xuất
18
2.2. Cơ cấu sản xuất
20
2.3. Phương pháp tổ chức quá trình sản xuất
22
2.4. Chu kỳ sản xuất
27
Câu hỏi ôn tập và bài tập Chương 2
32
Chƣơng 3: Bố trí sản xuất
3.1. Lựa chọn vị trí sản xuất
34
3.2. Bố trí mặt bằng sản xuất
37
Câu hỏi ôn tập và bài tập Chương 3
48
Chƣơng 4: Quản lý kỹ thuật
4.1. Ý nghĩa và nội dung của quản lý kỹ thuật
51
4.2. Kỹ thuật sản phẩm
51
4.3. Kỹ thuật sản xuất
53
4.4. Kỹ thuật máy móc, thiết bị
55
Câu hỏi ôn tập và bài tập Chương 4
60
Tài liệu tham khảo
61
3
LỜI NÓI ĐẦU
Tổ chức sản xuất cơ khí (Tổ chức sản xuất) là một trong những môn học cơ
sở của sinh viên ngành cơ khí. Tổ chức sản xuất cơ khí là khoa học nghiên cứu tổ hợp
các điều kiện và yếu tố tác động trong quá trình sản xuất cơ khí trên cơ sở ứng dụng
các kiến thức thực tế để hoàn thành kế hoạch theo đúng chỉ tiêu nhằm không ngừng
nâng cao mức sống về kinh tế, xã hội, vật chất, văn hóa, tinh thần.
Học phần Tổ chức sản xuất cơ khí có vị trí trung gian giữa các học phần kỹ
thuật cơ khí và kinh tế. Nội dung của học phần được xây dựng trên kiến thức về kinh
tế, kỹ thuật cùng với kinh nghiệm thực tế. Các học phần kinh tế là cơ sở lý thuyết để
xác định phương pháp giải quyết các vấn đề đặt ra đối với một nhà máy cơ khí trong
điều kiện cụ thể; còn các môn học kỹ thuật nghiên cứu về nguyên liệu, vật liệu, chi tiết
và thiết bị, dụng cụ.
Bài giảng Tổ chức sản xuất cơ khí biên soạn gồm 4 chương, nội dung trình
bày gồm: Những vấn đề chung về sản xuất cơ khí; Tổ chức sản xuất; Bố trí sản xuất;
Quản lý kỹ thuật và được thực hiện với thời lượng 30 tiết.
Chúng tôi hy vọng với Bài giảng này phần nào tạo điều kiện cho sinh viên
ngành Cơ khí tại Trường Đại học Phạm Văn Đồng có thêm tài liệu học tập và nghiên
cứu học phần Tổ chức sản xuất cơ khí.
Đây là lần biên soạn đầu tiên, chắc chắn tài liệu không tránh khỏi có những sai
sót. Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ email sau: baoqng2006@gmail.com hoặc
dmd2482004@yahoo.com. Chúng tôi xin chân thành cảm ơn!
Tháng 11 - 2015
Nhóm biên soạn
4
Chƣơng 1.
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ SẢN XUẤT CƠ KHÍ
Mục tiêu:
- Hiểu được các khái niệm cơ bản trong sản xuất cơ khí.
- Hiểu được các thành phần của qui trình công nghệ.
- Biết được các dạng sản xuất.
- Biết được các thành phần của một nhà máy cơ khí.
1.1. CÁC QUÁ TRÌNH CỦA SẢN XUẤT CƠ KHÍ
1.1.1. Quá trình thiết kế
Quá trình thiết kế là quá trình khởi tạo, tính toán, thiết kế ra một dạng sản phẩm
thể hiện trên bản vẽ kỹ thuật, thuyết minh, tính toán, công trình, …
Đó là quá trình tích lũy kinh nghiệm, sử dụng những thành tựu khoa học kỹ
thuật để sáng tạo ra những sản phẩm mới ngày càng hoàn thiện. Bản thiết kế là cơ sở
để thực hiện quá trình sản xuất, là cơ sở pháp lý để kiểm tra, đo lường, thực hiện các
hợp đồng, …
1.1.2. Quá trình sản xuất
- Quá trình sản xuất là quá trình con người tác động vào tài nguyên thiên nhiên
để biến nó thành sản phẩm phục vụ cho lợi ích của con người.
+ Hiểu theo nghĩa rộng thì một sản phẩm cơ khí có quá trình sản xuất được
hình thành bao gồm các quá trình: Thăm dò địa chất
khai thác quặng mỏ
luyện kim
tạo phôi
tạo phôi gia công cắt gọt
nhiệt luyện
kiểm tra
lắp ráp hoàn chỉnh
chạy thử
thị trƣờng
dịch vụ sau bán hàng.
+ Hiểu theo nghĩa hẹp hơn thì quá trình sản xuất trong một nhà máy cơ khí
gồm có 3 giai đoạn chính: Giai đoạn chế tạo phôi
Giai đoạn gia công
Giai
đoạn lắp ráp.
Giai đoạn chế tạo phôi: dùng để chế tạo các loại phôi đúc, rèn, dập, hàn.
Giai đoạn gia công: thực hiện các nguyên công như gia công cơ, nhiệt, hóa và
các hình thức gia công khác.
Giai đoạn lắp ráp: thực hiện các mối ghép giữa các chi tiết với nhau tạo thành 1
sản phẩm hoàn thiện.
5
Hình 1.1. Sơ đồ quá trình sản xuất chi tiết
- Quá trình sản xuất gồm hai quá trình : Quá trình sản xuất chính và quá trình
sản xuất phụ
+ Quá trình san xuât chinh : là quá trình liên quan trực tiếp đến việc tạo ra
sản phẩm.
+ Quá trình sản xuất ph : là quá trình không l iên quan trưc tiêp đên viê
c
tạo ra sản phẩm mà chỉ hổ trợ cho quá trình tạo ra sản phẩm.
1.1.3. Quá trình công nghệ