TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
KHOA KHOA HỌC CHÍNH TRỊ VÀ NHÂN VĂN
TIỂU LUẬN
KINH TẾ CHÍNH TRỊ
QUY LUẬT GIÁ TRỊ VÀ
BIỂU HIỆN CỦA QUY LUẬT GIÁ TRỊ
TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
Họ và Tên sinh viên:
Mã số sinh viên:
Lớp TRI115(2425-1)GD2.5
Giáo viên hướng dẫn: Th.S Đinh Thị Quỳnh Hà
Hà Nội năm 2024
Lời mở đầu
Trong nền kinh tế thị trường, hàng hóa được sản xuất và trao đổi ở mức độ
cao, nơi người mua và người bán tương tác thông qua nhiều quy luật, đặc biệt
là quy luật giá trị. Đây là một quy luật kinh tế cơ bản của sản xuất hàng hóa,
quy định bản chất và là nền tảng của tất cả các quy luật khác trong sản xuất
hàng hóa. Bất kỳ nơi nào có sản xuất, trao đổi và lưu thông hàng hóa, quy luật
giá trị đều hiện diện và phát triển. Quy luật này tác động ngay cả khi giá cả
bằng giá trị và khi giá cả dao động xung quanh giá trị. Vì vậy, việc nắm vững
lý thuyết về quy luật giá trị, tác động của nó và cách áp dụng trong nền kinh tế
thị trường là rất cần thiết để hiểu rõ bản chất của quy luật này và mối liên hệ
của nó trong nền kinh tế thị trường.
Ngoài ra, quy luật giá trị cũng là nguyên nhân dẫn đến những biến động kinh
tế, sự phân hóa giàu nghèo và cạnh tranh không lành mạnh. Với mong muốn
tìm hiểu rõ bản chất, mối quan hệ của quy luật giá trị và tác động của nó trong
nền kinh tế thị trường, em quyết định chọn đề tài tiểu luận: "Quy luật giá trị và
sự biểu hiện của nó trong nền kinh tế thị trường" để có cái nhìn sâu sắc và
toàn diện hơn về quy luật này, cũng như ảnh hưởng của nó trong nền kinh tế.
Từ đó, rút ra bài học và giải pháp để khắc phục những tác động tiêu cực, đồng
thời phát huy những ảnh hưởng tích cực của quy luật giá trị.
Nội dung tiểu luận bao gồm các phần:
Chương I: Cơ sở lý luận về quy luật giá trị và tác động của quy luật giá
trị lên nền kinh tế thị trường.
Chương II: Kinh tế thị trường và sự biểu hiện của quy luật giá trị trong
nền kinh tế thị trường.
2
Chương III: Những giải pháp vận dụng hiệu quả quy luật giá trị đối với
nền kinh tế nước ta trong thời gian tới.
Rất mong nhận được sự góp ý từ cô và các bạn để bài tiểu luận của em được
hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn!
3
MỤC LỤC
CHƯƠNG I: Cơ sở lý luận về quy luật giá trị và tác động của quy luật giá
trị lên với nền kinh tế thị trường....................................................................5
1.1 Cơ sở lý luận về quy luật giá trị…………………………………….5
1.2 Tác động của quy luật giá trị đối với nền kinh tế thị trường……..6
1.2.1. Điều tiết sản xuất và lưu thông hang hóa………………………..6
1.2.2. Kích thích lực lượng sản xuất phát triển, tăng năng suất lao động
xã hội……………………………………………………………..8
1.2.3. Phân hoá những người sản xuất thành người giàu, người nghèo..9
CHƯƠNG II: Kinh tế thị trường và sự biểu hiện của quy luật giá trị
trong nền kinh tế thị trường.........................................................................12
2.1Kinh tế thị trường……………………………………………………12
2.1.1. Khái niệm kinh tế thị trường…………………………………...12
2.1.2. Đặc điểm chính của kinh tế thị trường…………………………12
2.2 Biểu hiện của quy luật giá trị trong nền kinh tế thị trường............13
2.2.1. Trong lĩnh vực sản xuất...............................................................13
2.2.2. Trong lĩnh vực lưu thông.............................................................14
2.2.3. Trong nguồn nhân lực.................................................................15
CHƯƠNG III: Những giải pháp vận dụng có hiệu quả quy luật giá trị đối
với nền kinh tế nước ta trong thời gian tới..................................................16
3.1 Những giải pháp của Đảng và nhà nước ta………………….…….16
3.2 Những gỉai pháp đề xuất....................................................................17
KẾT LUẬN…………………………………………………………….……19
TÀI LIỆU THAM KHẢO………………………………………………….20
4
CHƯƠNG I
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY LUẬT GIÁ TRỊ VÀ
TÁC ĐỘNG CỦA QUY LUẬT GIÁ TRỊ ĐỐI VỚI NỀN
KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
1.1 Cơ sở lý luận chung về quy luật giá trị và sự vận động của quy luật
giá trị
Quy luật giá trị là quy luật kinh tế cơ bản của sản xuất hàng hoá, ở đâu
có sản xuất và trao đổi hàng hoá thì ở đó có sự hoạt động của quy luật giá trị.
Quy luật giá trị đỏi hỏi việc sản xuất và lưu thông hàng hoá dựa trên cơ
sở hao phí lao động xã hội cần thiết, cụ thể là:
- Trong sản xuất, hao phí lao động cá biệt phải phù hợp với hao phí
lao động xã hội cần thiết. Vì trong nên sản xuất hàng hoá, vấn đề đặc biệt
quan trọng là hàng hoá sản xuât ra có bán được không. Để có thể bán được
hàng thì hao phí lao động để sản xuất ra hàng hoá của các chủ thể kinh
doanh phải phù hợp với mức hao phí lao đôngj xã hôi có thể chấp nhận
được. Mức hao phí càng thấp thì họ càng có khả năng phát triển kinh
doanh, thu được nhiều lợi nhuận, ngược lại sẽ thua lỗ, phá sản...
- Trong trao đổi hàng hoá cũng phải dựa vào hao phí lao động xã hội
cần thiết, tức là tuân theo nguyên tắc trao đổi ngang giá, hai hàng hoá có
giá trị sử dụng khác nhau nhưng có lượng giá trị bằng nhau thì phải trao đổi
ngang nhau.
Đòi hỏi của quy luật này là tính khách quan, đảm bảo sự công bằng, hợp
lý, và bình đẳng giữa những người sản xuất hàng hoá. Quy luật giá trị bắt
buộc những người sản xuất và trao đổi hàng hoá phải tuân theo yêu cầu của nó
thông qua “mệnh lệnh” của giá cả thị trường.
5