C u trúc th tr ng tài chínhấ ị ườ
( Bình ch n: 2ọ -- Th o lu n: 4ả ậ -- S l n đ c: 17022)ố ầ ọ
Th tr ng tài chính là m t ị ườ ộ h th ngệ ố ph c t p trong đó có hàng nghìn các t ch c thành viên, hàng tri u đ nứ ạ ổ ứ ệ ơ
v tham gia và hàng t giao d ch đ c th c hi n m i ngày. Ho t đ ng giao d ch trên nh ng th tr ng tài chínhị ỉ ị ượ ự ệ ỗ ạ ộ ị ữ ị ườ
v t qua các gi i h n v đ a lý và th i gian, nh ng đ n v giao d ch (cá nhân và t ch c) t nh ng đi mượ ớ ạ ề ị ờ ữ ơ ị ị ổ ứ ừ ữ ể
hoàn toàn khác xa nhau có th trao đ i và giao d ch v i nhau vào b t kỳ th i đi m nào.ể ổ ị ớ ấ ờ ể S toàn c u hóaự ầ
trong các giao d ch này th m chí còn làm ng i ta đ t ra câu h i v vai trò c a chính ph các n c và khị ậ ườ ặ ỏ ề ủ ủ ướ ả
năng giám sát nh ng giao d ch đang di n ra hàng ngày trên kh p th gi i này. Liên t c m r ng h n trênữ ị ễ ắ ế ớ ụ ở ộ ơ
ph m vi qu c t , các giao d ch tài chính đang di n ra liên t c kín m i vòng quay đ ng h , t ng ng làạ ố ế ị ễ ụ ỗ ồ ồ ươ ứ
nh ng th tr ng tài chính liên t c v n đ ng và liên t c thay đ i. ữ ị ườ ụ ậ ộ ụ ổ
Tuy nhiên n u xét v b n ch t, ch c năng c b n mà th tr ng tài chính th c hi n cho n n kinh t trên th cế ề ả ấ ứ ơ ả ị ườ ự ệ ề ế ự
t là không nhi u nh ng l i có vai trò r t quan tr ng. Nh ng ch c năng này n m v trí trung tâm c a n nế ề ư ạ ấ ọ ữ ứ ằ ở ị ủ ề
kinh t , nh đó mà các ho t đ ng đ u t , tích ki m, giao d ch đ c đ m b o th c hi n thông su t,ế ờ ạ ộ ầ ư ệ ị ượ ả ả ự ệ ố đ yầ đủ
và không g p ph i khó khăn, r i ro. ặ ả ủ
Ba ch c năng c b n c a th tr ng tài chính xoay quanh v n đ luân chuy n v n t nh ng ch th kinh tứ ơ ả ủ ị ườ ấ ề ể ố ừ ữ ủ ế ế
th a v n đ n nh ng ch th kinh t thi u và có nhu c u v n. Đi u này đ m b o s luân chuy n các ngu nừ ố ế ữ ủ ế ế ế ầ ố ề ả ả ự ể ồ
l c gi a các đ n v kinh t khác nhau trong m t n n kinh t nói chung. Và th tr ng tài chính h tr quá trìnhự ữ ơ ị ế ộ ề ế ị ườ ỗ ợ
này b ng cách cung c p các d ch v tài chính c n thi t. ằ ấ ị ụ ầ ế
•Th nh t, th tr ng tài chính h tr cho s hình thành và phân ph i c a các công c v n (s h u)ứ ấ ị ườ ỗ ợ ự ố ủ ụ ố ở ữ
và các công c n ;ụ ợ
•Th hai, th tr ng tài chính thúc đ y s hình thành c a nh ng c ch nh đó nh ng công c nóiứ ị ườ ẩ ự ủ ữ ơ ế ờ ữ ụ
trên có th đ c chuy n đ i ng c l i thành ti n và tăng tính thanh kho n chung cho th tr ng; và ể ượ ể ổ ượ ạ ề ả ị ườ
•Th ba, th tr ng tài chính thúc đ y s hình thành và phát tri n c a nh ng t ch c có kh năng hứ ị ườ ẩ ự ể ủ ữ ổ ứ ả ỗ
tr các giao d ch đ c ti n hành m t cách đ y đ và an toàn.ợ ị ượ ế ộ ầ ủ
Ho t đ ng t o ch ng khoán m iạ ộ ạ ứ ớ
Ch c năng quan tr ng nh t đ c th c hi n trên th tr ng tài chính là t o ch ng khoán m i. Nhu c uứ ọ ấ ượ ự ệ ị ườ ạ ứ ớ ầ
mua/bán l i ch ng khoán là r t hi n h u, nh ng d ch v tài chính đ u h ng đ n h tr cho ho t đ ng luânạ ứ ấ ệ ữ ữ ị ụ ề ướ ễ ỗ ợ ạ ộ
chuy n các ngu n l c này gi a bên có nhu c u và bên cung c p. Chính vì th mà vi c đ u tiên - vi c t o raể ồ ự ữ ầ ấ ế ệ ầ ệ ạ
các ch ng khoán có vai trò r t quan tr ng. V i nhà đ u t , ch ng khoán d i d ng v n c ph n th hi nứ ấ ọ ớ ầ ư ứ ướ ạ ố ổ ầ ể ệ
quy n l i c a h v i kh năng sinh l i c a m t doanh nghi p, d i d ng ch ng khoán n th hi n quy n l iề ợ ủ ọ ớ ả ờ ủ ộ ệ ướ ạ ứ ợ ể ệ ề ợ
g n v i tài s n và/hay các kho n thu nh p c a doanh nghi p. Có ba kênh c b n t o ra ch ng khoán m i vàắ ớ ả ả ậ ủ ệ ơ ả ạ ứ ớ
phân ph i đ n các đi m d th a v n trên th tr ng là (i) Đ u t v n riêng l (góp v n riêng l ), (ii) B o lãnhố ế ể ư ừ ố ị ườ ầ ư ố ẻ ố ẻ ả
phát hành ch ng khoán, và (iii) Trung gian t o l p và mua các lo i ch ng khoán m i. Đây là các ho t đ ngứ ạ ậ ạ ứ ớ ạ ộ
c b n trên th tr ng s c p.ơ ả ị ườ ơ ấ
Đ u t riêng l (private placement)ầ ư ẻ
Trong ho t đ ng đ u t riêng l , m t t ch c tài chính có ch c năng thích h p, th ng là m t ngân hàngạ ộ ầ ư ẻ ộ ổ ứ ứ ợ ườ ộ
đ u t hay ngân hàng th ng m i s tìm ki m v n cho m t công ty t nhân hay m t ty c ph n tìm ki m v nầ ư ươ ạ ẽ ế ố ộ ư ộ ổ ầ ế ố
(Vai trò c a ngân hàng đ u t hay ngân hàng th ng m i góc đ này là m t đ n v trung gian đ ng ra s pủ ầ ư ươ ạ ở ộ ộ ơ ị ứ ắ
x p gi a bên đ u t và bên nh n đ u t ). T ch c tài chính trung gian này s s p x p đ m t nhà đ u tế ữ ầ ư ậ ầ ư ổ ứ ẽ ắ ế ể ộ ầ ư
(m t t ch c tài chính l n, m t nhà đ u t hay m t đ n v trung gian mua l i) th c hi n mua toàn b l ngộ ổ ứ ớ ộ ầ ư ộ ơ ị ạ ự ệ ộ ượ
ch ng m i do đ n v nh n đ u t phát hành ra. T ch c tài chính trung gian s nh n phí cho d ch v c aứ ớ ơ ị ậ ầ ư ổ ứ ẽ ậ ị ụ ủ
mình.
Do nh ng ch ng khoán m i phát hành này ch đ c bán t i m t ho c m t s nhà đ u t ch không bánữ ứ ớ ỉ ượ ớ ộ ặ ộ ố ầ ư ứ
r ng ra cho m i đ i t ng có nhu c u mua, cách th c giao d ch, giá c giao d ch có nh ng đ c đi m riêngộ ọ ố ượ ầ ứ ị ả ị ữ ặ ể
đ ng th i kh năng thành công cao h n và ít r i ro. Vai trò c a t ch c tài chính trung gian t ng t nh m tồ ờ ả ơ ủ ủ ổ ứ ươ ự ư ộ
đ n v c v n đ i v i công ty đang có nhu c u bán c ph n theo ph ng th c này đ tìm ki m v n. Trongơ ị ố ấ ố ớ ầ ổ ầ ươ ứ ể ế ố
ph ng án bán c ph n riêng l , các đi u kho n th c hi n có th đ c đi u ch nh cho r t sát v i th a thu nươ ổ ầ ẻ ề ả ự ệ ể ượ ề ỉ ấ ớ ỏ ậ
mua bán và h p tác gi a bên mua và bên bán. Ngoài ra, do đ c ti n hành theo ki u "trong nhà", ho t đ ngợ ữ ượ ế ể ạ ộ
giao d ch này không ph i qua quá nhi u khâu trung gian cũng nh không ph i đăng ký v i y ban Ch ngị ả ề ư ả ớ Ủ ứ
khoán, do đó quá trình giao d ch cũng di n ra nhanh và ít chi phí h n.ị ễ ơ
(ph n sau: IPO và ho t đ ng trung gian mua bán l i ch ng khoán m i phát hành)ầ ạ ộ ạ ứ ớ
Ngu n: Financial Markets, Instruments and Institutions,ồ
McGraw-Hill, 2001, A.Santomero và D.Babbel
S.T