
https://doi.org/10.59459/1859-1655/JMM.622
BÁOCÁOCABỆNHSỐCNHIỄMKHUẨNNÃOMÔCẦU
NHÓMHUYẾTTHANHW135
NguyễnTrườngGiang
,LêVănĐông
,NguyễnTrungKiên
NgôThếMạnh
2
,BùiVănHưng
2
,VũBáNgọc
3
,NguyễnVănHưng
3
PhạmHồngThao
4
,TrịnhThanhHiệp
4
,VũViếtSáng
5
TrịnhVănSơn
5
,LêTrầnKhánh
6
,KhổngĐứcKhải
6
NguyễnDuyHà
6
*,NguyễnXuânĐông
6
,NguyễnKiênCường
6
TÓMTẮT
Nhiễmkhuẩndonãomôcầulàloạibệnhtruyềnnhiễmcấptínhdovikhuẩnnãomôcầu(tênkhoahọc:
Neisseriameningitidis).Bệnhbiểuhiệnđadạngvớinhiềuthểbệnhtừnhiễmkhuẩnkhôngtriệuchứngđến
nhiễmkhuẩnthôngthườngvànhiễmkhuẩnnặng,thậmchísốcnhiễmkhuẩnđẫnđếntửvong.Cácnhóm
huyếtthanhgâydịchnãomôcầutạicácđơnvịtrongtoànquângặpchủyếulàNeisseriameningitidis
nhómB;rấthiếmgặpnhómW135.Cáctriệuchứngđiểnhìnhthườngcósốt,hộichứngmàngnão(+),ban
xuấthuyếthoạitửvàxétnghiệmvisinhvậtpháthiệnN.meningitidistrongmáuvà/hoặcdịchnãotủy.Chẩn
đoánsớmvàđiềutrịkhángsinhkịpthờilàmgiảmtỉlệtửvongdobệnhgâyra.Chúngtôibáocáomộtca
bệnhhiếmgặp,làtrườnghợpbệnhnhânnamgiới,24tuổi,tiềnsửkhỏemạnh;triệuchứngbanđầuđau
bụng,nôn,sốt,xuấthiệntửban;chẩnđoánxácđịnhsốcnhiễmkhuẩndonãomôcầunhómW135.Các
biệnphápđiềutrịtíchcựcchobệnhnhânđượcthựchiệnđầyđủ,kịpthời,songbệnhnhântửvongrất
nhanh(sau32giờkểtừkhicótriệuchứngđầutiên).Thôngquacabệnh,cómộtsốkhuyếncáodànhcho
tuyếnquânyđơnvịtrướcmộtcabệnhkhôngđiểnhình,hiếmgặpdonãomôcầugâyra.
Từkhóa:Sốcnhiễmkhuẩn,nãomôcầu,Neisseriameningitidis.
ABSTRACT
Meningococcal infection is an acute infectious disease caused by meningococcal bacteria (scientic
name:Neisseriameningitidis).Illnessexpressesitselfinsomeways,includingasymptomaticinfections,
commoninfections,severeinfections,andevensepticshock,whichcanleadtodeath.Theserotypesthat
causeepidemicsintheVietnameseArmyareoftengroupB,rarelygroupW135.Typicalsymptomsoften
includefever,meningitis(+), purpuranecrotizing andmicrobialtesting detectsN. meningitidis inblood
and/orcerebrospinaluid.Earlydiagnosisandtimelyantibiotictreatmentreducemortalitycausedbythe
disease.Wereportacaseofa24-year-oldman,previouslyhealthy,withinitialsymptomsofabdominal
pain,vomiting,andfever,rashappears,diagnosedwithsepticshockduetomeningococcusgroupW135.
Activetreatmentmeasuresforthepatientwereimplementedfullyandpromptly,butthepatientdiedvery
quickly(after32hoursfromtherstsymptoms).Throughthecase,therearesomerecommendationsfor
themilitarymedicalunitfacinganatypical,rarecasecausedbymeningococcus.
Keywords:Septicshock,meningococcal,Neisseriameningitidis.
Chịutráchnhiệmnộidung:NguyễnDuyHà,Email:bsduyha1985@gmail.com
Ngàynhậnbài:01/4/2025;mờiphảnbiệnkhoahọc:4/2025;chấpnhậnđăng:14/4/2025.
CụcQuâny.
2
Sưđoàn3,Quânkhu1.
3
BệnhviệnQuâny110.
ViệnPhápyQuânđội.
BệnhviệnTrungươngQuânđội108.
6
ViệnYhọcdựphòngQuânđội.
1.ĐẶTVẤNĐỀ
Nhiễm khuẩn não mô cầu (NMC) là bệnh
nhiễmkhuẩncấptínhdovikhuẩnNMC(Nesseria
meningitidis - một vi khuẩn Gram âm, thuộc
họ vi khuẩn Neisseriaceae) gây ra. Vi khuẩn
N. meningitidis thường kí sinh ở vùng hầu họng
củangười.Tỉlệngườilànhmangmầmbệnhkhông
triệuchứngtừ10-20%,cókhilênđến40-50%trong
vdịch [11].Hằng năm,ước tínhtrên thế giớicó
khoảng1,2triệungườinhiễmNMC,vớisốtửvong
lênđến 135.000 người [10]. Việt Nam nằm trong
vùnglưuhànhdịchdoNMC,trongđó,huyếtthanh
TạpchíYHỌCQUÂNSỰ,SỐ375(3-4/2025) 7
NGHIÊNCỨU-TRAOĐỔI

nhómBlàtácnhângâybệnhchủyếu(chiếmtrên
87,6%cáctrườnghợp)[13].
Trong Quân độita,bệnhnhiễm khuẩn NMClà
mộttrongnhữngbệnhtruyềnnhiễmđượcquantâm
hàngđầu,dođặcthùvềđiềukiệnsinhhoạtvàhuấn
luyện,đặcbiệt,ởnhữngđơnvịhuấnluyệnchiếnsĩ
mới.TheothốngkêcủaCcQuâny,từnăm2014-
2024,tỉlệnhiễmNMCtrongtoànquântrungbình
mỗinămlà1,9ca/100.000người;trongđó,huyết
thanhnhómBchiếmđến95,65%,huyếtthanhnhóm
W135chiếm1,45%vàcáccabệnhchưaxácđịnh
đượcnhómhuyếtthanhchiếm2,9%[1].
NhiễmkhuẩnNMCthườnggặpthểviêmmàng
não hoặc thể nhiễm khuẩn huyết. Một số trường
hợpcóthểdẫnđếnsốcnhiễmkhuẩnvớidiễnbiến
lâmsàngnhanh,rấtdễdẫntớitửvongnếukhông
đượcchẩnđoánsớmvàđiềutrịkịpthời[3].Chẩn
đoánnhiễmkhuẩnNMCthườngdựatrêncáctriệu
chứngsốt, đau đầu, bun nôn và nôn,cứng gáy,
banxuấthuyếthoạitửhìnhsao.Bệnhnhân(BN)
thường lơ mơ hoặc hôn mê, có trường hợp biểu
hiệnmệtlảđộtngột,xuấthiệnmảngxuấthuyếtvà
sốc.Xétnghiệmcôngthứcmáungoạivităngbạch
cầuđanhântrungtính.Chẩnđoánxácđịnhthông
qua phát hiện vi khuẩn NMC trong máu và/hoặc
dịchnãotủy[13].NhiễmkhuẩnNMCnhómW135
thườngcótriệuchứnglâmsàngkhôngđiểnhình,dễ
chẩnđoánnhầm(đặcbiệtvớicácthểviêmdạdày,
thể viêmkhớp, thểviêmphổi, thể viêm cơ tim...).
Bệnhdiễn biếnnhanh chóng, dẫnđến sốc nhiễm
khuẩn,suychứcnăngđatạng,thậmchígâytửvong
chỉtrongthờigianngắn.
Vớiphươngphápmôtảcabệnh(kếthợpgiữa
hicứusốliệudịchtễ,sốliệulâmsàng,xétnghiệm
vàgiảiphẫubệnh),chúngtôigiớithiệuđếncácđng
nghiệp một ca bệnhkhông điển hìnhnhiễm khuẩn
NMCnhómW135(mộtnhómhuyếtthanhNeisseria
meningitidis hiếm gặp ở Việt Nam) nhằm trao đổi,
nângcaonănglựcpháthiệnsớm,chẩnđoánchính
xác,điềutrịkịpthời,giảmtỉlệtửvongdoNMCgâyra.
2.GIỚITHIỆUCABỆNH
BNNguyễnVănN.,24tuổi,khởiphátbệnhvới
triệuchứngđaubng,khôngnôn.
Bệnhsử:bệnhkhởiphátkhoảng17giờ30phút
ngày 08/02/2025, với triệu chứngđau bng, bun
nôn,khôngnôn.Sáng09/02/2025,quânytiểuđoàn
khámpháthiệnBNcó sốt (38
o
C), xử tríthuốc hạ
sốt(Paracetamol),tiếptctheodõithấybệnhkhông
thuyêngiảmnênchuyểnBNlênbệnhxátrungđoàn
lúc18giờ30phútcùngngày,trongtìnhtrạngBNsốt
cao(caonhất40C);đaubng,nônnhiều;mạch100
lần/phút, huyết áp (HA):100/60 mmHg hộichứng
màngnãokhôngrõ(dấuhiệucứnggáykhôngrõ;
dấu hiệu Kernig âm tính). Tại tuyến Trung đoàn
đượctheodõisát,đến22giờ00phútcùngngày,
BNxuấthiệnbanxuấthuyếttoànthân,xửtrítruyền
dịchNaCl0,9%,hạsốt,khángsinh(Metronidazole
500mgx1chai),tiêmbắp1/2ốngAdrenalin1mg/
ml,chuyểnbệnhxásưđoàn.Tạituyếnquânysư
đoàn,khámBN:sốt(400C),mạch103lần/phút,HA
110/70mmHg,nổibanmàuđenởvùngmặt,ngực,
bng,cẳngtay,cẳngchânhaibên,chẩnđoán:sốc
phảnvệ;xửtrí:truyềndịchNaCl0,9%,Adrenalin,
Dimedrol, Methylprednisolon, Paracetamol và thở
oxy,chuyểnđếnbệnhviệnQuânytuyếnQuânkhu
lúc23giờ50phútngày09/02/2025.
TạiBệnhviệntuyếnQuânkhu,thămkhámthấy
BNtỉnh,tiếpxúcđược;niêmmạcnhợt,nổibanxuất
huyếtmàuđentoànthân;sốt38,3C,mạch130lần/
phút,HA 120/90 mmHg, không co rút cơ hô hấp
ph,cóítranrítvùngđỉnhphổi2bên;hộichứng
màngnãoâmtính;khôngcódấuhiệuthầnkinhkhu
trú.BNđượcchẩnđoán:theodõihộichứngLyell,
tiên lượng rất nặng. Xử trí: thở Oxy 5 l/phút,đặt
máy theo dõi, truyền dịch, Solu-medrol,Adrenalin
phadịchtruyềntĩnhmạch,chuyểnBệnhviệntuyến
Trung ương.Trongquá trình vận chuyển,BNkêu
đaunhiềulần(khôngrõvịtríđau),cócơncocứng
taychân,sauđórốiloạnýthức,mạchnhanh,huyết
áptt,sauđókhôngbắtđượcmạch,suyhôhấp;đã
tiếnhànhhisinhtimphổingaytrênxecứuthương
(tiếptctruyềndịchnhanh,tiêmAdrenalin,éptim
ngoài lng ngực và bóp bóng) nhưng không cải
thiện.BNchuyểnđếnBệnhviệntuyếnTrungương
lúc00giờ36phútngày10/02/2025,trongtìnhtrạng
Glasgow3điểm,đngtử4mm,phảnxạđngtửvới
ánhsángâmtính,ngừngtuầnhoànvàhôhấp(BN
mấtýthức,ngừngthở,mấtmạchcảnh),banhoạitử
khắpmặtvàtoànthân.BNđượcxửtríđặtnộikhí
quản,tiếptccấpcứuhisinhtimphổitổnghợp
nângcao;đến01giờ30phútngày10/02/2025,BN
tửvong.BệnhviệntuyếnTrungươngchẩnđoán:
ngừng tuần hoàn ngoại việndosốc nhiễmkhuẩn
NMCthểtốicấp(bảng1).
Xétnghiệmhuyếthọcvàsinhhóamáu:bạchcầu
13,08G/L(N:72,6%);hngcầu4,67T/Lhuyếtsắctố
131g/L;tiểucầu9G/L;creatinin265µmol/L;Ure11,1
mmol/L;TroponinThs59,8ng/L;ProBNP31487pg/
mL;CRP58,6mg/L;xétnghiệmđôngmáu:PT-RP
>320giây,IRN>30,APTT>500giây;khímáu:pH
7,05,PaCO
2
116,PaO
2
34;lactac15mmol/L;chp
cắtlớpvitínhlngngựckhôngthuốccảnquang:hình
ảnhtheodõiphùphổilantỏa2phổi;dịchmàngphổi
phải;dịchmàngngoàitim;cácbóngkhítrongbung
tim.Điệntim:vôtâmthu.Xétnghiệmvisinhvật:PCR
đamitrongmáuchokếtquảdươngtínhNeisseria
meningitidis(Ct20).Địnhnhómhuyếtthanhxácđịnh
làNeisseriameningitidisW135.
8TạpchíYHỌCQUÂNSỰ,SỐ375(3-4/2025)
NGHIÊNCỨU-TRAOĐỔI

Kếtquảgiảiphẫubệnh:toànthâncócácđám
xuất huyết dưới da dạng nốt, mảng, ấn không
chuyển màu(hình1A). Trongmẫumáu,mẫuphủ
tạngvàdịchdạdàykhôngcórượu,độcchất,ma
túy.Máungoạivi:vikhuẩnhìnhcầu,kíchthước1-2
µmtậptrungthànhtừngđámtrongmáu,trongbào
tươngđạithựcbàovàbạchcầuđanhân(hình1B,
1C).Dịchnãotủycómộtsốđạithựcbàotrongbào
tươngchứacácvikhuẩnhìnhcầu,kíchthước1-2
µm(hình1D).Phổi:phếnanggiãn,tronglngchứa
nhiềudịchtơhuyếtbắtmàuhng,mạchmáusung
huyết,hngcầungưngkếtmộtsốvịtrítronglng
mạch(hình2A).Tim:rảiráchngcầuthấmmạchtự
dotrongthượngtâmmạc,tếbàocơtimthoáihóa
(hình2B).Não:tếbàothầnkinhthoáihóa,khoảng
sángquanhnhânsáng,mạchmáusunghuyết(hình
2C). Gan: tế bào gan thoáihóa (hình 2D). Trưng
cầugiámđịnhphápykếtluậnnguyênnhântửvong
củaBNlà:suyhôhấpkhônghiphcdosốcnhiễm
khuẩnNMCnhómW135.
Bảng1.Diễnbiếnlâmsàngcabệnhsốcnhiễmkhuẩndonãomôcầu
Thời
gian
Địa
điểm
Triệu
chứng
Chẩn
đoán Cậnlâmsàng Điều
trị
Chuyển
tuyến
17h30
08/02/2025
(giờ1)
Tiểuđoàn Đaubng,bun
nôn,khôngnôn - - Chưa
Quân
ytiểu
đoàn
7h30
09/02/2025
(giờ14)
Tiểuđoàn Đaubng,sốt
(38oC) - - Paracetamol
Bệnh
xátrung
đoàn
18h30
09/02/2025
(giờ25)
Bệnhxá
trungđoàn
Sốtcao(40oC),đau
bng,nônnhiều,hội
chứngmàngnão
(+/-)
- -
Metronidazole
(500mgx1chai);
Adrenalin(1mg/ml);
TruyềnNaCl0,9%
Bệnhxá
sưđoàn
21h30
09/02/2025
(giờ28)
Bệnhxá
sưđoàn
Sốt(400C),mạch
103lần/phút,HA
110/70mmHg,ban
xuấthuyếttoànthân
(giờthứ29)
Theo
dõisốc
phảnvệ
-
Adrenalin;
Dimedrol;
Methylprednisolon;
Pracetamol;
TruyềnNaCl0,9%
Bệnh
viện
quâny
tuyến
quân
khu
23h50
09/02/2025
(giờ30)
Bệnhviện
quâny
quânkhu
Niêmmạcnhợt,ban
xuấthuyếthoạitử,
sốt38,3oC,mạch
130lần/phút,HA
120/90mmHg,ranrít
đỉnhphổi
Theo
dõihội
chứng
Lyell
-
Thởoxy5l/
phút;Solumedrol;
Adrenalinphadịch
truyềnTM
Bệnh
viện
tuyến
trung
ương
0h36
10/02/2025
(giờ31)
Bệnhviện
tuyến
trung
ương
Glasgow3điểm,
đngtử4mm,phản
xạđngtửâmtính,
ngừngtuầnhoàn
Sốc
nhiễm
khuẩn
donão
môcầu
Bạchcầu13,08
G/L,creatinin
265µmol/L,pH
7,05,PaCO2
116;CTphùphổi,
PCR(+)vớiNMC
Đặtnộikhíquản,
cấpcứuhisinh
timphổitổnghợp
nângcao
Tửvong
giờthứ
32
3.BÀNLUẬN
NhiễmkhuẩnNMCởnướctachủyếuhaygặpnhómhuyếtthanhBvớicáctriệuchứngđiểnhìnhcủa
viêmmàngnão.Tuynhiên,mộttỉlệlớncáctrườnghợpnhiễmkhuẩnNMCnhómW135đượcbáocáolà
cácthểkhôngđiểnhình(nhưcácthể:viêmdạdày;viêmphổi;viêmkhớp;viêmcơtim[4]).Nhữngtriệu
chứngphổbiếnnhấtđượcbáocáobaogm:sốt(36-100%),bunnônhoặcnôn(38-47%),ho(7-57%),
đauhọng(13-34%),nhứcđầu(7-50%),tiêuchảy(8-47%),thayđổitrạngtháiýthức(7-38%).Tỉlệtửvong
daođộngtừ8-40%vàtỉlệđểlạidichứnglâudàitừ4-14%[5].Đốivớicabệnhnày,cáctriệuchứngđiển
hìnhlà:đaubng,sốt;sauđóxuấthiệnbanxuấthuyếtvàtiếntriểnnhanh,dẫnđếnsốcnhiễmkhuẩnvà
tửvong.ChẩnđoáncănnguyêndựatrênxétnghiệmvisinhvậttrongmáubằngphươngphápRealtime
PCRchokếtquảdươngtínhvớiN.meningitidisnhómhuyếtthanhW135.
TạpchíYHỌCQUÂNSỰ,SỐ375(3-4/2025) 9
NGHIÊNCỨU-TRAOĐỔI

Đaubng,bunnônlàbiểuhiệnbanđầurấthiếmgặpvàcóthểbịbỏquatrongquátrìnhđịnhhướng
chẩnđoánnhiễmkhuẩnNMC.Điềunàycóthểlàlídolàmchậmviệcchỉđịnhsửdngkhángsinhtrong
điềutrịBN.Mộtsốnghiêncứutrênthếgiớiđãghinhậnđaubngnhưmộtbiểuhiệnbanđầucủanhiễm
khuẩnNMC[12].Hơnnữa,đaubngvàrốiloạntiêuhóađượcghinhậnthườngxảyraởnhiễmkhuẩn
NMCnhómW135hơnlàcácnhómkhác[6].Nguyênnhângâyđaubngvẫnchưarõràng.Mộtsốgiả
thuyếtchorằng,quátrìnhbệnhsinhcủabệnhlàdogiảmtướimáumạctreo,nhimáumạcnốidonhiễm
trùng,hoặcquátrìnhxâmnhậpcủavikhuẩnvàocáctạngtheođườngmáu,hoặcnhiễmtrùngđilêntừ
đườngtiếtniệu-sinhdc,hoặclắngđọngphứchợpmiễndịch[12].
ỞBNnày,xétnghiệmrealtimePCRmẫumáupháthiệnN.meningitidisởCt20,chứngtỏmậtđộvi
khuẩntrongmáurấtcao,cóthểvikhuẩnđãxâmnhậpvàgâytổnthươngcáctạngđườngtiêuhóagây
ratriệuchứngđaubng.ƯuđiểmcủaphươngphápPCRpháthiệntácnhânNMClàthờigianpháthiện
nhanh(2-3giờ),chínhxácvàđặchiệu.Phươngphápnuôicấythườngkhóthựchiệnởtuyếnquânyquân
khudođiềukiệnnuôicấyvớiNMCphứctạp,thờigianlâu(2-3ngày),kếtquảbịảnhhưởngnếuBNcósử
dngkhángsinhtrướckhilấymẫu.
BanxuấthuyếtcũnglàtriệuchứngchỉđiểmchonhiễmNMCthểnhiễmkhuẩnhuyết.Hìnhảnhcácban
xuấthuyếtdạngnốt,mảng,ấnkhôngmấtmàu.Cácbanxuấthuyếtnàycóthểbịchẩnđoánnhầmsangban
xuấthuyếtdạngsởi,sốcphảnvệhayhộichứngLyell.TrênBNnày,cóxuấthiệnbanxuấthuyếthoạitửởgiờ
thứ29củabệnh,chonênthayvìnghĩđếnnhiễmkhuẩnhuyếtdoNMC,tuyếndướilạinghĩđếnsốcphảnvệ.
Hình1.A:Hìnhảnhbanxuấthuyếtdướidavùnglưng;B-C:Máungoạivi;D:Dịchnãotủy
(40X:1.Banxuấthuyết;2.Vikhuẩnnhânlêntrongmáu;3.Thựcbàochứavikhuẩntrongmáu;
4.Thựcbàochứavikhuẩntrongdịchnãotủy).
A
C
A
C
Hình2.HìnhảnhgiảiphẫubệnhcáctạngA:Phổi;B:Tim;C:Não;D:Gan
(40X:1.Phếnang;2.Tếbàocơtim;3.Tếbàothầnkinh;4.Tếbàogan).
10 TạpchíYHỌCQUÂNSỰ,SỐ375(3-4/2025)
NGHIÊNCỨU-TRAOĐỔI

Đâylàđiểmcầnlưuývớinhữngtrườnghợp
cóbanxuấthuyếthoạitửthìcầnnghĩngayđến
nguyênnhândoNMC.TrongnhiễmkhuẩnNMC,
sựhìnhthànhcácbanhoạitửcóthểlanrộngvào
môdướida,cơvàxương,gâyratìnhtrạngchảy
máuthứphátdogiảmtiểucầuvàđôngmáurải
ráctronglngmạch(DIC).
Hộichứngsốc nhiễmkhuẩn doNMC cótỉ lệ
tử vong cao (từ 21-44%). Bệnh cảnh lâm sàng
thường là viêm họng, sốt và các triệu chứng
đườngtiêuhóa(lànhữngtriệuchứngkhôngđặc
hiệu); tiếp theo là xuất huyết dưới da lan rộng
nhanhchóngvàtímtáitoànthân,xuấthuyếttuyến
thượng thận gây suy tuyến thượng thận. Bệnh
tiếntriển rấtnhanh dẫnđến sốc nộiđộc tố,sốc
nhiễmkhuẩn.Ngườibệnhnhanhchónghônmê,
trytimmạch,suythậnvàtửvongtrongvngtừ
24-48giờ.SốctrongnhiễmkhuẩnhuyếtdoNMC
là do giảm thể tích máu [9], rốiloạnchức năng
cơtim[16],thayđổitrươnglựcvậnmạchvàsuy
tuyếnthượngthậnởmộtsốtrườnghợp.Sốclà
mộttrongnhữngyếutốxácđịnhbệnhnặngvàcó
liênquanđếntỉlệtửvongcaohơn[8].
Cận lâm sàng trên BN cho thấy tình trạng
sốc nhiễm khuẩnvới cácchỉ số bạch cầu tăng
(Neutrophil tăng), chỉ số CRPtăng. Các chỉ số
vềđôngmáutăngchothấycóquátrìnhrốiloạn
đông máu trong lng mạch. Một số chỉ số khí
máu(PaCO2 tăng) cho thấy tình trạng rốiloạn
hôhấpnghiêmtrọngtrênBN,làmchotìnhtrạng
bệnhcàngtrởnênnặngnề.Giảiphẫubệnhcho
thấy các hình ảnhvi khuẩn lan tràn trong máu
ngoại vi (hình 1B),các đại thực bào trong máu
(hình1C)vàtrongdịchnãotủy(hình1D)làminh
chứngchosựnhânlênmạnhmẽcủaNMCtrong
máu,gâynêntìnhtrạngnhiễmkhuẩnhuyết.Hơn
nữa, giải phẫu bệnh các cơ quan trong cơ thể
chothấytìnhtrạngphùphổicấp(hình2A),các
hìnhảnhtimsunghuyết(hình2B),phùnãonhẹ
(hình2C),ganứhuyết(hình2D).Hìnhảnhcho
thấyBNtửvongdotìnhtrạngphùphổicấp,trong
khicáctriệuchứngtổnthươngnãokhôngbiểu
hiệnrõ.Mộtsốnghiêncứucũngghinhậntrường
hợpsốcnhiễmkhuẩndoNMCgâyphùphổicấp
ởtrẻem[7].Tuynhiên,hicứutriệuchứnglâm
sàng ghi nhậntrong bệnh ánvà kết quả khám
nghiệmtửthichothấydườngnhưcósựkhông
tươngxứnggiữakếtquảcậnlâmsàngvàtriệu
chứnglâmsàngvềtìnhtrạngsuyhôhấpdẫnđến
tửvongtrênBN.
Kếtquảgiảiphẫubệnhchothấyhìnhảnhhai
phổicăng,tronglngphếnangvàphếquảnchứa
nhiềudịchtơhuyếtlàmcảntrởlưuthôngđường
thở.Tại quân y tuyếntrước, chưa có hình ảnh
chpphimXquangphổi;chỉkhámthấyranrítở
đỉnhphổi,khôngco rút cơhô hấp. Đâycũnglà
lưuý cho các nhân viên y tế trongkhám, chẩn
đoán và tiên lượng BN nhiễm NMC tại quân y
tuyếntrước.
TiênlượngnhiễmkhuẩnNMCphthuộcvào
khả năng chẩn đoán sớm và kịp thời, phương
phápđiềutrịvàđộclựccủanhómhuyếtthanhgây
bệnh.Chẩnđoánsớmvàđiềutrịkịpthờinhiễm
khuẩnhuyếtdoNMClàrấtquantrọngđểgiảmtỉ
lệtửvong.TheonghiêncứucủaMartinGlimåker
vàcộngsựnăm2015,điềutrịkhángsinhchậm
hơn 1giờ làm tăng nguy cơ tử vong lên 12,6%
[6].Khángsinhđượclựachọntrongđiềutrịbệnh
làCeftriaxone.Theobáocáocabệnh,BNđược
sửdngkhángsinhMetrodinazol500mgx1chai
truyềntĩnhmạchởtuyếntrungđoàn.Tuynhiên,
theoHướngdẫnsố138/HD-QYngày14/01/2022
củaCcquâny,khipháthiệncáctrườnghợpnghi
ngờ nhiễm NMC, cần sửdng ngaykháng sinh
đường tiêm Cefotaxim (2g tiêm tĩnh mạch mỗi
4 giờ) hoặc Ceftriaxone (2g tiêm tĩnh mạch mỗi
12giờ)vàchuyểnBNngay-chuyểnvượttuyến
vềbệnhviệncaonhất,gầnnhất[2].Điềunàycó
thểđượcgiảithíchdokhảnăngchẩnđoánsớm
NMClàhếtsứckhókhănvớituyếnquânyđơn
vị.Hơn nữa, BN này khởi phát với những triệu
chứng không điển hình của nhiễm khuẩn NMC
(đaubng,rốiloạntiêuhóa),dẫnđếnchẩnđoán
muộnvàsửdngthuốckhángsinhchưaphùhợp.
Ngoàira,tìnhtrạngbệnhnhiễmkhuẩnNMCcũng
phthuộcvàonhómhuyếtthanhNMCgâybệnh.
Theo các nghiên cứu trên thế giới, nhiễm
khuẩn NMCnhómW135thườngxảyranhiềuở
châuPhivàthườnggâyracácbiếnchứngnặng
nềchoBN[15].NMCnhómW135thuộcdngST-
11làloạisiêuxâmlấn.Chúngcóliênquanđếntỉ
lệmắc,tửvongvàgâyracácđợtbùngphátmạnh
trongcộngđng[14].TrườnghợpBNtửvongnày
làmộttrongnhữngcabệnhcótriệuchứngkhông
điểnhình, hiếmgặpcủa nhiễmkhuẩn NMC.Do
vậy,trướcmộtcabệnhcósốt,códấuhiệurốiloạn
tiêuhóa,khôngcóhộichứngmàngnão,cabệnh
xuất hiện ở mùa Đông-Xuân (thời gian thường
gặpcủa các ca bệnh NMC),rất cần đượcquan
tâm theo dõisát, không quên đề phng và luôn
luôncảnhgiácvớitriệuchứngcủanhiễmkhuẩn
NMCnhómhuyếtthanhW135.
5.KẾTLUẬN
NhiễmkhuẩnNMCnhómhuyếtthanhW135là
mộtthểbệnhhiếmgặpởnướcta.Bệnhthường
TạpchíYHỌCQUÂNSỰ,SỐ375(3-4/2025) 11
NGHIÊNCỨU-TRAOĐỔI

