SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ”
GIẢI
PHÁP
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỔI
MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
I/ Đặt vấn đề:
Sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt
quan tâm. Trong những năm qua, ngành giáo dục đã và đang tích cực
thực hiện công cuộc đổi mới toàn diện về chương trình và sách giáo
khoa. Mỗi một người thầy giáo phải tích cực tự bồi dưỡng đề nâng cao
kĩ năng sư phạm nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới.
Bậc Trung học cơ sở là một bộ phận hết sức quan trọng trong quá
trình thực hiện nhiệm vụ này, bởi đây là bậc học mang tính bản lề về
kiến thức, nhận thức cho học sinh sau này để các em học lên Trung học
phổ thông và các trường chuyên nghiệp.
Để thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới giáo dục phổ thông,
công tác bồi dưỡng đội ngũ là rất quan trọng. Đây là một giải pháp thiết
thực nhất nhằm nâng cao chất lượng dạy học của giáo viên và kết quả
học tập của học sinh. Bồi dưỡng đội ngũ là cái gốc của đổi mới phương
pháp dạy học. Việc bồi dưỡng cho đội ngũ tốt sẽ giúp cho giáo viên đủ
điều kiện để thực hiện đổi mới phương pháp. Đây là yêu cầu quan trọng
và bức xúc của toàn ngành giáo dục và là yêu cầu cần thiết đối với mỗi
cán bộ quản lý ở trường Trung học cơ sở.
Nói đến bồi dưỡng đội ngũ là một phạm vi rất rộng đòi hỏi ở người
quản lý giáo dục cần có một tâm huyết nghề nghiệp, nắm chắc “cái
thần” của sự đổi mới để từ đó lập kế hoạch bồi dưỡng giúp cho đội ngũ
một cách thường xuyên để người đứng lớp chắt lọc, điều chỉnh và vững
vàng trong đổi mới phương pháp dạy học. Trong bài viết này, tôi sẽ đề
cập đến 2 vấn đề trọng tâm trong hoạt động bồi dưỡng, đó là: bồi dưỡng
cho đội ngũ về phương pháp dạy học và đổi mới cách kiểm tra đánh giá
học sinh.
II/ Thực trạng đội ngũ:
Trường Trung học cơ sở Mỹ Thủy có 13 lớp với trên 500 học sinh
từ khối 6 đến khối 9. Trong những năm đầu thực hiện đổi mới chương
trình, sách giáo khoa, nhiều giáo viên thực sự lúng túng trong phương
pháp dạy học theo hướng đổi mới. Cùng với phương hướng bồi dưỡng
chung của Sở giáo dục, Phòng giáo dục và công tác bồi dưỡng thường
xuyên, nhà trường tiến hành khảo sát điều tra tình hình đội ngũ phục vụ
cho yêu cầu đổi mới chương trình, sách giáo khoa. Sau 4 năm thực hiện
chương trình, sách giáo khoa mới cùng với phương pháp mới đã được
bồi dưỡng, đầu năm học 2005-2006 nhà trường tiếp tục khảo sát thực tế
từng đối tượng giáo viên theo bộ môn để nắm bắt yêu cầu đối với từng
cá nhân. Trọng tâm của đợt khảo sát này là phương pháp dạy học phục
vụ yêu cầu đổi mới chương trình, sách giáo khoa.
Kết quả chất lượng đội ngũ ở một số môn được điều tra và đánh
giá như sau:
Môn dạy Số giáo viên
được điều tra
theo môn
Số giao viên
nắm bắt và thực
hiện khá chắc
chắn phương
pháp dạy học
mới
Số giáo viên có
tiếp cận phưong
pháp mới nhưng
chưa đáp ứng
yêu cầu đổi mới
Ngữ văn
Toán
Hóa học
Sinh vật
Địa lí
Công nghệ
6
5
2
5
2
2
4
3
1
3
1
1
2
2
1
2
1
1
Điểm hạn chế của đa số giáo viên chưa đáp ứng yêu cầu dạy học
theo phương pháp mới trong các môn trên đó là phương pháp dạy học
mới và đổi mới trong kiểm tra, đánh giá học sinh.
Nguyên nhân của việc chậm đổi mới trên có thể bắt nguồn từ 1
trong hai khả năng sau: một là, do năng lực; hai là, do giáo viên chưa ý
thức được ý nghĩa của đổi mới phương pháp.
Trường là đơn vị có đội ngũ giáo viên tuổi trên 50 đông: 9/ 26 giáo
viên. Số giáo viên này đã nhiều năm tiếp xúc với phương pháp dạy học
cũ, nếp dạy cũ đã hằn sâu trong thao tác, trong ý thức. Khi được tiếp xúc
làm quen với phương pháp mới, họ đã cố gắng nhưng sự chuyển biến
chậm; chậm trong thao tác, trong phương pháp, trong tổ chức hoạt động
học tập của học sinh…
Sự bảo thủ của một số giáo viên có “tên tuổi”. Trong những năm
thực hiện cải cách giáo dục, họ là trụ cột chuyên môn của trường nhưng
khi tiếp xúc với phương pháp mới trong chương trình thay sách, họ
chuyển biến không kịp với yêu cầu tiết dạy theo nội dung mới.
Một số giáo viên trẻ mới ra trường không được học bồi dưỡng thay
sách tập trung, chỉ được bồi dưỡng ở trường, học đồng nghiệp, không
được mở rộng nên chất lượng dạy học theo phương pháp mới còn hạn
chế.
Trước bức xúc của sự nghiệp đổi mới giáo dục, sự phát triển toàn
ngành nói chung và của đơn vị nói riêng, chúng tôi đã nhận thấy vai trò
của công tác đội ngũ là rất quan trọng và không thể thiếu trong hoạt
động thường xuyên của nhà trường. Có bồi dưỡng đội ngũ thì số giáo
viên chưa chắc chắn phương pháp dạy học mới có thể nâng cao tay nghề
trong thực hiện yêu cầu bộ môn nói riêng và chất lượng dạy học nói
chung. Vì vậy, năm học 2006-2007, chúng tôi tiếp tục đưa công tác bồi
dưỡng làm nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt trong hoạt động cuả nhà
trường.
III/ GiảI pháp thực hiện:
1- Xác định nội dung bồi dưỡng cho đội ngũ:
Bồi dưỡng đội ngũ là yêu cầu hết sức quan trọng trong công tác chỉ
đạo của người cán bộ quản lý trường học.
Nội dung bồi dưỡng đội ngũ rất phong phú. Song, qua khảo sát,
chúng tôi nhận thấy điểm yếu ở một số giáo viên là đổi mới phương
pháp dạy học và đổi mới kiểm tra đánh giá học sinhchưa được thành
thạo sau nhiều năm thực hiện chương trình sách giáo khoa mới. Vì vậy,
trong phương hướng bồi dưỡng đội ngũ, chúng tôi hướng vào hai nội
dung trọng tâm trong năm học 2006-2007 là:
- Bồi dưỡng về đổi mới dạy học.
- Bồi dưỡng về đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh.
Sau khi thống nhất nội dung bồi dưỡng trong đội ngũ quàn lí, chúng
tôi tiến hành chọn các hình thức bồi dưỡng phù hợp cho giai đoạn này.
2- Các hình thức bồi dưỡng:
2.1.Tự bồi dưỡng cá nhân:
Để đội ngũ có hướng tự bồi dưỡng có chất lượng, chúng tôi thường
xuyên hướng dẫn giáo viên phương pháp tự bồi dưỡng cá nhân thông
qua sinh hoạt tổ chuyên môn:
- Thông qua chương trình bồi dưỡng thường xuyên của từng môn,
giáo viên tự nghiên cứu thực hiện đổi mới phương pháp cho bộ môn
mình đảm nhận. Vận dụng những nội dung được bồi dưỡng trong những
năm học thay sách từ lớp 6 đên lớp 9 để tự điều chỉnh phương pháp dạy
học của mình phù hợp với yêu cầu đổi mới.
- Tự đúc rút kinh nghiệm sau mỗi tiết dạy để dạy tốt hơn yêu cầu
của bộ môn.
- Tự chủ động dự giờ đồng nghiệp để học thao tác tổ chức hoạt
động sư phạm lên lớp cho học sinh, tổ chức trao đổi nhóm, thực hiện
trên phiếu, cách thức sử dụng thiết bị dạy học, cách ra đề kiểm tra có tỷ
lệ dề trắc nghiệm - tự luận…
2.2 Bồi dưỡng theo đơn vị tập thể:
2.2.1. Bồi dưỡng theo nhóm chuyên môn:
- Để nâng cao chất lượng đồng đều của các giáo viên trong đổi mới
phương pháp cho các bộ môn có giáo viên chưa chắc chắn về phương
