TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
--------***--------
TIỂU LUẬN KINH TẾ CHÍNH TRỊ
MÁC-LÊNIN
NỀN KINH TẾ NHIỀU THÀNH PHẦN; VỊ TRÍ, VAI TRÒ CỦA
THÀNH PHẦN KINH TẾ TƯ NHÂN
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Lê Mai Linh
Mã sinh viên: 2012450021
Lớp Anh 02, CLC Kinh tế quốc tế, khóa 59
Lớp tín chỉ: TRIE115CLC.4
Giảng viên hướng dẫn: ThS. Đinh Thị Quỳnh Hà
Hà Nội, 04/2021
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU...............................................................................................5
NỘI DUNG...................................................................................................6
PHẦN I: KHÁI QUÁT NỀN KINH TẾ NHIỀU THÀNH PHẦN Ở
VIỆT NAM...............................................................................................6
1. Nền kinh tế nhiều thành phần ở Việt Nam........................................6
2. Cơ cấu nền kinh tế nhiều thành phần ở nước ta................................8
2.1. Kinh tế nhà nước (KTNN).........................................................8
2.2. Kinh tế tập thể............................................................................9
2.3. Kinh tế tư nhân.........................................................................10
2.4. Kinh tế tư bản nhà nước...........................................................10
2.5. Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài............................................12
PHẦN II: VỊ TRÍ, VAI TRÒ CỦA THÀNH PHẦN KINH TẾ TƯ
NHÂN TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ
HỘI CHỦ NGHĨA Ở NƯỚC TA............................................................12
1. Kinh tế tư nhân là gì?......................................................................12
2. Các thành phần kinh tế tư nhân trong nền kinh tế thị trường định
hướng XHCN ở nước ta......................................................................13
2.1. Thành phần kinh tế cá thể, tiểu chủ..........................................13
2.2. Thành phần kinh tế tư bản tư nhân...........................................14
3. Vị trí của thành phần kinh tế tư nhân trong nền kinh tế thị trường
định hướng XHCN ở nước ta..............................................................15
4. Vai trò của kinh tế tư nhân trong nền kinh tế thị trường định hướng
XHCN ở nước ta.................................................................................17
4.1. Đóng góp vào tăng trưởng kinh tế............................................17
4.2. Thúc đẩy quá trình chuyển đổi cơ chế quản lý kinh tế, chuyển
dịch cơ cấu kinh tế...........................................................................18
4.3. Mang đến hiệu quả về đầu tư tài chính....................................20
5. Thực trạng kinh tế tư nhân trong nền kinh tế thị trường định hướng
XHCN ở nước ta hiện nay...................................................................20
6. Phương hướng giải pháp phát triển nền kinh tế tư nhân ở nước ta. 23
KẾT LUẬN.................................................................................................25
TÀI LIỆU THAM KHẢO...........................................................................26
LỜI MỞ ĐẦU
Đất nước ta đã trải qua bao thăng trầm của lịch sử từ những năm đấu
tranh với những thế lực lớn mạnh để giành độc lập chủ quyền dân tộc đến
những tháng ngày nghèo nàn, lạc hậu. Nền kinh tế trong thời kỳ đó còn yếu
kém và tồn tại dưới hình thức quan liêu, bao cấp. Vì vậy, công cuộc chuyển
đổi nền kinh tế này sang kinh tế thị trường định hướng XHCN là một bước
đi sáng suốt của Đảng và Nhà nước. Trong quá trình đó, vấn đề phát triển
cơ cấu nền kinh tế nhiều thành phần được đặt ra như một yêu cầu tất yếu.
Kinh tế tư nhân là một bộ phận trong cơ cấu ấy đã có một thời kỳ bị
xem là đối lập với kinh tế định hướng XHCN, vì vậy còn bị bài trừ và xóa
bỏ. Tuy nhiên trải qua thực tiễn cùng việc quan sát từ các quốc gia trên thế
giới, kinh tế tư nhân đã xuất hiện trở lại ở nước ta và đóng góp một phần
không nhỏ vào sự thay đổi bộ mặt của nền kinh tế theo hướng tích cực.
Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách khuyến
khích nền kinh tế tư nhân. Trong bối cảnh các nguồn lực kinh tế của Việt
Nam còn đang hạn chế, xây dựng một nền kinh tế nhiều thành phần, kinh tế
tư nhân như•một động lực phát triển cơ bản là một hướng đi hoàn toàn
đúng đắn. Song kinh tế tư nhân vẫn còn gặp nhiều khó khăn và thiếu sót
trong quá trình phát triển. Nhận thức được tính cấp thiết cùng với mong
muốn tìm hiểu thêm những vấn đề kinh tế còn tồn đọng ở nước ta, em chọn
đề tài: “ Nền kinh tế nhiều thành phần ở Việt Nam; vị trí, vai trò của
thành phần kinh tế tư nhân” để làm bài tiểu luận kinh tế chính trị Mác –
Lênin. Tuy nhiên, do thời gian có hạn nên bài tiểu luận của em còn nhiều
thiếu sót, em hi vọng nhận được sự góp ý và giúp đỡ của các thầy cô.
Em xin chân thành cảm ơn!
NỘI DUNG
PHẦN I: KHÁI QUÁT NỀN KINH TẾ NHIỀU THÀNH PHẦN Ở
VIỆT NAM
1. Nền kinh tế nhiều thành phần ở Việt Nam
Tại Đại hội lần thứ VI (năm 1986), Đảng ta đã đề ra đường lối đổi mới
toàn diện đất nước, trong đó lấy đổi mới kinh tế làm trọng tâm với nội dung
cơ bản là phát triển nền kinh tế nhiều thành phần theo định hướng xã hội
chủ nghĩa. Từ đó đến nay, đất nước ta đã có những bước phát triển vượt
bậc, thoát khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế – xã hội và luôn đạt mức tăng
trưởng cao. Những thành tựu đó khẳng định tính đúng đắn của đường lối
đổi mới nói chung và chủ trương phát triển nền kinh tế nhiều thành phần
nói riêng. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đó, chúng ta cũng cần phải
nhận thức rõ những tiêu cực do nền kinh tế nhiều thành phần gây ra, đặc
biệt là nguy cơ chệch hướng xã hội chủ nghĩa.
Trong quan niệm của các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác – Lênin, sự tồn
tại của nhiều thành phần kinh tế trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội
là một tất yếu lịch sử. Trong Những nguyên lý của chủ nghĩa cộng sản,
Ph.Ăngghen đã chỉ ra rằng, sau khi giai cấp công nhân giành được chính
quyền thì không thể thủ tiêu chế độ tư hữu ngay lập tức được mà phải cải
tạo nó dần dần. Đến Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, C.Mác và
Ph.Ăngghen chỉ rõ, sau khi giành được thắng lợi chính trị, giai cấp vô sản
sẽ dùng sự thống trị chính trị của mình để từng bước đoạt lấy toàn bộ tư
bản trong tay giai cấp tư sản. Thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên
Xô vào đầu những năm 20 của thế kỷ XX càng khẳng định tính đúng đắn
của việc sử dụng và cải tạo dần dần đối với những thành phần kinh tế của
xã hội cũ mà C.Mác và Ph.Ăngghen đã vạch ra.