Báo cáo Niên lu n – Lê Văn Túcậ
Đ tài :ề
PHÁP LU T V CHI NGÂN SÁCH NHÀ N C CHO S NGHI P VĂNẬ Ề ƯỚ Ự Ệ
HÓA. TH C TI N ÁP D NG T I T NH TH A THIÊN HU .Ự Ễ Ụ Ạ Ỉ Ừ Ế
A. M đ uở ầ
1. Tính c p thi t c a đ tàiấ ế ủ ề
M t trong các ch c năng quan tr ng c a nhà n c là ch c năng t ch c kinh t .ộ ứ ọ ủ ướ ứ ổ ứ ế
Ch c năng này trong c ch th tr ng n c ta hi n nay đ c th hi n b ng vai tròứ ơ ế ị ườ ở ướ ệ ượ ể ệ ằ
c a nhà n c trong qu n lý và đi u ti t vĩ mô n n kinh t . Ngân sách nhà n c v i cácủ ướ ả ề ế ề ế ướ ớ
vai trò c a nó đ c coi là m t công c quan tr ng trong vi c th c hi n ch c năng nóiủ ượ ộ ụ ọ ệ ự ệ ứ
trên c a nhà n c. Trong đó chi ngân sách nhà n c cho s nghi p văn hóa là m t trongủ ướ ướ ự ệ ộ
nh ng kho n chi đ c bi t quan tr ng. M c tiêu c a các ho t đ ng văn hóa là nâng caoữ ả ặ ệ ọ ụ ủ ạ ộ
tri th c và th m m cho m i t ng l p dân c nh m xây d ng m t n n văn hóa tiên ti n,ứ ẩ ỹ ọ ầ ớ ư ằ ự ộ ề ế
đ m đà b n s c dân t c, có n i dung nhân đ o, dân ch và ti n b , phát tri n đ o đ cậ ả ắ ộ ộ ạ ủ ế ộ ể ạ ứ
xã h i và truy n th ng dân t c. M c tiêu c a các ho t đ ng này cho phép m i công dânộ ề ố ộ ụ ủ ạ ộ ỗ
phát tri n toàn di n v chính tr , t t ng, đ o đ c và nâng cao tri th c c a mình. Vìể ệ ề ị ư ưở ạ ứ ứ ủ
tính ch t quan tr ng c a các ho t đ ng văn hóa nên vi c th c hi n các m c tiêu c aấ ọ ủ ạ ộ ệ ự ệ ụ ủ
chúng g n li n m t kho n c p phát t ngân sách nhà n c. ắ ề ộ ả ấ ừ ướ
Hi n nay, Th a Thiên Hu v i vai trò là m t trong nh ng trung tâm Văn hóa l nệ ừ ế ớ ộ ữ ớ
nh t c n c, vi c đ u t cho các ho t đ ng này là đ c bi t c n thi t, trong đó, ngu nấ ả ướ ệ ầ ư ạ ộ ặ ệ ầ ế ồ
chi t ngân sách nhà n c là quan tr ng nh t. Trên c s các quy đ nh pháp lu t, h ngừ ướ ọ ấ ơ ở ị ậ ằ
năm, Th a Thiên Hu luôn chi m t kho n ngân sách nhà n c không nh và ngày càngừ ế ộ ả ướ ỏ
tăng lên cho s nghi p Văn hóa c a t nh. V i m c chi đó, s nghi p gi gìn và phát huyự ệ ủ ỉ ớ ứ ự ệ ữ
các truy n th ng văn hóa mang đ c tr ng riêng c a Th a Thiên Hu cũng nh c aề ố ặ ư ủ ừ ế ư ủ
n c ta đã và đang g t hái đ c nhi u thành t u to l n. Tuy nhiên, ngoài nh ng thànhướ ặ ượ ề ự ớ ữ
t u đã đ t đ c, vì nhi u nguyên nhân v c lý lu n l n th c ti n mà ho t đ ng chiự ạ ượ ề ề ả ậ ẫ ự ễ ạ ộ
NSNN cho s nghi p văn hóa Th a Thiên Hu nói riêng và trong c n c nói chungự ệ ở ừ ế ả ướ
v n còn nhi u h n ch , b t c p d n đ n k t qu c a ho t đ ng này ch a th t s nhẫ ề ạ ế ấ ậ ẫ ế ế ả ủ ạ ộ ư ậ ự ư
mong đ i. Vì th vi c nghiên c u các quy đ nh pháp lu t v chi ngân sách nhà n c choợ ế ệ ứ ị ậ ề ướ
s nghi p Văn hóa cũng nh th c ti n áp d ng các quy đ nh này trên đ a bàn t nh Th aự ệ ư ự ễ ụ ị ị ỉ ừ
Thiên Hu là r t c n thi t, t đó em ch n đ tài “ế ấ ầ ế ừ ọ ề Pháp lu t v chi Ngân sách nhàậ ề
n c cho s nghi p Văn hóa. Th c ti n áp d ng t i t nh Th a Thiên Huướ ự ệ ứ ễ ụ ạ ỉ ừ ế ” để
nghiên c u v v n đ này góp ph n hoàn thi n các quy đ nh pháp lu t và nâng cao hi uứ ề ấ ề ầ ệ ị ậ ệ
qu áp d ng trên th c t .ả ụ ự ế
2. Tình hình nghiên c u c a đ tàiứ ủ ề
GVHD: Lê Th Th oị ả 1
Báo cáo Niên lu n – Lê Văn Túcậ
Chi ngân sách, m t công c c a chính sách tài chính qu c gia có tác đ ng r t l nộ ụ ủ ố ộ ấ ớ
đ i v i s phát tri n c a n n kinh t . Do đó, v n đ này nh n đ c r t nhi u s quanố ớ ự ể ủ ề ế ấ ề ậ ượ ấ ề ự
tâm c a các chuyên gia, các nhà ho ch đ nh chính sách, và đã có nh ng bài vi t v v nủ ạ ị ữ ế ề ấ
đ này đ c đăng trên các báo, t p chí hay đ c bàn lu n t i các h i ngh …Tuy nhiênề ượ ạ ượ ậ ạ ộ ị
có th th y, h u h t chúng đ u đ c p m t khía c nh nào đó, ch a bao quát đ c h tể ấ ầ ế ề ề ậ ở ộ ạ ư ượ ế
v n đ , ch y u là nghiên c u v nhũng quy đ nh chung trong Lu t Ngân sách nhàấ ề ủ ế ứ ề ị ậ
n c, trong đó có r t ít nh ng bài nghiên c u m ng pháp lu t v chi NSNN cho sướ ấ ữ ứ ả ậ ề ự
nghi p Văn hóa, cũng nh ch a có bài nghiên c u t ng th nào v th c ti n áp d ng cácệ ư ư ứ ổ ể ề ự ễ ụ
quy đ nh pháp lu t t i t nh Th a Thiên Hu v chi NSNN cho s nghi p Văn hóa.ị ậ ạ ỉ ừ ế ề ự ệ
3. M c đích nghiên c u c a đ tàiụ ứ ủ ề
a. M c đích t ng quátụ ổ
Đ tài “ Pháp lu t v chi Ngân sách nhà n c cho s nghi p Văn hóa. Th c ti nề ậ ề ướ ự ệ ự ễ
áp d ng t i t nh Th a Thiên Hu ” S nghiên c u m t cách toàn di n các quy đ nh c aụ ạ ỉ ừ ế ẽ ứ ộ ệ ị ủ
pháp lu t v chi ngân sách nhà n c cho s nghi p Văn hóa, cũng nh th c ti n ápậ ề ướ ự ệ ư ự ễ
d ng nh ng quy đ nh đó t i t nh Th a Thiên Hu , nh m tìm ra nh ng u khuy t đi mụ ữ ị ạ ỉ ừ ế ằ ữ ư ế ể
trong các quy đ nh c a pháp lu t, nh ng thành t u hay nh ng t n t i v p ph i trong quáị ủ ậ ữ ự ữ ồ ạ ấ ả
trình áp d ng các quy đ nh pháp lu t vào th c ti n c a T nh. Góp ph n hoàn thi n cácụ ị ậ ứ ễ ủ ỉ ầ ệ
quy đ nh pháp lu t và nâng cao hi u qu áp d ng t i Th a Thiên Hu nói riêng và cị ậ ệ ả ụ ạ ừ ế ả
n c nói chung.ướ
b. M c đích c thụ ụ ể
•Nghiên c u t ng th các quy đ nh pháp lu t v chi NSNN cho s nghi p Văn hóaứ ổ ể ị ậ ề ự ệ
đ th y đ c u khuy t đi m trong nh ng quy đ nh c a pháp lu t;ể ấ ượ ư ế ể ữ ị ủ ậ
•Nghiên c u th c ti n áp d ng các quy đ nh c a pháp lu t t i T nh Th a Thiênứ ự ễ ụ ị ủ ậ ạ ỉ ừ
Hu đ th y đ c nh ng thành t u cũng nh nh ng t n t i trong quá trình áp d ng;ế ể ấ ượ ữ ự ư ữ ồ ạ ụ
•Đ xu t ki n ngh nh m hoàn thi n các quy đ nh pháp lu t;ề ấ ế ị ằ ệ ị ậ
•Đ xu t các gi i pháp nâng cao hi u qu trong vi c chi NSNN cho ho t đ ngề ấ ả ệ ả ệ ạ ộ
Văn hóa t i Th a Thiên Hu nói riêng, n c ta nói chung.ạ ừ ế ướ
4. Đ i t ng ph m vi và ph ng pháp nghiên c uố ượ ạ ươ ứ
a. Đ i t ng và ph m vi nghiên c uố ượ ạ ứ
•Quy đ nh pháp lu t v chi NSNN cho s nghi p Văn hóa:ị ậ ề ự ệ
- Lu t ngân sách nhà n c năm 2002;ậ ướ
GVHD: Lê Th Th oị ả 2
Báo cáo Niên lu n – Lê Văn Túcậ
- Các văn b n quy ph m pháp lu t và văn b n d i lu t có liên quan.ả ạ ậ ả ướ ậ
•Th c ti n áp d ng pháp lu t v chi NSNN cho s nghi p Văn hóa ự ễ ụ ậ ề ự ệ ngh thu tệ ậ t iạ
Th a Thiên Hu .ừ ế
b. Ph ng pháp nghiên c uươ ứ
Ph ng pháp lu nươ ậ
Ph ng pháp lu n c a đ tài là quan đi m c a ch nghĩa Mác -Lênin, t t ngươ ậ ủ ề ể ủ ủ ư ưở
H chí Minh, đ ng l i, chính sách c a Đ ng v Nhà n c và pháp lu t, nh ng thànhồ ườ ố ủ ả ề ướ ậ ữ
t u c a khoa h c k thu t nh : khoa h c pháp lý, tri t h c, logich h c…ự ủ ọ ỹ ậ ư ọ ế ọ ọ
Ph ng pháp nghiên c uươ ứ
Ph ng pháp suy lu n, ph ng pháp logich;ươ ậ ươ
Ph ng pháp th ng kê, t ng h p;ươ ố ổ ợ
Ph ng pháp so sánh, ch ng minh;ươ ứ
Tham kh o ý ki n c a các chuyên gia, tham kh o tài li u, sách báo, t pả ế ủ ả ệ ạ
chí…
Ngoài ra còn s d ng nh ng ph ng pháp c n thi t khác.ử ụ ữ ươ ầ ế
5. K t c u đ tài.ế ấ ề
Ngoài ph n M đ u, ph n K t lu n, và Danh m c tài li u tham kh o, n i dungầ ở ầ ầ ế ậ ụ ệ ả ộ
chính g m có hai ch ng sau:ồ ươ
Ch ng I. C s pháp lý v chi NSNN cho s nghi p Văn hóa.ươ ơ ở ề ự ệ
Ch ng II. Th c ti n chi NSNN cho s nghi p Văn hóa t i T nh Th a Thiênươ ự ễ ự ệ ạ ỉ ừ
Hu .ế
GVHD: Lê Th Th oị ả 3
Báo cáo Niên lu n – Lê Văn Túcậ
B. N I DUNGỘ
CH NG I. C S PHÁP LÝ V CHI NGÂN SÁCH NHÀ N C CHOƯƠ Ơ Ở Ề ƯỚ
S NGHI P VĂN HÓAỰ Ệ
1. Khái quát v chi Ngân sách Nhà n cề ướ
1.1 Khái ni m chi NSNNệ
Ngân sách nhà n c đ c coi là m t hi n t ng kinh t - xã h i g n li n v i nhàướ ượ ộ ệ ượ ế ộ ắ ề ớ
n c và mang tính l ch s . Nói đ n NSNN là nói đ n hai lo i hình ho t đ ng tài chínhướ ị ử ế ế ạ ạ ộ
c b n c a nhà n c, đó là ho t đ ng thu NSNN và ho t đ ng chi NSNN. Chi NSNN làơ ả ủ ướ ạ ộ ạ ộ
m t b ph n trong NSNN. Theo T đi n gi i thích thu t ng lu t h c thì chi NSNN làộ ộ ậ ừ ể ả ậ ữ ậ ọ
ho t đ ng c a c quan Nhà n c có th m quy n phân ph i và s d ng qu ngân sách.ạ ộ ủ ơ ướ ẩ ề ố ử ụ ỹ
M c đích c a chi ngân sách nhà n c là th c hi n ch c năng, nhi m v c a nhà n c.ụ ủ ướ ự ệ ứ ệ ụ ủ ướ
Chi NSNN là n i dung c a ch p hành ngân sách nhà n c nên thu c trách nhi m vàộ ủ ấ ướ ộ ệ
quy n h n c a h th ng c quan ch p hành và hành chính nhà n c các c p. N u ho tề ạ ủ ệ ố ơ ấ ướ ấ ế ạ
đ ng thu NSNN là ho t đ ng thu hút các ngu n v n ti n t đ hình thành qu ngân sáchộ ạ ộ ồ ố ề ệ ể ỹ
nhà n c thì chi NSNN là quy trình phân ph i và s d ng ngu n v n ti n t t đã đ cướ ố ử ụ ồ ố ề ệ ừ ượ
t p trung vào ngu n ti n t đó.ậ ồ ề ệ
Lu t NSNN năm 2002 cũng đã đ a ra khái ni m v chi NSNN nh ng ch d ngậ ư ệ ề ư ỉ ở ạ
li t kê t i kho n 2 Đi u 2. Theo đó, Chi ngân sách nhà n c bao g m các kho n chi phátệ ạ ả ề ướ ồ ả
tri n kinh t - xã h i, b o đ m qu c phòng, an ninh, b o đ m ho t đ ng c a b máyể ế ộ ả ả ố ả ả ạ ộ ủ ộ
nhà n c; chi tr n c a Nhà n c; chi vi n tr và các kho n chi khác theo quy đ nhướ ả ợ ủ ướ ệ ợ ả ị
c a pháp lu t. Khái ni m trên ch đ a m t cách khá đ y đ nh ng n i dung chi c b n,ủ ậ ệ ỉ ư ộ ầ ủ ữ ộ ơ ả
mang tính then ch t cho vi c đ m b o các ho t đ ng c a các c quan nhà n c, th cố ệ ả ả ạ ộ ủ ơ ướ ự
hi n t t ch c năng, nhi m c c a nhà n c trong các lĩnh v c khác.ệ ố ứ ệ ụ ủ ướ ự
Nh v y, ta có th hi u chi NSNN là h th ng nh ng quan h phân ph i l iư ậ ể ể ệ ố ữ ệ ố ạ
nh ng kho n thu nh p phát sinh trong quá trình s d ng có k ho ch qu ti n t t pữ ả ậ ử ụ ế ạ ỹ ề ệ ậ
trung c a Nhà n c nh m th c hi n tăng tr ng kinh t , t ng b c m mang các sủ ướ ằ ự ệ ưở ế ừ ướ ở ự
nghi p văn hóa-xã h i, duy trì ho t đ ng qu n lý c a b máy nhà n c và b o đ m anệ ộ ạ ộ ả ủ ộ ướ ả ả
ninh qu c phòng. C th h n chi NSNN là phân ph i và s d ng qu ngân sách nhàố ụ ể ơ ố ử ụ ỹ
n c theo d toán ngân sách đã đ c các ch th quy n l c nhà n c quy t đ nh nh mướ ự ượ ủ ể ề ự ướ ế ị ằ
duy trì ho t đ ng c a b máy nhà n c và đ m b o th c hi n các ch c năng c a Nhàạ ộ ủ ộ ướ ả ả ự ệ ứ ủ
n c.ướ
1.2 Đ c đi m c a chi ngân sách nhà n cặ ể ủ ướ
GVHD: Lê Th Th oị ả 4
Báo cáo Niên lu n – Lê Văn Túcậ
D a vào khái ni m c a chi ngân sách nhà n c đã nêu trên, có th th y chiự ệ ủ ướ ở ể ấ
NSNN có m t s đ c đi m sau:ộ ố ặ ể
•Chi NSNN là ho t đ ng phân ph i và s d ng qu ngân sách nhà n c, ho tạ ộ ố ử ụ ỹ ướ ạ
đ ng này ch ho t đ ng d a trên c s quy đ nh pháp lu t và d toán ngân sách nhàộ ỉ ạ ộ ự ơ ở ị ậ ự
n c đã đ c c quan quy n l c nhà n c có th m quy n quy t đ nh. N i dung chiướ ượ ơ ề ự ướ ẩ ề ế ị ộ
NSNN ph i n m trong b n d toán ngân sách h ng năm do Qu c h i thông qua. Qu cả ằ ả ự ằ ố ộ ố
h i là c quan duy nh t có quy n quy t đ nh t ng chi NSNN bao g m ngân sách trungộ ơ ấ ề ế ị ổ ồ
ng và ngân sách đ a ph ng, t ng s chi, m c chi…Chi NSNN là m t n i dung quanươ ị ươ ổ ố ứ ộ ộ
tr ng quy t đ nh đ n hi u qu qu n lý nhà n c c a b máy nhà n c, vì v y nó ph iọ ế ị ế ệ ả ả ướ ủ ộ ướ ậ ả
đ c thông qua trên nguyên t c t p th , t p trung trí tu t p th và qua m t quy trìnhượ ắ ậ ể ậ ệ ậ ể ộ
lu t đ nh nghiêm ng t.ậ ị ặ
•Chi NSNN là ho t đ ng đ c ti n hành b i nh ng ch th quy n l c g m haiạ ộ ượ ế ở ữ ủ ể ề ự ồ
nhóm:
Nhóm ch th đ i di n cho Nhà n c th c hi n ch c năng qu n lý, c pủ ể ạ ệ ướ ự ệ ứ ả ấ
phát, thanh toán các kho n chi ngân sách nhà n c. Đó là nh ng c quan đ i di nả ướ ữ ơ ạ ệ
cho Nhà n c th c thi quy n h n có liên quan t i vi c xu t qu NSNN cho các m cướ ự ề ạ ớ ệ ấ ỹ ụ
tiêu đã đ c phê duy t. Nhóm ch th này bao g m B Tài chính, S tài chính t nh,ượ ệ ủ ể ồ ộ ở ỉ
thành ph tr c thu c trung ng, Phòng tài chính huy n, qu n, th xã, thành phố ự ộ ươ ệ ậ ị ố
thu c t nh, S k ho ch và đ u t , Kho b c nhà n c.ộ ỉ ở ế ạ ầ ư ạ ướ
Nhóm ch th s d ng ngân sách nhà n c. Đó là nh ng ch th đ củ ể ử ụ ướ ữ ủ ể ượ
h ng kinh phí t ngân sách nhà n c đ trang tr i nh ng chi phí trong quá trìnhưở ừ ướ ể ả ữ
ho t đ ng c a mình. Nhóm ch th này r t đa d ng nh ng có th chia thành ba lo iạ ộ ủ ủ ể ấ ạ ư ể ạ
ch y u sau:ủ ế
- Các quan c quan nhà n c, k c c quan hành chính th c hi n khoánơ ướ ể ả ơ ự ệ
biên ch và kinh phí qu n lý hành chính.ế ả
- Các đ n v , k c đ n v s nghi p có thu.ơ ị ể ả ơ ị ự ệ
-Các ch d án s d ng kinh phí ngân sách nhà n c.ủ ự ử ụ ướ
•M c tiêu c b n c a chi NSNN là đáp ng nhu c u tài chính cho s ho t đ ngụ ơ ả ủ ứ ầ ự ạ ộ
c a b máy nhà n c, đ m b o cho nhà n c th c hi n đ c ch c năng và nhi m vủ ộ ướ ả ả ướ ự ệ ượ ứ ệ ụ
c a mình. Chi ngân sách nhà n c luôn g n li n v i b máy nhà n c. Nhà n c thôngủ ướ ắ ề ớ ộ ướ ướ
qua ho t đ ng chi ngân sách đ đ m b o ho t đ ng c a mình trong các lĩnh v c kinhạ ộ ể ả ả ạ ộ ủ ự
t , xã h i, an ninh, qu c phòng… Ngoài ra, thông qua vi c th ch hóa b ng pháp lu tế ộ ố ệ ể ế ằ ậ
đ i v i chi ngân sách, nhà n c còn h ng đ n nh ng m c tiêu khác, trong đó bao g mố ớ ướ ướ ế ữ ụ ồ
m c tiêu qu n lý hi u qu vi c s d ng công qu và tăng c ng k lu t ngân sách,ụ ả ệ ả ệ ử ụ ỹ ườ ỉ ậ
GVHD: Lê Th Th oị ả 5