TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
KHOA SINH HỌC
Bài tiểu luận giữa kì
Nghiên cứu về tập tính sinh sản của chim
Học phần: Động vật học - BIOL274 -K74
Giảng viên: PGS.TS.Nguyễn Lân Hùng Sơn
Sinh viên thực hiện: 1. Nguyễn Văn Quang - 745302076
2. Quách Mạnh Thiên - 745302084
3. Đăng Quang Vinh - 745302101
4. Bùi Bình Minh - 745302064
5. Vũ Đình Thịnh - 745302085
6. Nguyễn Đức Thắng - 745302083
7. Dương Hồng Phượng - 745302073
8. Nguyễn Minh Quang - 745302075
HÀ NỘI, tháng 12 năm 2025
Bảng đánh giá thành viên trong nhóm:
Họ và tên Nhiệm vụ Đánh giá
Nguyễn Văn Quang
Làm đối tượng nghiên
cứu, chỉnh sửa bài, thiết
kế bìa.
Hoàn thành tốt, nộp bài
sớm, đóng góp tích cực
trong chỉnh sửa bài.
Đăng Quang Vinh
Mở đầu, tổng quan đề tài,
mục đích, phương pháp
và lịch sử nghiên cứu.
Hoàn thành tốt nội dung
được giao.
Quách Mạnh Thiên
Phân chia công việc, đối
tượng nghiên cứu, chỉnh
sửa bài.
Hoàn thành tốt, nộp bài
sớm, đóng góp tích cực
trong chỉnh sửa bài.
Dương Hồng Phượng Nội dung cấu trúc sinh
sản.
Hoàn thành tốt, nộp bài
sớm.
Bùi Bình Minh Nội dung xác lập lãnh
thổ; lựa chọn bạn tình.
Hoàn thành tốt, nộp bài
sớm.
Vũ Đình Thịnh Nội dung tiến hoá, tác
động bên ngoài, so sánh.
Hoàn thành tốt, nộp bài
sớm.
Nguyễn Minh Quang
Nội dung làm tổ, ấp
trứng, đẻ trứng; chăm sóc
và bảo vệ con non
Hoàn thành tốt, nộp bài
sớm.
Nguyễn Đức Thắng Nội dung hạn chế, chỉnh
sửa bài, làm mục lục.
Hoàn thành tốt, nộp bài
sớm, đóng góp tích cực
trong chỉnh sửa bài.
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU...............................................................................1
Chương 1: Tổng quan đề tài, mục đích, phương pháp nghiên cứu, lịch sử nghiên
cứu...................................................................................... 2
1.1. Bối cảnh nghiên cứu......................................................2
1.2. Lý do chọn đề tài.............................................................3
1.3. Mục tiêu nghiên cứu....................................................3
1.3.1. Mục tiêu tổng quát:......................................................3
1.3.2. Mục tiêu cụ thể:..........................................................3
1.4. Đối tượng nghiên cứu........................................................4
1.5. Phạm vi nghiên cứu..........................................................4
1.5.1. Phạm vi không gian:..................................................4
1.5.2. Phạm vi thời gian:....................................................5
1.5.3. Phạm vi nội dung:.....................................................5
1.6. Nhiệm vụ nghiên cứu........................................................5
1.7. Phương pháp nghiên cứu....................................................5
Chương 2: Xác lập lãnh thổ để chuẩn bị cho mùa sinh sản..........................5
2.1 Nhóm chim cổ/không bay....................................................6
2.1.1 Struthioniformes (Đà điểu)..........................................6
2.1.2 Rheiformes............................................................6
2.1.3 Casuariiformes.......................................................6
2.1.4 Apterygiformes.......................................................7
2.1.5 Tinamiformes.........................................................7
2.2. Nhóm chim trên cạn hiện đại...............................................8
2.2.1 Galliformes (Gà, trĩ, gà rừng).......................................8
2.2.2 Columbiformes (Bồ câu).............................................8
2.2.3 Cuculiformes (Cu cu)................................................9
2.2.4 Psittaciformes.........................................................9
2.2.5 Piciformes (Gõ kiến)................................................10
2.2.6 Passeriformes (Chim sẻ – lớn nhất trong Aves)...................10
2.2.7 Bucerotiformes (Hoẵng hoẵng – hồng hoàng).....................10
2.2.8 Coraciiformes (Bói cá và họ hàng).................................11
2.2.9 Caprimulgiformes (Chim ăn đêm như caprimulgus)..............11
2.2.10 Otidiformes (Ô tác).................................................11
2.2.11 Trogoniformes (Trogon)...........................................12
2.2.12 Musophagiformes (Turaco)........................................12
2.2.13. Opisthocomiformes (Hoatzin).....................................13
2.3. Nhóm chim nước và chim biển............................................13
2.3.1. Gaviiformes (Chim lặn Gavia).....................................13
2.3.2. Podicipediformes (Chim lặn chân vịt)..............................13
2.3.3. Gruiformes (Sếu/Gà nước) và Anseriformes (Thiên nga).........14
2.3.4. Sphenisciformes (Chim Cánh cụt)..................................14
2.3.5. Phoenicopteriformes (Hồng hạc)...................................14
2.3.6. Pelecaniformes (Bồ nông) & Ciconiiformes (Hạc/Cò).............15
2.3.7. Procellariiformes (Hải âu/Chim báo bão)..........................15
2.3.8. Charadriiformes (Mòng biển, Nhàn, Rẽ)..........................15
2.4 Loài chim săn mồi...........................................................15
2.4.1 Accipitriformes (Đại bàng & Ưng)..................................16
2.4.2 Falconiformes (Cắt)..................................................16
2.4.3 Strigiformes (Cú)....................................................16
Chương 3. Lựa chọn bạn tình, khoe mẽ.............................................16
3.1. Nhóm chim cổ/không bay bao gồm các loài chim chạy khổng lồ (Ratites)
và chim Tinamou................................................................16
3.1.1 Struthioniformes (Đà điểu Châu Phi): Vũ điệu "Kantling" và Chế
độ Đa thê...................................................................17
3.1.2 Rheiformes (Đà điểu Nam Mỹ)......................................17
3.1.3 Casuariiformes (Đà điểu Úc & Đầu mào): Âm thanh hạ âm và Sự
thống trị của con cái.......................................................17
3.1.4 Apterygiformes (Kiwi)...............................................18
3.1.5 Tinamiformes (Tinamou)............................................18
3.2 Nhóm chim trên cạn hiện đại...............................................18
3.2.1 Galliformes (Gà, Công, Trĩ).........................................18
3.2.2 Otidiformes (Ô tác)..................................................18
3.2.3 Trogoniformes (Nuốc & Quetzal)...................................18
3.2.4 Musophagiformes (Turaco).........................................19
3.2.5 Passeriformes (Chim sẻ/Chim hót)..................................19
3.2.6 Piciformes (Gõ kiến).................................................19
3.2.7 Caprimulgiformes (Cú muỗi).......................................19
3.2.8 Bucerotiformes (Hồng hoàng).......................................19
3.2.9 Cuculiformes (Cu cu & Chẹo đất)..................................19
3.2.10 Psittaciformes (Vẹt)................................................19
3.3. Nhóm chim nước & chim biển.............................................19
3.3.1 Podicipediformes (Chim lặn - Grebes)..............................19
3.3.2 Gruiformes (Sếu - Cranes)..........................................20
3.3.2 Anseriformes (Thiên nga - Swans)..................................20
3.3.3 Phoenicopteriformes(Hồng hạc)....................................20
3.3.4 Charadriiformes (Một số loài Choắt - Waders)....................20
3.3.5 Pelecaniformes (Chim điên - Boobies)..............................20
3.3.6 Ciconiiformes (Cò/Diệc) - Trang sức mùa cưới....................20
3.3.7 Anseriformes (Vịt - Ducks)..........................................20
3.3.8 Charadriiformes (Nhàn - Terns)....................................21
3.3.9 Sphenisciformes (Cánh cụt).........................................21
3.3.10 Procellariiformes (Hải âu - Albatross).............................21
3.3.11 Columbiformes (Bồ câu)...........................................21
3.3.12 Opisthocomiformes (Hoatzin)......................................21
3.4 Nhóm chim săn mồi.........................................................21
3.4.1. Accipitriformes (Đại bàng, Ưng, Diều hâu)........................21
3.4.2. Falconiformes (Cắt).................................................21
3.4.3. Strigiformes (Cú)....................................................21
Chương 4. Cấu trúc sinh sản ở chim................................................22
4.1. Quá Trình Sinh Sản Ở Chim (Avian Reproduction Process)............22
4.1.1. Giao Phối, Thụ Tinh và Lưu Trữ Tinh trùng......................22
4.1.2. Hình thành và Đẻ trứng (Egg Formation and Oviposition).......22
4.1.3. Ấp Trứng (Incubation)..............................................23
4.1.4. Chăm Sóc Con Non (Parental Care)...............................23
4.2. Những Thích Nghi Tiến Hóa Đặc Biệt Liên Quan Đến Sinh Sản........23
4.2.1. Sự Điều Chỉnh Sinh Sản Theo Chu Kỳ (Seasonality and Endocrine
Control)....................................................................23
4.2.2. Thích nghi hình thái và Chiến lược giao phối.....................24
4.2.3. Sự Đa dạng Sinh học và Chiến lược Bảo tồn.......................24
4.3. Cấu trúc sinh sản của các nhóm chim.....................................24
4.3.1. Nhóm chim cổ/không bay (Paleognathae)..........................24
4.3.1.1. Struthioniformes - ĐÀ ĐIỂU (Ostriches)...........................25
4.3.1.2. Rheiformes - ĐÀ ĐIỂU CHÂU MỸ (Rheas).......................25
4.3.1.3. Casuariiformes - EMU & CASSOWARY..........................25
4.3.1.4. Apterygiformes - KIWI..............................................25
4.3.1.5. Tinamiformes - TINAMOU.........................................25
4.3.2. Nhóm chim trên cạn hiện đại (Neognathae).......................26
4.3.2.1. Galliformes – GÀ, GÀ LÔI..........................................26
4.3.2.2. Columbiformes – BỒ CÂU..........................................26
4.3.2.3. Cuculiformes - CU CU...............................................26
4.3.2.4. Psittaciformes - VẸT................................................26
4.3.2.5. Piciformes - GÕ KIẾN...............................................27
4.3.2.6. Passeriformes - CHIM SẺ (Ord. lớn nhất).........................27
4.3.2.7. Bucerotiformes - HOÀNG HOÀNG (Hornbills)...................27
4.3.2.8. Coraciiformes - BÓI CÁ, TRẢO KÈ...............................27
4.3.2.9. Caprimulgiformes - CHIM ĂN ĐÊM (Nightjars)..................27
4.3.2.10. Otidiformes - Ô TÁC (Bustards)..................................27
4.3.2.11. Trogoniformes - TROGONS.......................................27
4.3.2.12. Musophagiformes - TURACO.....................................27
4.3.2.13. Opisthocomiformes - HOATZIN..................................28
4.4.3. Nhóm chim nước/ biển..............................................28
4.4.3.1. Anseriformes - VỊT - NGỖNG......................................28
4.4.3.2. Phoenicopteriformes - HỒNG HẠC................................28
4.4.3.3. Gruiformes - SẾU - GÀ NƯỚC.....................................28
4.4.3.4. Gaviiformes - Loon..................................................29
4.4.3.5. Podicipediformes - GREBE.........................................29
4.4.3.6. Pelecaniformes/Ciconiiformes - BỒ NÔNG - CÒ - DIỆC.........29
4.4.3.7. Charadriiformes - CHOẮT - MÒNG BIỂN - NHẠN BIỂN.......29
4.4.3.8. Sphenisciformes - CÁNH CỤT......................................29
4.4.3.9. Procellariiformes - HẢI ÂU.........................................29
4.4.4. Nhóm chim săn mồi.................................................29
4.4.4.1. Falconiformes - CẮT - ƯNG (Falcons).............................30
4.4.4.2. Accipitriformes – ĐẠI BÀNG – DIỀU HÂU.......................30
4.4.4.3. Strigiformes - CÚ....................................................30
Chương 5: Làm tổ, đẻ trứng và ấp trứng...........................................30
5.1. Nhóm chim cổ/không bay..................................................30
5.1.1. Struthioniformes (Bộ đà điểu Phi).................................31
5.1.2. Rheiformes (Bộ đà điểu Mỹ)........................................31
5.1.3. Casuariiformes (Bộ đà điểu Úc)....................................31
5.1.4. Apterygiformes (Bộ Kiwi)..........................................31
5.1.5. Tinamiformes (Bộ Tinamou).......................................31
5.2. Nhóm chim trên cạn hiện đại:.............................................31
5.2.1. Galliformes (Gà)....................................................31
5.2.2. Columbiformes (Bồ Câu)...........................................31
5.2.3. Cuculiformes (Cu Cu)...............................................32
5.2.3.1. Nhóm ký sinh tổ......................................................32
5.2.3.2. Nhóm tự làm tổ......................................................32
5.2.4. Psittaciformes (Vẹt – Két)..........................................32
5.2.5. Piciformes (Gõ Kiến)................................................32