Bài giảng Triết học Mác - Lênin - Chương 1: Triết học và vai trò của triết học trong đời sống xã hội

Triết học đóng vai trò nền tảng trong việc định hình nhận thức của con người về thế giới và định hướng hành động. Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu Triết học Mác – Lênin trở nên đặc biệt quan trọng, không chỉ với tư cách là một hệ thống lý luận mà còn là một thế giới quan khoa học và phương pháp luận cách mạng. Tài liệu này cung cấp cái nhìn tổng quan về sự ra đời, phát triển, các vấn đề cơ bản, và vai trò của nó trong đời sống xã hội. Mục tiêu là trang bị cho người học những kiến thức nền tảng để hiểu sâu sắc hơn về các quy luật vận động của tự nhiên, xã hội và tư duy, đồng thời làm rõ ý nghĩa của nó trong thực tiễn cách mạng xã hội và công cuộc đổi mới Việt Nam hiện nay.

Sinh viên đại học các ngành không chuyên lý luận chính trị, học viên cao học, và nghiên cứu sinh các ngành khoa học xã hội.

Tài liệu cung cấp một cái nhìn toàn diện về Triết học Mác – Lênin, bắt đầu bằng việc khái quát nguồn gốc lịch sử, các khái niệm cơ bản của triết học, và sự thay đổi đối tượng nghiên cứu của nó qua các thời kỳ. Trọng tâm là phân tích vấn đề cơ bản của triết học, bao gồm mối quan hệ giữa vật chất và ý thức, các trường phái duy vật và duy tâm, cùng với thuyết khả tri và bất khả tri. Đặc biệt, tài liệu đi sâu vào khái niệm biện chứng và siêu hình, nhấn mạnh vai trò của phép biện chứng duy vật như một công cụ hiệu quả để nhận thức và cải tạo thế giới. Phần quan trọng của nội dung tập trung vào quá trình ra đời và phát triển của Triết học Mác – Lênin, từ các điều kiện kinh tế – xã hội, nguồn gốc lý luận, tiền đề khoa học tự nhiên, đến vai trò của các nhà kinh điển C.Mác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin trong việc bổ sung, hoàn thiện hệ thống lý luận này. Nó được giới thiệu như một hệ thống quan điểm duy vật biện chứng về tự nhiên, xã hội và tư duy, đồng thời là phương pháp luận khoa học của giai cấp công nhân và các lực lượng tiến bộ. Giá trị ứng dụng và hàm ý của Triết học Mác – Lênin được thể hiện qua vai trò của nó như một thế giới quan khoa học định hướng nhận thức và thực tiễn, cũng như một phương pháp luận giúp con người nhận thức đúng đắn và cải tạo giới tự nhiên, xã hội, và tư duy. Tài liệu nhấn mạnh ý nghĩa của việc nghiên cứu triết học này trong sự nghiệp đổi mới Việt Nam hiện nay, giúp hình thành tư duy khoa học, chống lại bệnh chủ quan, giáo điều, và thúc đẩy sự phát triển bền vững của xã hội. Việc nắm vững các nguyên lý của nó là thiết yếu để tránh sai lầm trong nhận thức và hành động.