1

ƯỠ

KHOA ĐI U D

NG

B  MÔN V T LÝ Y SINH H C

­­­­­­­­­­­­­­­ o0o ­­­­­­­­­­­­­­­­

Ể BÀI TI U LU N

ề Đ  tài:

ƯƠ Ệ Ộ CÁC PH NG PHÁP ĐO NHI T Đ

ả ướ Ề Ị Gi ng viên h ng d n Ễ ẫ :       NGUY N TH  THU HI N

ệ Ị ự Sinh viên th c hi n :          HOÀNG TH  HOA

ớ L p :           08 CĐĐD3

ố Mã s  sinh viên :

2

ồ TP H  CHí Minh­ 2016

Ụ Ụ M C L C

TRANG

ầ ờ L i nói đ u………………………………………………….………………….        1

Ạ ƯƠ I. Đ I C NG

ằ ệ I.1. Cân b ng thân nhi t…………………………………………….       2

ệ I.2. Quá trình sinh nhi t…………………………………………….       2

ả ệ I.3. Quá trình th i nhi t……………………………………………..       2

ệ I.4. Thân nhi t………………………………………………………       4

ệ I.5. Thân nhi t trung tâm..……………………..……………………       4

ạ ệ I.6. Thân nhi t ngo i vi……………………………………………..       4

ữ ế ố ả ưở ế ệ ủ ườ ng đ n thân nhi t c a con ng i…………     4

I.7. Nh ng y u t Ạ Ố nh h Ệ II.  R I LO N THÂN NHI T………………………………………………..     5

ả ệ II.1. Gi m thân nhi t…………………………………………………       5

ả ệ II.2. Nguyên nhân gây gi m thân nhi t……………………………...        5

ề ả ệ ệ                 II.3. Đi u ki n gây gi m thân nhi t………………………………….        5

ệ II.4. Tăng thân nhi t………………………………………………….       6

ễ II.5. Nhi m nóng……………………………………………………...      6

ố II.6. S t……………………………………………………………….       6

Ệ Ộ Ơ Ể III. ĐO NHI T Đ  C  TH

ệ ế t k …………………………………………………………      8 III.1. Nhi

III.2. Đo nhi ệ ộ ơ ể ườ t đ  c  th  ng i……………………………………….     10

ả ạ ệ ộ III.3. B ng m ch, nhi t đ ……………………………………………     12

Ố Ạ Ệ Ệ IV. CHĂM SÓC B NH NHÂN CÓ R I LO N THÂN NHI T…………        12

3

Ệ Ế V. CÁC LOAI NHI T K ……………………………………………………       13

ệ ế ồ ạ V.1 Nhi t k  h ng ngo i…………………………………………….        13

ệ ế ệ ử V.2 Nhi t k  đi n t ……………………………………………….....         14

ệ ế ủ V.3 Nhi t k  th y ngân…………………………………………….…         14

Ậ Ế 15 VI. K T LU N…………………………………………………………………

ụ ụ ả ệ Ph  l c: Tài li u tham kh o

Ậ Ế VI.  K T LU N

4

Ờ Ầ L I NÓI Đ U

ọ ự ậ ộ ề ấ ậ ị V t Lý là m t ngành khoa h c t ự    nhiên r t thú v  . V t Lý bao trùm nhi u lĩnh v c

ư ệ ệ ả ạ ắ ạ ọ ườ nh  Quang H c (tán s c,khúc x ,ph n x …), Đi n (đi n tr ng,t ừ ườ  tr ng ...) , C ơ

ự ể ậ ạ ạ ạ ộ ộ ồ ị ọ h c (l c,chuy n đ ng,dao đ ng...),V t Lý h t nhân(phóng x ,các đ ng v  phóng x ...).

ư ậ ệ ử ơ ở ế ậ Ngoài ra V t Lý còn có các chuyên ngành khác nh : V t lý lý thuy t, đi n t c  s …

ư ậ ề ề ậ ộ ọ ự   ế ố           Nh  v y V t lý là m t móc xích k t n i nhi u ngành khoa h c, nhi u lĩnh v c

ộ ố ề ấ ậ ượ ứ ụ trong cu c s ng . Do đó, V t Lý đã có r t nhi u công trình đ c  ng d ng trong khoa

ư ờ ố ầ ủ ế ườ ụ ụ ự ọ h c cũng nh  đ i s ng ph c v  tr c ti p nhu c u c a con ng i nh :ư  giao thông v nậ

ự ệ ả ấ ề i,ả  s n xu t công nghi p, t ệ  trong lĩnh v c công ngh  thông tin, truy n thông… ộ ứ    M t  ng

ắ ế ủ ứ ụ ủ ể ậ ậ ọ   ụ d ng không th  không nh c đ n c a V t Lý đó là  ng d ng c a V t Lý trong Y H c,

ứ ệ ề ẩ ầ ọ ỏ ị nó góp ph n quan tr ng trong vi c chu n đoán, đi u tr , chăm sóc s c kh e cho con

ườ ớ ộ ố ươ ệ ộ ơ ể ượ ử ụ ng i v i m t s  ph ể ng pháp ki m tra nhi t đ  c  th  đ ệ   ộ c s  d ng r ng rãi hi n

ệ ộ ằ ệ ế ồ ạ ệ ế ủ ư nay nh : đo nhi t đ  b ng nhi t k  h ng ngo i, nhi ệ ế ệ ử t k  đi n t , nhi t k  th y ngân.

ứ ụ ể ầ ọ ươ ủ Đ  nói lên t m quan tr ng c a đa  ng d ng trong các ph ng pháp đo nhi ệ ộ ớ   t đ  v i

ườ ế ộ ố ứ ụ ủ ủ ờ ố đ i s ng c a con ng i. Bài vi t sau đây xin trình bày m t s   ng d ng c a các

ươ ệ ộ ứ ủ ph ng pháp đo nhi ụ t đ  và  ng d ng c a nó.

ệ ộ ươ ừ ữ ỗ ươ Đo nhi t đ  là ph ng pháp, nó đã có t ạ  lâu, m i giai đo n có nh ng ph ng pháp

ề ấ ươ ệ ộ ử ụ ế ả đo khác nhau. . Ngày nay xu t hiên nhi u ph ng pháp đo nhi t đ  s  d ng c m bi n

ạ ặ ệ ệ ặ ử ụ ệ ở ươ lo i c p nhi t, nhi ẫ t đi n tr  hay bán d n ho c s  d ng ph ổ ng pháp phân tích ph

ể ệ ộ ự ế ố ớ ặ ượ ữ ệ ị đ  xác đ nh nhi ơ t đ . Đ i v i nh ng n i không tr c ti p đ t đ ầ c các đ u đo nhi t

5

ệ ộ ươ ệ ộ ề ộ ơ đ  (n i có nhi t đ  quá cao). Nhìn chung các ph ng pháp đo nhi t đ  có nhi u nét

ư ử ụ ể ầ ậ ố ỳ ỹ gi ng nhau nh ng cách x  thì có th  khác nhau, tu  vào m c đích và yêu c u k  thu t

ệ ụ ể ư ể ệ ụ ủ ố ố ớ ừ đ i v i t ng công vi c c  th  nh ng m c đích cu i cùng c a phép đo là th  hi n giá

ệ ộ ớ ể ấ ậ ượ ả ố ậ ị tr  nhi t đ  v i kho ng sai s  cho phép có th  ch p nh n đ ể c.trong bài ti u lu n này

ộ ố ươ ệ ộ ượ ử ụ ệ ọ em xin trình bày m t s  ph ng pháp đo nhi c s  d ng trong y h c hi n nay. t đ  đ

ị ườ ệ ạ ệ ế ạ ị Hi n trên th  tr ề ng có nhi u lo i nhi t k  khác nhau tùy lo i mà v  trí đo là khác nhau

ể ự ệ ộ ơ ể ườ ấ ệ ệ đ  th c hi n đo nhi t đ  cho c  th  con ng ậ i r t thu n ti n.

Ạ ƯƠ I. Đ I C NG

ằ I.1. Cân b ng thân nhi ệ t

ng không ng ng đ

i năng l ệ ượ ề ự ổ ệ ượ ạ ự ạ ộ ườ t là đi u ki n quan tr ng cho s  ho t đ ng bình th ể c t o ra trong quá trình chuy n hóa. ủ ng c a các

ể ừ ườ ơ ể Trong c  th  ng ọ ị S   n đ nh thân nhi men tham gia vào chính quá trình chuy n hóa.

ặ ậ t là con ng

ườ ờ ả i có kh  năng duy trì thân nhi ệ ộ ủ t đ  c a môi tr

ộ ạ t. Khi có r i lo n cân b ng hai quá trình này thì thân nhi ộ   ệ t trong m t ng, nh  hai quá trình sinh   ệ ủ ơ ể  t c a c  th

ố ộ ườ ệ Đ ng v t máu nóng, đ c bi ụ ạ ẹ ph m vi khá h p, không ph  thu c vào nhi ằ ố ệ ả ệ t và th i nhi nhi ạ cũng r i lo n theo.

I.2. Quá trình sinh nhi tệ

ườ ệ ả ọ t tăng, khi nhi ể ệ ộ t đ  môi tr

ấ ạ ệ   Quá trình sinh nhi t: Quá trình đi u hòa hóa h c do chuy n hóa các ch t t o nên. Khi ườ nhi   ng tăng thì sinh ng gi m thì sinh nhi nhi ệ ộ t đ  môi tr ả ệ t gi m.

ệ ủ ế ở ườ ườ ể ậ ng

ữ ộ ọ ủ ụ ộ ơ   ng là do chuy n hóa, do v n đ ng co c , ứ   ng tiêu hóa và tác d ng đ ng h c c a th c

ưở ồ t ch  y u  Ngu n sinh nhi ạ ộ ồ ế r i đ n nh ng ho t đ ng có chu k  c a đ ị ả ăn, ngoài ra còn ch u  nh h i bình th ỳ ủ ườ ộ ố ủ ng c a m t s  hormon.

ả I.3. Quá trình th i nhi ệ t

ớ ả ờ ả t là quá trình th i nhi ụ   t đ ng th i x y ra, có tác d ng

ả ớ ệ Song song v i quá trình sinh nhi ươ làm gi m thân nhi ệ ươ t t ng đ ệ ệ ồ ng v i quá trình tăng thân nhi t.

ệ ấ ệ ủ ơ ể ườ t là quá trình m t nhi t c a c  th  ra môi tr ng bên ngoài, qua các

ườ Quá trình th i nhi con đ ả ng sau:

ề I.3.1. Truy n nhi ệ t

6

ậ ệ ộ ấ t là s  h p thu nhi ơ   t đ  th p h n

t c a c  th  b i các v t có nhi ầ ệ ề ớ ơ ể ư ứ ế ệ ủ ơ ể ở ự ấ Quá trình truy n nhi khi ti p súc v i c  th  nh : không khí, qu n áo, th c ăn...

ế ệ t I.3.2. Khu ch tán nhi

ệ ậ ở t là quá trình m t nhi xa có nhi ệ   t

ệ ặ ơ ấ ệ ộ ệ t cho các v t  ơ ọ ế Khu ch tán nhi ộ ấ đ  th p h n ho c thu nhi ỏ t còn g i là t a nhi ậ ệ ừ ữ  nh ng v t có nhi t t t đ  cao h n.

ố ệ t I.3.3. B c nhi

ệ ệ ượ ơ ướ ố ệ ấ ng m t nhi t do hi n t ng b c h i n ạ   c qua da và niêm m c

ệ ượ ứ ấ ố B c nhi ườ đ t là hi n t ng hô h p quá m c.

ệ ệ ể ả t và th i nhi

ỉ ả ề ệ

ế ố ề  tham gia vào đi u hòa sinh nhi ườ ng khi trung tâm đi u hòa thân nhi ầ ườ ề t, các vùng c m th  nhi ng. Trung tâm đi u hòa thân nhi ạ   t ch  có th  ho t ệ   ụ t, ệ   t

ồ ữ ấ ả T t c  nh ng y u t ộ đ ng đ c bình th ườ đ ằ ở n m ượ ẫ  vùng d ạ ộ ề ng d n truy n th n kinh ho t đ ng bình th ầ ướ ồ i đ i, g m có 2 ph n:

ề ạ ị ạ ổ

ữ c: đi u hòa nh ng ph n x  nhi ị ổ ươ ồ t, khi b  kích thích thì gây giãn m ch, đ ệ ướ ầ ­ Ph n tr m  hôi, khi b  t n th ệ ả ng thì gây tăng thân nhi t.

ạ ộ ư ề ạ ạ ẩ ả

ị ổ   ­ Ph n sau: đi u hòa nh ng ph n x  ho t đ ng khi l nh nh  run r y... khi b  t n th ầ ươ ng thì thân nhi

ữ ả ệ t gi m. tệ I.4. Thân nhi

ệ ệ ộ ơ ể ủ ơ ể ừ Thân nhi t là nhi t đ  c  th , khác nhau tùy theo t ng vùng c a c  th

ệ I.5. Thân nhi t trung tâm

t đ nh ng vùng n m sâu trong c  th , là nhi t đ  tr c ti p  nh h

ệ ộ ở ữ ả ứ

ưở ề ượ ệ ộ ủ ườ ệ ổ ệ ộ ự ế ả ạ ộ ơ ở ủ ườ t trung tâm th ằ ọ ả t đ  c a môi tr ơ ể ơ ể ng. Thân nhi ng đ ế ố   ng đ n t c ệ t và ít   ị  ở  ba v

Nhi ộ đ  các ph n  ng sinh h c x y ra trong c  th , là c  s  c a ho t đ ng đi u nhi c đo  thay đ i theo nhi trí:

ề ệ ằ ị ườ ộ Ở ự ấ  tr c tràng: h ng đ nh nh t, trong đi u ki n bình th ả   ng dao đ ng trong kho ng

­  36,3 ­ 37,10C.

0C.

Ở ệ ơ ở ự ấ ­ mi ng: th p h n tr c tràng 0,2 ­ 0,6

0C, dao đ ng nhi u song thu n ti n đ  theo dõi

Ở ơ ở ự ề ệ ể ậ ộ tr c tràng 0,5 ­ 1

ấ  nách: th p h n  ệ ệ ­  thân nhi t b nh nhân.

ệ I.6. Thân nhi ạ t ngo i vi

ệ ệ ộ ườ t ngo i vi là nhi ệ ộ ở t đ ủ ng c a nhi t đ  môi tr ề   ng nhi u

ị ả  da, ch u  nh h ị ệ ạ ổ Thân nhi ơ h n, thân nhi ưở ạ t ngo i vi cũng thay đ i theo v  trí đo:

0C.

Ở ­ trán: trung bình là 33,5

0C.

Ở ­ lòng bàn tay: 32

7

Ở ­ mu bàn chân: 28

0C. ế ố ả

ữ ưở ế ệ ủ ườ I.7. Nh ng y u t nh h ng đ n thân nhi t c a con ng i

ổ ổ ệ ả ­ Tu i: tu i càng cao thì thân nhi t càng gi m, tuy nhiên m c đ  gi m ứ ộ ả   ít h n.ơ

0C trong giai đo n gi a các chu k  kinh

ữ ỳ

0C.

ớ ụ ữ i: ph  n  thân nhi ạ ệ ố ệ ể ệ t tăng lên 0,3 ­ 0,5 ­ Gi ờ ỳ nguy t, giai đo n cu i th i k  thai nghén thân nhi ạ t có th  tăng 0,5 ­ 0,8

ậ ậ ạ ơ ộ ộ ơ ớ ệ ­ V n đ ng c : tình tr ng v n đ ng các c  càng l n thân nhi t càng tăng.

ườ ườ ặ ạ ệ ng: trong môi tr ng quá nóng ho c quá l nh thân nhi t cũng tăng

ệ ộ t đ  môi tr ­ Nhi ả ặ ho c gi m.

ạ ệ ệ ễ ẩ ệ t tăng lên (trong

ể ả ở ả ệ ệ ­ Tr ng thái b nh lý: nhìn chung trong các b nh nhi m khu n thân nhi ệ b nh t , b nh viêm gan virus) thân nhi t có th  gi m ạ ấ  giai đo n c p tính.

Ố Ạ Ệ II.  R I LO N THÂN NHI T

ữ ệ ệ ậ

ằ t là h u qu  c a m t cân b ng gi a hai quá trình sinh nhi ạ ằ ả ủ ể ệ ả ấ t, s  m t cân b ng này có th  gây ra hai tr ng thái: gi m thân nhi ả   t và th i   t và tăng thân

ạ ố R i lo n thân nhi ệ ự ấ nhi t.ệ nhi

ả ệ t II.1. Gi m thân nhi

ả ệ ề ạ ữ ạ ả ố t c a c  th  gây r i lo n gi a th i nhi ệ   t

t là tình tr ng m t nhi u nhi ệ ệ ả Gi m thân nhi và sinh nhi ấ ố t gi m xu ng theo t  l ệ ủ ơ ể ỉ ệ : t làm cho thân nhi

Sinh nhi tệ

< 1.

ả Th i nhi ệ t

ạ ả ệ Có ba tr ng thái gi m thân nhi t:

ả ệ ặ ở ộ ủ ậ ­ Gi m thân nhi t sinh lý: g p đ ng v t ng  đông.

ả ệ ủ ộ ả ạ ệ ­ Gi m thân nhi t nhân t o: ch  đ ng gi m thân nhi t.

ệ ệ ệ ộ ủ ườ ấ ặ ạ t b nh lý: do nhi t đ  c a môi tr ệ   ng th p ho c do tr ng thái b nh

ả ­ Gi m thân nhi ủ ơ ể lý c a c  th .

ệ ệ ả ấ ệ ệ ộ ở ự t khi nhi t đ  đo tr c tràng

0C.

Trong lâm sàng, b nh nhân có d u hi u gi m thân nhi ướ d i 36

ả ệ t II.2. Nguyên nhân gây gi m thân nhi

ệ ặ ợ ố

ả ọ ưỡ ợ ườ t g p trong các tr ơ  các bênh x  gan, đái đ ng h p b nh lý do r i lo n chuy n hóa nghiêm   ệ   ườ ng h p b nh ạ ể ộ ố ườ ng, m t s  tr ệ ng, suy dinh d

Gi m thân nhi ư ở tr ng nh   nhân có s c.ố

8

ả ệ ộ ủ ệ ấ ẫ t: nhi

ệ ệ ộ t đ  c a môi tr ệ ủ ơ ể ế   ng bên ngoài th p, d n đ n ễ ả ả ạ Gi m thân nhi ệ chênh l ch nhi t do tăng th i nhi t đ  quá kh  năng sinh nhi ườ t c a c  th  (nhi m l nh).

ề ả ệ            II.3. Đi u ki n gây gi m thân nhi ệ t

ệ ộ ườ ộ ả ứ ữ ư ủ ề t đ  môi tr ng, m c đ  gi m thân

ụ ệ ộ Trong cùng nh ng đi u ki n nh  nhau c a nhi nhi t ph  thu c vào các y u t ệ ế ố :

ủ ạ ắ ộ ờ ị ­ Th i gian ch u tác đ ng c a l nh dài hay ng n.

ố ộ ộ ẩ ể ­ Đ   m và t c đ  không khí di chuy n.

ề ệ ầ ạ ố ươ ệ ạ ­ Đi u ki n sinh ho t: ăn u ng, qu n áo, các ph ố ng ti n ch ng l nh.

ấ ấ c ch t: r

ủ ượ u và m t s  hóa ch t, d ờ ồ ượ ặ ạ ộ ố ấ ượ ạ ụ ệ ạ ặ ạ   u có tác d ng giãn m ch ộ ồ t khi n ng đ

ộ ­ Tác đ ng c a r ả ngo i biên, đ ng th i gây m t ph n x  co m ch khi g p l nh, đ c bi ượ r ạ u cao trong máu.

ủ ụ ế ạ ạ ố

ộ ố ạ ầ ả ố ể ế ­ M t s  thu c ng , thu c an th n cũng có tác d ng gây giãn m ch, h  huy t áp gây ệ ẫ ố r i lo n chuy n hóa d n đ n gi m thân nhi t.

II.4. Tăng thân nhi tệ

ơ ể ế ả ệ t là tình tr ng c  th  tích lũy nhi t, h n ch  quá trình th i nhi t vào môi

ệ ạ ố ợ ả ườ ặ Tăng thân nhi tr ệ ng ho c do sinh nhi ạ ệ t tăng, cũng có khi ph i h p c  hai.

ễ II.5. Nhi m nóng

ệ ạ ườ ệ ộ t do môi tr ng có nhi ạ   t đ  quá cao, gây h n

ặ ắ t; g p trong say n ng, say nóng.

ễ Nhi m nóng là tình tr ng tăng thân nhi ế ả ệ ch  th i nhi         II.6. S tố

ố ướ ệ t, d

ủ t do r i lo n trung tâm đi u hòa thân nhi ả ứ ễ ườ ề ẩ i tác ứ    nhi m khu n; là ph n  ng thích  ng

ủ ộ ủ ạ ố ệ S t là tr ng thái tăng thân nhi ụ ạ ế ố  có h i, th d ng c a các y u t ậ toàn thân c a đ ng v t máu nóng và c a ng ạ ế ố ng là y u t ườ i.

ệ ộ ơ ể ủ ứ ệ ạ t đ  c  th  c a b nh nhân tăng trên m c bình

ở ự ườ ố Trong lâm sàng, s t là tình tr ng nhi 0C đo  th tr c tràng). ng (trên 37

II.6.1. Nguyên nhân gây s tố

ễ ố ẩ                                II.6.1.1. S t do nhi m khu n

ẩ ễ ổ ế ệ ẩ ố

ư ỵ ễ ẩ ố ễ ậ  amíp, th m chí nhi

ư ệ ố   ề ấ Nhi m khu n là nguyên nhân ph  bi n nh t, đa s  các b nh nhi m khu n đ u có s t. ệ ộ ả   ệ t đ  gi m Tuy nhiên, có b nh nhi m khu n không có s t nh  l ả . nh  trong b nh t

ễ ẩ ố II.6.1.2 S t không do nhi m khu n

ố ạ ạ ể ố ­ S t do protein l ạ : có hai lo i protein l có th  gây s t.

ừ ơ ể ư ề ở ố + Protein t ngoài c  th  đ a vào qua hít th , ăn u ng, tiêm truy n.

9

ủ ơ ể ặ ấ ả ẩ

ấ ỏ ủ ế ộ   ộ + Protein n i sinh: là s n ph m phân h y protid c a c  th , g p trong xu t huy t n i ươ ạ ng...). t ng, ho i t ch c (b ng, ch n th ạ ử ổ ứ  t

ố ố ư ấ ng, nh t là khi tiêm vào t

ơ ể ể ể ố ố ị ị i da hay b p th t, có th  gây s t, có th  dung d ch mu i gây ho i t ổ  ạ ử ổ ứ    ch c, t

ươ ố ­ S t do mu i: khi tiêm vào c  th  dung d ch mu i  u tr ị ứ ướ ch c d sinh ra các protein l ắ .ạ

ụ ề

ủ ế ả ộ ố ư ệ ệ ạ ố ­ S t do tác d ng c a thu c: m t s  thu c có tác d ng kích thích trung tâm đi u hòa thân nhi ụ ố t nh  cafein, phenamin,... ố t, h n ch  th i nhi

ố ườ ệ ấ

ệ ầ ộ ư ụ ả ậ ầ ị

ươ ng xu t hi n khi có t n th ể ố ạ ữ ộ ơ ư ậ ậ ỏ ổ ả   ầ ng h  th n kinh nh  u não, ch y ­ S t do th n kinh: th ả ạ máu não, lo n th n… S t còn có th  do ph n x  đau, khi b  ph n th  c m b  kích   ỏ thích nh  thông đái, sau c n đau d  d i do s i th n, s i m t.

ạ ố            II.6.2.  Phân lo i s t

ấ ệ ạ

ố ơ ố ụ ạ ộ ộ

ườ ừ ệ ậ t, làm tăng thân   ủ   t gây ra c n s t. C ng đ  và tính ch t c a c n s t ph  thu c vào tr ng thái c a ệ   i, do t ng tác nhân gây b nh

ề ấ ủ ơ ố ơ ố ở  ng ệ ể ặ ộ ố Các ch t gây s t tác đ ng làm r i lo n trung tâm đi u hòa thân nhi ườ ệ nhi ơ ể c  th  và vào tác nhân gây b nh. Vì v y, c n s t  ữ ạ t o nên cũng mang nh ng đ c đi m riêng bi t.

ứ ộ ố ­ M c đ  s t:

ố ẹ + S t nh : khi nhi 37 t đ  c a c  th  t

ố ừ + S t v a: khi nhi ệ ộ ủ ơ ể ừ t đ  c a c  th  t 38

ố + S t cao: khi nhi ệ ộ ủ ơ ể ừ  ­ 380C.  ­ 390C. ệ ộ ủ ơ ể ừ  ­ 400C. t đ  c a c  th  t 39

0C.

ố ệ ộ ủ ơ ể + S t quá cao: khi nhi t đ  c a c  th  trên 40

ứ ộ ủ ự ộ ệ ộ ể ố ­ D a theo m c đ  giao đ ng c a nhi t đ , chia ra làm 4 ki u s t.

ố ụ ữ ở ứ ệ ộ ờ  m c cao trong m t th i gian, chênh l nh nhi ệ ộ  t đ

+ S t liên t c: nhi ề sáng chi u không v ệ ộ t đ  luôn gi 0C. ượ t quá 1

0C.

ộ ố ệ ộ ệ ấ + S t giao đ ng: nhi t đ  trong ngày cao, th p chênh l ch trên 1

ắ ự ố ỳ

ệ ượ ể ố ờ ố ộ

ố ố ờ ặ ệ ữ   ọ ố ng s t có s  luân phiên gi a + S t ng t quãng hay còn g i là s t có chu k : là hi n t ặ   ơ ố c n s t và th i gian không s t, th i gian không s t có th  là m t ngày, hai ngày ho c ba ngày; hay g p trong b nh s t rét tái phát.

ố ữ ờ ố ờ

ố ồ ư ự ơ ố ờ

ố   + S t h i quy: là s t cũng có s  luân phiên gi a th i gian s t và th i gian không s t, nh ng th i gian không s t dài h n. ạ ủ ơ ố           II.6.3. Các giai đo n c a c n s t

ơ ố ố ứ ể ạ ố ố Trong lâm sàng có th  chia c n s t làm 3 giai đo n: s t tăng, s t đ ng, s t lui.

ỗ ổ ệ ệ ả t và th i nhi ư   t có khác nhau, nh ng

ệ ộ ơ ố ế ạ ể ạ Trong m i giai đo n bi u hi n thay đ i sinh nhi liên ti p nhau t o thành m t c n s t.

10

ạ ố ­ Giai đo n s t tăng:

ệ ả ệ ỷ ố t tăng, quá trình th i nhi ả t gi m, t s : Sinh

ệ ệ Trong giai đo n này quá trình sinh nhi t > 1. nhi ạ ả t / Th i nhi

ẩ ạ ở ơ ướ t đ u tiên: run r y, s n da gà, rung c ; co m ch d i da, da tái

ế ả ứ Ph n  ng tăng thân nhi ợ ư ế nh t, t ệ ầ ắ  th  co qu p, không ti ồ t m  hôi.

ạ ố ứ ­ Giai đo n s t đ ng:

ệ ẫ ả ệ t v n cao h n bình th ng, quá trình th i nhi t cũng tăng; giãn

ệ ộ ế ạ ơ Quá trình sinh nhi m ch toàn thân, da xung huy t, nhi ườ ạ t đ  ngo i vi tăng.

ệ ể ạ ắ ướ ề ệ ả ườ t có th  dùng: ch m l nh (đ p khăn ớ   t), n i

ầ ể ạ Đ  t o đi u ki n cho tăng th i nhi ộ r ng qu n áo.

ạ ố ­ Giai đo n s t lui:

ả ế ư ề ế ạ ở ở ạ   t chi m  u th : ra nhi u m  hôi, th  sâu, th  nhanh, m ch ngo i

ự ỏ ệ ạ ệ ệ Quá trình th i nhi ề biên giãn, t o đi u ki n cho s  t a nhi ồ t tăng lên.

ả ạ ơ ẫ ệ t m nh h n quá trình sinh nhi t, d n đ n nhi

ệ ằ ế ầ ượ ậ ở ạ ố   t đ  c  th  h  xu ng ườ Quá trình th i nhi cho đ n khi cân b ng lúc đ u đ c l p tr  l ế ệ ở ề i thì thân nhi ệ ộ ơ ể ạ ng. t tr  v  bình th

ệ ộ ệ ộ ệ

ố ượ ả ậ ầ ể ạ ế c d n đ n kh i l ề   ạ ể t đ t ng t do: đ i ti u ti n nhi u, ạ  ả ng tu n hoàn gi m, h u qu  là h

ồ ế ả ạ ụ ạ Trong giai đo n này b nh nhân có th  h  thân nhi ấ ướ ẫ ề vã m  hôi nhi u, gi m m t n ế ố huy t áp, tr y tim m ch lúc h t s t.

Ệ Ộ Ơ Ể III. ĐO NHI T Đ  C  TH

III.1. Nhi t kệ ế

ấ ạ                  III.1.1. C u t o

ấ ạ ủ ệ ế C u t o c a nhi ọ ồ t k  y h c g m có:

ộ ầ ự ủ ầ ­ M t b u đ ng đ y th y ngân.

ỏ ố ề ớ ầ ộ ố ủ ủ ­ M t  ng th y tinh chân không nh  n i li n v i b u th y ngân.

11

ố ỏ ắ

­ 420C theo độ  ế Ở  t.

ộ ả ứ ớ ạ ừ i h n t ơ 34 ể ễ ậ ệ ộ ượ t đ  đ ộ ạ ẻ ườ i k  đ c gi ng dài h n đ  d  nh n bi

0C có v ch đ  làm chu n. ỏ

ạ ạ ẩ ­ Phía sau  ng nh  có g n m t b ng chia nhi bách phân, có v ch chia 1/10 và c  5/10 đ  l ị v  trí 37

ọ ể ả ủ ố ệ ­ Ngoài cùng là  ng th y tinh bao b c đ  b o v .

0) sang

ổ ừ ộ ể ợ ả ng h p dùng b ng chia đ  theo Fahrenheit. Chuy n đ i t đ  bách phân (C

ườ Tr ộ đ  Fahrenheit (F ộ 0) theo công th c sau và ng ứ ượ ạ c l i.

ừ ộ ộ ừ ộ ộ T  đ  C sang đ  F: T  đ  F sang đ  C:

9 C x              + 32 = F0 5 (F ­ 32) x            = C0

5 9

ạ ộ ủ III.1.2. Nguyên lý ho t đ ng c a nhi ệ ế t k

ặ ầ ủ

ờ ộ ụ ầ ấ ố ầ t k  ra, th y ngân không t ủ c dù nhi

ủ ệ ộ ỏ

ể ọ ượ ệ ế ư ậ ọ ẩ ủ ẹ ỗ ủ Khi đ t b u th y ngân vào ch  nóng: th y ngân trong b u n  ra tràn vào  ng th y tinh   ệ ế ệ   ủ ỏ t nh . Sau m t th i gian l y nhi ộ   ữ ầ ờ ấ ộ đ  bên ngoài đã thay đ i là nh  c u trúc gi a b u th y ngân và  ng th y tinh có m t ỗ ắ ở ả   ả ế c k t qu  nhi ch  th t nh . Nh  v y có th  đ c đ  b ng ộ t k , th y ngân s  t chia đ . Sau khi đ c v y nh  nhi ố ở ượ t xu ng b u đ ủ ố ủ ộ t đ  theo c t th y ngân  ứ ẽ ụ ở ạ ầ i b u ch a. t tr  l

ạ ệ ế t k III.1.3. Các lo i nhi

ệ ế ể ủ ệ ầ ỏ ­ Nhi t k  dùng đ  đo nhi ệ ộ ở t đ mi ng: b u th y ngân nh  và dài.

ệ ế ể ệ ộ ở ậ ặ ầ ụ ầ ự ủ ­ Nhi t k  dùng đ  đo nhi t đ h u môn: b u đ ng th y ngân tròn ho c b u d c.

ệ ế ể ở ầ ự ủ ­ Nhi t k  dùng đ  đo nhi ệ ộ   t đ nách: b u đ ng th y ngân to, dài.

ươ ể ng pháp ki m tra nhi ệ ế t k III.1.4. Ph

ả ệ ế ớ ầ ề t k  nào cũng đ u chính xác, tr

ằ ướ ộ ố ự ế c khi dùng nhi ướ ấ ả

ứ c  m (kho ng 40 ệ ộ ể   t k  m i c n ki m 0C) sau vài    t đ , cái nào không chính

ỏ ộ ồ ơ ấ ộ ặ ỏ ỷ ệ ế Không ph i nhi ấ tra b ng cách l y vài chi c cùng b  vào m t c c đ ng n ừ ể phút l y ra ki m tra t ng cái m t r i so sánh m c tăng nhi ấ xác, c t thu  ngân th p ho c cao h n thì b  đi.

III.2. Đo nhi ệ ộ ơ ể ườ t đ  c  th  ng i

ị III.2.1. Quy đ nh chung

ướ ỉ ạ ạ ấ c khi đo nhi

t đ , b nh nhân n m ngh  t ượ i gi ủ ằ ế ệ ộ ệ ệ ộ ệ t đ , không đ ườ i ít nh t 15 phút. ng không đi l   ệ   ậ c ti n hành th  thu t trên b nh nhân, làm sai l ch

­ Tr Trong khi đo nhi ả ế k t qu .

12

ầ ờ ườ , tr

ệ ộ t đ  ít nh t hai l n: sáng ­ chi u cách nhau 8 gi ố ị ề ấ ứ ấ ệ ả ệ ặ   ợ ỗ ng h p đ c ệ ộ  t đ t do bác sĩ ch  đ nh. Khi b nh nhân có s t thì b t c  lúc nào cũng ph i đo nhi

ồ ­ M i ngày đo nhi ỉ bi ngay r i báo cáo bác sĩ.

0C ho c hặ

ặ t đ  b t th

ợ ng h p nhi ộ ườ ệ ộ ề ng (tăng trên 39 ả ệ ộ ấ ớ ị ố 0C, ho c đang s t cao đ t ng t h  nhi ộ ạ ặ ạ    t đ ) đ u ph i báo cáo ngay cho

i 36 ị ờ ệ ườ ­ B nh nhân m i b  s t ho c tr ố ướ ố xu ng d ử bác sĩ x  trí k p th i.

ị ­ V  trí đo nhi ệ ộ t đ :

ườ ớ ể ở ệ ườ ở + Ng i l n: có th  đo ậ  mi ng, h u môn, th ng đo nách.

ẻ + Tr  em: đo nhi ệ ộ ở t đ ậ  nách, h u môn.

ượ ể ệ ự ệ ộ ế ­ Không đ c đ  b nh nhân t đo nhi ả t đ  và báo cáo k t qu .

ế ả ả ạ ệ ế ể ồ ờ ế ­ N u nghi ng  k t qu  ph i đo l ặ i ngay ho c dùng nhi t k  khác đ  đo r i so sánh.

ườ ẻ ụ ệ ả ữ i già, ng i m t trí, b nh nhân giãy gi a, ph i gi nhi ệ ế  t k

ố ớ ờ ố ­ Đ i v i tr  em, ng su t th i gian đo và nên đo nhi ườ ệ ộ ở t đ ấ  nách.

ể ễ ẻ ằ ướ c ngay

ệ ộ ườ t đ , đ ở ẳ ng bi u di n nhi ấ ể ệ ộ ậ t đ  dùng màu xanh, k  b ng th ể ễ ọ ơ ả ­ Trên b ng nhi th ng và chính xác, giao đi m ch m tròn và đ m h n đ  d  đ c.

ớ ẻ ả ứ   c, sau đó m i k  vào b ng chính th c.

ả ặ ườ ờ ế ­ Ghi k t qu  nhi ợ ng h p đ c bi Tr ổ ệ ộ t đ  vào s  theo dõi tr ả ệ ầ t c n ph i ghi rõ gi ướ  đo nhi ệ ộ t đ .

ỗ ầ ả ử ạ ệ ế ự ầ ọ ị

t k  hai l n, hàng ngày đ  trong l ầ ệ ế ể ử ạ ầ ồ có đ ng dung d ch t k  hai l n/tu n: r a s ch, đun sôi 5 phút r i cho

ẩ ị ẩ ­ M i tu n ph i r a s ch nhi ệ sát khu n. V  sinh l dung d ch sát khu n m i vào l ọ ự  đ ng nhi ọ ớ .

ủ ệ ượ ứ ệ ể ­ Khi b nh nhân đang ng , không đ c đánh th c b nh nhân đ  đo nhi ệ ộ t đ .

ỹ ậ               III.2.2. Quy trình k  thu t

ụ ụ ­ D ng c :

+ Bông c u.ầ

ể ự ẩ ố ị ệ ế ở + C c có dung d ch sát khu n đ  đ ng nhi t k  đo ệ  mi ng.

ể ự ẩ ố ị ệ ế ở ậ + C c có dung d ch sát khu n đ  đ ng nhi t k  đo h u môn.

ố ự ệ ế + C c đ ng nhi t k  đã dùng.

ồ ờ ồ + Đ ng h  đo th i gian.

ọ ầ ờ + L  d u nh n.

­ Đo nhi ệ ộ ở t đ ệ  mi ng:

ệ ể ả i thích cho b nh nhân yên tâm. Ki m tra s

ớ ệ ị ế ồ ệ ệ ậ ố ộ ị + R a tay, ti p xúc v i b nh nhân, gi gi ố  ử ả   ườ ng, s  bu ng, xác đ nh đúng b nh nhân. Nh n đ nh b nh nhân có c ng tác và đ m

13

ệ ệ ộ ở t đ ế  mi ng không. N u không thì đo nhi ệ ộ ở t đ ặ    nách ho c

ả b o an toàn khi đo nhi ậ h u môn.

ệ ế ỏ ố ự ạ ừ ầ ấ + L y nhi t k  ra kh i c c đ ng, dùng bông khô lau s ch t ế  b u đ n thân.

0C ho cặ

ủ ủ ạ ộ

t k , n u c t th y ngân trên v ch 35 ố ủ ụ ể + Ki m tra m c th y ngân trong nhi 950F, v y nhi ẩ ứ ệ ế t k  cho th y ngân t ệ ế ế ầ t xu ng b u.

ắ ệ ệ t k  nh  nhàng vào m t bên mi ng, d

ệ ắ ệ ậ ẹ ệ ế ệ ướ   ộ i ệ   t k  trong mi ng b nh nhân 5 phút, báo

ệ ắ ệ ặ ệ ế + Nh c b nh nhân há mi ng và đ t nhi ể ạ ưỡ i, đ  nhi i, nh c b nh nhân ng m mi ng l l ệ ế ỡ ế ể t k . cho b nh nhân bi t đ  không c n v  nhi

ệ ế ệ ệ ệ ế ọ ế ầ ả   ắ t k  ngang t m m t và đ c k t qu ,

ỏ ệ ế ể ủ ộ ấ + L y nhi ẹ xoay nh  nhi ể t k  ra kh i mi ng b nh nhân đ  nhi t k  đ  nhìn rõ c t th y ngân.

ẩ ủ ụ ặ ố ệ ế ố ự ệ ế t xu ng, đ t nhi t k  vào c c đ ng nhi ử   t k  đã dùng r a

ộ + V y cho c t th y ngân t tay.

ế ả ổ ệ ộ ề t đ  vào s  theo dõi, b ng m ch, nhi t đ . Báo cho đi u d ưỡ   ng

ưở ả ả ấ ạ ườ ệ ộ ­ Ghi k t qu  đo nhi ế ế ng, bác sĩ bi tr ệ ộ ế t n u k t qu  nhi t đ  có b t th ng.

ướ ạ ắ ọ ự ị ệ ế ướ t k  d i vòi n c s ch và xà phòng, sau đó c m vào l đ ng dung d ch sát

ử ­ R a nhi khu n.ẩ

ệ ộ ở ậ ­ Đo nhi t đ h u môn:

ỉ ườ ặ ợ ệ ệ ẫ h u môn trong tr ng h p đ c bi t (b nh nhân lú l n, hôn mê, tr ẻ

ủ ệ ộ ở ậ t đ   Ch  đo nhi ị ỉ em) và theo ch  đ nh c a bác sĩ.

ệ ị ả ể ệ ườ i thích đ  b nh nhân và ng ệ i nhà b nh nhân

ử + R a tay, xác đ nh đúng b nh nhân, gi yên tâm.

ệ ế ướ ộ ờ

0C ho c 95ặ ầ ộ ượ ờ  đ ng d u nh n mà l y m t l ộ ầ

i 35 ầ ầ ố t k  vào l

0F. Bôi d u nh n vào b u ầ   ủ ẩ t k  cho c t th y ngân xu ng d + V y nhi ệ ế ệ ế ờ   ấ ọ ự nhi ng d u nh n t k . Không nhúng nhi ế ế vào mi ng g c sau đó dùng mi ng g c lau tr n toàn b  b u nhi

ạ ạ ơ ệ ế t k .

ặ ệ ộ ộ ể ằ

ậ ỉ ể ở ủ ệ ặ ả ỹ ụ   ậ  vùng h u môn sinh d c, ậ ể ữ ấ     m cho

+ Đ t b nh nhân n m nghiêng đ  nhìn rõ h u môn, b c l ắ đ p chăn ho c v i ph  cho b nh nhân ch  đ  h  vùng làm k  thu t đ  gi ệ b nh nhân.

ệ ẹ ạ ỗ ậ ả ư ầ    h u môn, tay ph i đ a b u

ệ ế ả ầ + Tay trái nh  nhàng v ch mông b nh nhân đ  nhìn rõ l nhi ể ậ t k  đã bôi d u vào h u môn kho ng 3,5cm.

ữ ệ ế ở ậ ệ + Gi nhi t k h u môn b nh nhân 3 ­ 5 phút.

ệ ế ạ ạ ế ệ ế ặ ấ ạ ằ ọ ả ử   t k , lau s ch b ng mi ng g c s ch ho c gi y v  sinh, đ c k t qu , r a

ấ + L y nhi tay.

14

ệ ấ ấ ấ ả ả ườ ng, báo

ệ ộ t đ . N u th y có d u hi u b t th ị ử ề ưỡ ưở ế ổ ế + Ghi k t qu  vào s  theo dõi, b ng nhi ề ng, bác sĩ đi u tr  x  lý. ng tr ngay cho đi u d

ệ ế ằ ướ ử + R a nhi t k  b ng n c và xà phòng.

ệ ế ẩ + Ngâm nhi ị t k  vào dung d ch sát khu n.

­ Đo nhi ệ ộ ở t đ nách:

ớ ệ ế ệ ị ả ể ệ i thích đ  b nh nhân

ử + R a tay, ti p xúc v i b nh nhân, xác đ nh đúng b nh nhân, gi yên tâm.

ệ ế ỏ ố ự ạ ạ ế ị ế ẩ ấ + L y nhi t k  ra kh i c c đ ng, dùng mi ng g c s ch lau h t d ch sát khu n.

0C ho c 95 ặ

0F

ủ ộ

ủ ệ ế ể ủ ẹ ứ ể + Ki m tra m c th y ngân trong nhi ẩ t k  đ  cho th y ngân t v y nh  nhi ệ ế ế t k  n u c t th y ngân cao trên 35 ố ụ t xu ng.

ệ ệ ế

ạ ữ ồ ặ ầ ể ẳ i và đ  c ng tay lên ng c ắ   t k  vào gi a h  nách c a b nh nhân, nh c ệ ế  t k ủ ệ ả  th  tho i mái. Gi ữ ố ự ở ư ế  t nhi

ệ + Lau khô nách b nh nhân r i đ t b u nhi ệ b nh nhân khép cánh tay l ở  nách b nh nhân 10 phút.

ệ ế ể ệ ế ừ ầ ọ ế ấ + L y nhi t k  ra, đ  nhi ả ắ t k  v a t m m t và đ c k t qu .

ủ ẩ ụ ặ ố ệ ế ử ộ + V y cho c t th y ngân t t xu ng, đ t nhi ố ự t k  vào c c đ ng, r a tay.

ệ ộ ế ệ ấ ườ ấ t đ , n u có d u hi u b t th ng báo cáo

ưở ử ả ổ ả ế + Ghi k t qu  vào s  theo dõi, b ng nhi ề ưỡ ng, bác sĩ x  lý. ng tr ngay cho đi u d

ệ ế ằ ướ ự ạ ố ị t k  b ng n ể c s ch, xà phòng, sau đó đ  vào c c đ ng dung d ch sát

ử + R a nhi khu n.ẩ

ạ ả            III.3. B ng m ch, nhi ệ ộ t đ

ệ ộ ể ề ờ

ệ ẩ ị ị  t đ  c a b nh nhân trong th i gian đi u tr ọ   t đ  có giá tr  quan tr ng trong ch n đoán,

ồ ạ ể ồ ủ ệ ệ ế ị ệ ộ ủ ệ ạ ả B ng m ch, nhi t đ  là bi u đ  m ch, nhi ệ ộ ạ ệ i b nh vi n. Trong lâm sàng bi u đ  nhi t ể ề đi u tr , theo dõi ti n tri n b nh c a b nh nhân.

ả ạ ệ ộ ầ Trên b ng m ch, nhi t đ  c n ghi rõ:

ổ ệ ọ ­ H  tên, tu i b nh nhân.

ố ườ ệ ệ ồ ố ­ B nh vi n, khoa phòng, s  gi ng, s  bu ng.

ắ ệ ­ Ngày m c b nh.

­ Ngày, tháng, năm...

ừ ề ặ ổ ổ t đ  b nh nhân t ng ngày, bu i sáng, bu i chi u ho c theo gi ờ ượ ẻ ố ớ   c k  n i v i đ

ệ ộ ệ ­ Nhi ồ ể nhau thành bi u đ .

Ố Ạ Ệ Ệ IV. CHĂM SÓC B NH NHÂN CÓ R I LO N THÂN NHI T

ề ệ ạ ệ ề ưỡ ự ệ ầ ố Khi b nh nhân có r i lo n v  thân nhi t, đi u d ng viên c n th c hi n:

15

ộ ể ọ ế

ệ i thích cho b nh nhân, ng ề ể ệ ệ ễ ạ ạ ở ả t do b nh truy n nhi m thì c n đ  b nh nhân ờ ố   i nhà đ  h  yên tâm. N u nghi ng  r i ờ    phòng cách ly t m th i

ườ ầ ệ ẩ ­ Đ ng viên, gi ệ lo n thân nhi ờ ợ trong khi ch  đ i bác sĩ khám, ch n đoán b nh.

ặ ạ ệ ố ­ B nh nhân có s t rét run ho c h  nhi ệ ộ t đ :

ả ế + Ph i báo cáo ngay cho bác sĩ bi t.

ườ ắ ưở ấ ặ + Đ p chăn ho c ch m nóng, s ệ i  m cho b nh nhân.

ủ ướ ệ ố ặ ướ ả ủ ả ấ ưỡ + Cho b nh nhân u ng đ  n c ho c n ả c hoa qu   m... đ m b o đ  dinh d ng.

ệ ộ ở ủ ệ ủ ế ỉ ị ị t đ , huy t áp, nh p th  c a b nh nhân theo ch  đ nh c a bác sĩ

ườ + Theo dõi m ch, nhi (th ạ ờ ầ /l n). ng 3 gi

ầ ủ ự ệ ệ + Nhanh chóng th c hi n đ y đ  các y l nh.

ệ ề ố ồ ­ B nh nhân s t kèm theo vã nhi u m  hôi.

ể ệ ở + Đ  b nh nhân phòng thoáng, tránh gió lùa.

ạ ườ + Dùng khăn bông khô s ch lau ng ệ i cho b nh nhân.

ả ả ầ ố ườ + Thay qu n áo, khăn, g i, v i tr i gi ng.

ệ ộ ủ ế ạ ở ỉ ị ị + Theo dõi nhi t đ , m ch, huy t áp, nh p th  theo ch  đ nh c a bác sĩ.

ả ủ ế ộ ệ ả ố + Đ m b o đ  ch  đ  ăn u ng cho b nh nhân.

ầ ủ ự ệ ệ ờ ị + Th c hi n đ y đ , chính xác, k p th i các y l nh.

ạ ố ố ệ ầ ị ỉ ề t paracetamol theo li u ch  đ nh 01 l n khi

0C.

Có th  cho b nh nhân u ng thu c h  nhi nhi ệ ể ệ ộ t đ  trên 39

Ế V. CÁC LOAI NHI T KỆ

ệ ế ồ V.1 Nhi ạ t k  h ng ngo i

V.1.1 Công d ng:ụ

ườ ạ ệ ế ồ ạ ệ ộ ở ỗ ặ Ng i ta dùng lo i nhi t k  h ng ngo i đo nhi t đ l tai ho c vùng trán. Cách đo

ấ ệ ợ ỉ ấ ấ này là nhanh nh t, ch  m t không quá 3 giây, r t ti n l ễ i, d  đo.

V.1.2 Cách đo:

ằ ệ ế V.1.2.1 Cách đo b ng nhi t k  đo tai:

16

ặ ầ ỉ ầ ạ ệ ế ướ ỗ ẻ ồ ấ ỉ ợ ủ B n ch  c n đ t đ u nhi t k  tai h ng vào trong l tai c a tr  r i  n nút, ch  đ i sau

ệ ế ẽ ả ệ 1 giây, nhi ế t k  s  báo k t qu  thân nhi t trên màn hình.

ằ ệ ế ở V.1.2.2 Cách đo b ng nhi t k  đo trán:

ạ ặ ệ ế ữ ể ạ ả ỉ ầ  B n ch  c n đ t nhi t k  vào vùng gi a trán kho ng cách 2 ­ 3cm, b n di chuy n

ệ ế ậ ừ ữ ươ ế ị ệ ộ nhi t k  ch m t gi a trán sang vùng thái d ể ng đ  thi ỉ t b  dò đ nh nhi ỉ t đ , ch  sau 3

ạ ẽ ế ả ệ ộ ủ ứ ẻ ố giây, b n s  có ngay k t qu  nhi t đ  c a đ a tr  đang s t.

Ư ể V.1.2.3  u đi m:

Ư ể ạ ệ ế ể ệ ầ ạ ủ u đi m c a lo i nhi t k  này là có th  đo thân nhi ơ ể t mà không c n ch m vào c  th

ủ ạ ẻ ể ẻ ẻ ẫ ợ ả ủ c a tr  nên tr  không s  không la khóc, c  khi tr  đang ng , b n v n có th  đo thân

ệ ấ ờ ạ ấ ắ ạ ượ nhi ứ t mà không làm bé th c gi c. Th i gian đo l i r t nhanh, giúp b n n m đ ễ c di n

ế ệ ộ ủ ặ ừ ớ ố ẻ ố ụ ạ ộ ố bi n nhi t đ  c a con b n m t cách liên t c khi tr  s t cao ho c v a m i u ng thu c

ạ ấ ọ ọ ệ ế ượ ệ ể ạ ố h  s t. Quan tr ng nh t là ch n lo i nhi t k  đã đ ớ ộ c ki m nghi m lâm sàng v i đ

ậ tin c y cao.

ệ ế ồ Hình V.1 Nhi ạ t k  h ng ngo i

V.2 Nhi ệ ế ệ ử t k  đi n t

ụ V.2.1 Công d ng:

ế ớ ệ ạ ượ ử ụ ổ ế Hi n nay, trên th  gi i, các lo i nhi ệ ế ệ ử t k  đi n t cũng đ c s  d ng ph  bi n vì cách

ờ ớ ỉ ử ụ s  d ng an toàn và th i gian đo nhanh, cũng ch  trong vòng 1 phút, so v i nhi ệ ế ủ   t k  th y

ờ ế ế ạ ả ầ ệ ế ệ ử ề ả ngân ph i ch  đ n 5 phút.. H u h t các lo i nhi t k  đi n t ế  đ u cho k t qu  sau 60

ạ ả ứ ạ ừ ả ả ấ ế ẩ ỉ giây, ngo i tr  s n ph m có lo i c m  ng cho k t qu  r t nhanh ch  trong 10 giây.

17

ệ ế ệ ử ấ ệ ợ ế Nhi t k  đi n t r t ti n l i khi đo nhi ệ ộ ơ ể ạ t đ  c  th  t ả i nhà, cho k t qu  nhanh chóng,

ử ặ ả ơ ị ệ ễ ử ụ ẻ thao tác s  dung đ n gi n, không gây khó ch u đ c bi t là d  s  d ng cho tr  em và

ườ ẫ ườ ệ ị ạ ệ ặ ạ ề ặ ể ạ ng i già lú l n, ng i b nh n ng ( đi u tr  t ệ i b nh vi n ho c t i nhà).có th  đo t i

ư ứ ề ấ ị ế ở ậ nhi u v  trí nh : tai, trán, h u  môn ch  không nh t thi ả t ph i đo ế    nách. Tuy nhiên k t

ườ ượ ễ ị ẩ ả qu  đo l ng không đ ố c chu n xác cao do d  b  sai s .

V.2.2 Cách đo:

­ Đo nhi

ượ ử ụ ỉ ệ ộ ở t đ trán: nhi ệ ế ệ ử t k  đi n t đo trán ít đ ở c s  d ng b i nó ch  đo đ ượ   c

ệ ộ ử ụ ố ệ ế ữ ừ nhi t đ  vùng trán. Khi s  d ng thì  p nhi t k  chính gi a vào sát trán, quét t

ữ ươ gi a trán ra thái d ng.

­ Đo nhi

ệ ộ ở ệ ế ộ ầ ể ể t  đ tai: nhi t k  có m t đ u vòi đ  cho vào sâu tai, dùng đ  đo nhi ệ   t

ệ ễ ử ụ ẻ ơ ể ợ ộ ở đ ặ  tai, đ c bi ệ   t thích h p dùng cho tr  s  sinh vì d  s  d ng. có th  phát hi n

ạ ỏ ờ ộ ế ệ ậ ả ồ ừ ố s t nhanh. K t qu  chính xác nh  b  ph n phát hi n h ng ngo i t a ra t màng

ộ nhĩ và các mô xung quanh trong m t giây.

­ Đo nhi

ệ ệ ế ệ ậ ấ ệ ộ ở t đ mi ng: Dùng nhi t k  ng m trong mi ng, đo chính xác nh t là

ươ ụ ườ ệ ầ ặ ở ướ ưỡ đ t i l d i. ph ng pháp không nên áp d ng cho ng i b nh tâm th n,

ườ ẻ ẫ ướ ổ ng i già lú l n và tr  em d i 7 tu i.

­ Đo nhi

ệ ộ ở ậ ệ ộ ặ ệ ở ị ả t đ h u môn: Đo nhi t đ  đ c bi ế  v  trí này cho k t qu  chính xác t

ầ ư ọ ủ ẹ ấ ầ ệ ế ự ỏ nh t. c n đ a nh  nhàng đ u nh n c a nhi t k  vào sâu trong tr c tràng kh ng

ặ ớ ữ ẹ ầ ấ ặ 2,5 cm ho c cho t ọ i khi không nhìn th y đ u nh n này n a. sau đó k p ch t

ể ệ ế ệ ộ mông đ  nhi ị ộ t k  không b  tu t ra ngoài. Nhi ệ ế ệ ử t k  đi n t đo nhi t đ  trong

ớ ế ả vòng 30 giây t i 2 phút và kêu tít tít khi có k t qu .

18

Hình V.2 Nhi ệ ế ệ ử t k  đi n t .

ệ ế ủ

ụ c đ n nay nên khá thông d ng

ườ ọ ề ị V.3 Nhi t k  th y ngân:                         V.3.1 Công d ng:ụ ệ ế ủ Nhi ố ớ đ i v i m i ng ạ t k  th y ngân là lo i nhi i. Đo thân nhi ệ ế ượ t k  đ c dùng t ạ ệ ằ t b ng lo i nhi ừ ướ ế  tr ở ệ ế t k  này nhi u v  trí

V.3.2 Cách đo:                                     V.3.2.1 Đo nhi ệ ộ ở t đ nách:

ả ử ụ

ướ ế ấ ừ ẻ ư ặ ệ ệ c đ n nay, k  c  trong b nh vi n. B n đ t nhi t k  vào hõm nách c a tr , sau đó

ẻ ạ ự i. Gi

ệ ế ượ ả ộ ở ổ ế ệ ế ủ ồ ờ ể ắ  tay khép vào, ph n c ng tay đ  v t ngang ng c. Ch  5 phút r i  ố   c xem là s t.  37,5 đ  C tr  lên đ

ấ  Tuy không ph i là cách đo chính xác nh t nh ng là cách s  d ng ph  bi n nh t t ạ ể ả tr ầ ẳ ữ khép tay tr  l ệ ộ ở ọ ế t đ   rút nhi t k  ra và đ c k t qu . Nhi ệ ộ ở t đ                                     V.3.2.2 Đo nhi ừ  nách t ệ  mi ng:

ấ ệ ả ẻ ậ ả i. B o tr  ng m mi ng trong 3  ệ ộ ở ọ ế ệ ế t đ   t k  ra đ c k t qu : nhi

ướ ưỡ ệ t k  vào trong mi ng, bên d i l ấ ả ng d n c a nhà s n xu t. L y nhi ượ ệ ẫ ủ c coi là s t.

ệ ế ặ ầ  B n đ t b u nhi ướ ặ phút ho c theo h ố ộ mi ng trên 38 đ C đ ệ ộ ậ                               V.3.2.3 Đo nhi t đ  h u môn:

ạ ẩ ấ ơ ệ ế

ệ ế t k  vào sâu trong h u môn kho ng 2,5 ­ 3,5cm, gi

ẹ t k  vào mi ng g c t m ch t bôi tr n. Đ t tr  n m s p, đ a nh   t k  trong  ượ ả ế c xem

ấ ượ ệ ộ ườ ườ ế ậ ả ọ ế ệ ế t k  ra và đ c k t qu : n u nhi ặ i già khi không l y đ ư ấ ặ ẻ ằ ệ ế ữ  nguyên nhi ộ ệ ộ t đ  trên 38 đ  C đ c nhi t đ  theo đ ng

ặ ặ ở ẻ  nách)

ố ệ ề ộ ặ ầ ạ B n đ t b u nhi ầ b u nhi ậ h u môn 3 phút. Rút nhi là s t. (dùng cho tr  em ho c ng mi ng ho c c p  : V  đ  chính xác

ườ ế ả ộ ế ộ ở Bình th ng, n u đo thân nhi ệ ở t nách thì k t qu  c ng thêm 0,5 ­ 0,7 đ  C; đo

ỗ ả ộ ế ộ ệ mi ng, l tai, trán thì k t qu  c ng thêm 0,1 ­ 0,3 đ  C.

19

ệ ế ủ Hình V.3 Nhi t k  th y ngân

Ậ Ế VI.  K T LU N

ờ ố ậ ậ ọ ộ ớ   ủ V t lí có vai trò quan tr ng trong đ i s ng c a chúng ta. Qua b  môn v t lí này em m i

ự ễ ủ ờ ố ệ ư ậ ủ ầ ấ ọ ề th y rõ t m quan tr ng c a vi c đ a v t lí vào th c ti n c a đ i s ng và ngh

ả ơ ệ ễ ườ ẳ nghi p. Em chân thành c m  n Cô ị Nguy n Th  Thu Hi n ả ơ ề , c m  n tr ng “ Cao Đ ng

ư ữ ể ề ế ề ệ ữ ứ ơ ộ Mi n Nam” đã cho em c  h i cũng nh  nh ng hi u bi ể t v  vi c tìm hi u nh ng  ng

ủ ộ ờ ố ư ậ ụ d ng c a b  môn v t lí vào đ i s ng cũng nh  chuyên ngành mà em đang theo

ưỡ ữ ể ề ế ờ ọ h c”Đi u D ng Đa Khoa”. Qua đó giúp em có nh ng hi u bi ệ t, kinh nghi m vào đ i

ữ ệ ề ườ ố s ng và nh ng kĩ năng ngh  nghi p khi sau khi ra tr ng.

20

ả ồ Ngu n tham kh o:

1. S c kh e cho m i nhà

ứ ỏ ọ

2. Tài li u theo dõi nhi

ệ ệ ộ ơ ể ệ ệ t đ  c  th  b nh vi n Quân Y 103

3.

ồ ị Theo ngu n: BS. Hoàng Th  Nhung/Suckhoedoisong.vn