Bài tiểu luận: Tài chính công

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường hiện đại, vai trò của Nhà nước không chỉ dừng lại ở quản lý hành chính mà còn mở rộng thành một chủ thể tài chính trọng yếu. Tài chính công là công cụ không thể thiếu giúp Nhà nước thực hiện các chức năng kinh tế - xã hội, phản ánh năng lực quản lý và gắn liền với đời sống của người dân thông qua các hoạt động thu chi, đầu tư hạ tầng và đảm bảo an sinh xã hội. Việc nắm vững những kiến thức nền tảng về tài chính công là vô cùng cần thiết để hiểu rõ cơ chế vận hành của nền kinh tế. Bài viết này nhằm mục đích làm rõ các khái niệm cơ bản và nguyên tắc quản lý trong lĩnh vực tài chính công, đồng thời củng cố hiểu biết về vai trò của nó đối với sự phát triển bền vững.

Sinh viên các chuyên ngành kinh tế, tài chính, kế toán; cán bộ công chức hoạt động trong lĩnh vực tài chính công; và các nhà nghiên cứu quan tâm đến quản lý tài chính Nhà nước.

Nghiên cứu này trình bày một cách có hệ thống cơ sở lý thuyết về tài chính công, một lĩnh vực trọng yếu trong quản lý kinh tế hiện đại. Bắt đầu bằng việc định nghĩa tài chính công như là tập hợp các hoạt động thu chi tiền tệ của Nhà nước nhằm cung cấp hàng hóa và dịch vụ công cho xã hội, tài liệu làm rõ mối liên hệ chặt chẽ của nó với khu vực công. Các đặc điểm nổi bật của tài chính công được phân tích, bao gồm tính gắn liền với quyền lực nhà nước, mục tiêu không vì lợi nhuận, việc tạo ra hàng hóa công, và yêu cầu về công khai, minh bạch. Đặc biệt, các nguyên tắc quản lý tài chính công như nguyên tắc không hoàn lại, không tương ứng và bắt buộc được giải thích cụ thể, làm nổi bật sự khác biệt so với tài chính tư nhân. Tiếp theo, bài viết đi sâu vào khái niệm và vai trò của tài chính công trong việc huy động nguồn lực, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, và góp phần ổn định thị trường cùng giá cả. Phần trọng tâm khác là Ngân sách Nhà nước, được định nghĩa là toàn bộ hoạt động thu chi của Nhà nước trong một năm, thể hiện sự hình thành và sử dụng các quỹ tiền tệ nhằm thực hiện các chức năng của Nhà nước. Tài liệu cũng đề cập đến các hoạt động chủ yếu của ngân sách, bao gồm thu, chi, và cân đối ngân sách, cũng như tổ chức hệ thống Ngân sách Nhà nước ở Việt Nam. Giá trị ứng dụng của nghiên cứu nằm ở việc cung cấp nền tảng kiến thức vững chắc cho việc phân tích và hoạch định chính sách tài chính, góp phần vào sự phát triển kinh tế-xã hội bền vững và tăng cường hiệu lực quản lý của Nhà nước.