ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP. HỒ CHÍ MINH
BỘ MÔN CÔNG NGHỆ SINH HỌC
LỚP DH06SH
Bài Tiểu Luận: CHẨN ĐOÁN BỆNH NEWCASTLE BẰNG KỸ
THUẬT NUÔI CẤY TẾ BÀO
GVHD: PGS.TS. NGUYỄN NGỌC HẢI
SVTH: TRẦN THỊ THANH PHẤN
MSSV: 06126110
Thành phố Hồ Chí Minh
Tháng 10/2009
Chẩn đoán bệnh Newcastle bắng kỹ thuật nuôi cấy tế bào
2
MỤC LỤC
I. ĐẶT VẤN ĐỀ .........................................................................................................4
II. TỔNG QUAN......................................................................................................5
1 Bệnh Newcastle ......................................................................................................5
1.1 Khái quát về bệnh Newcastle ....................................................................................5
1.2 Virus gây bệnh...........................................................................................................6
1.2.1 Hệ thống phân loại..................................................................................................6
1.2.2 Đặc điểm hình thái và lý hóa của virus ..................................................................7
1.2.3. Các đặc tính sinh học.............................................................................................8
1.3 Đặc điểm dịch tễ học của bệnh Newcastle............................................................12
1.3.1 Phân bố và diễn biến của bệnh ............................................................................12
1.3.2 Vật chủ.................................................................................................................12
1.3.3 Đường xâm nhập và truyền lây của virus............................................................12
1.4 Đặc điểm bệnh học .................................................................................................13
1.4.1 Quá trình sinh bệnh ..............................................................................................13
1.4.2 Triệu chứng và bệnh tích......................................................................................14
2. Phương pháp nuôi cấy tế bào. ................................................................................16
2.1 Khái niệm ................................................................................................................16
2.2 Các loại tế bào nuôi cấy: Tế bào biểu mô, Nguyên sợi bào, Tế bào cơ, ...............16
2.3 Một số máy móc thiết bị cần thiết ..........................................................................16
2.4 Thành phần môi trường. .........................................................................................16
2.5. Kiểm soát việc nuôi cấp tế bào...............................................................................17
2.6. Thu hoạch tế bào.....................................................................................................18
2.7. Bảo quản tế bào. .....................................................................................................18
Chẩn đoán bệnh Newcastle bắng kỹ thuật nuôi cấy tế bào
3
2.8. Nguyên nhân gây nhiễm trùng trong nuôi cấy tế bào.............................................18
2.9. Ứng dụng của kỹ thuật nuôi cấy tế bào..................................................................18
3. Chẩn đoán bệnh Newcastle bằng phương pháp nuôi cấy tế bào.........................19
1. Thu thập và gởi mẫu đi chuẩn đoán bệnh..................................................................19
1.1 Mẫu cơ.....................................................................................................................19
1.2. Mẫu huyết thanh .....................................................................................................19
2. Xử lý mẫu ..................................................................................................................21
3. Phương pháp chuẩn bị môi trường xơ phôi gà ( CEF) một lớp................................21
3.1 Nguyên liệu..............................................................................................................21
3.2 Trypsin có tế bào .....................................................................................................22
3.3 Cấy tế bào vào chai..................................................................................................23
4. Kiểm tra mẫu bệnh phẩm .......................................................................................23
IV. KẾT LUẬN............................................................................................................25
V. TÀI LIỆU THAM KHẢO......................................................................................26
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Bệnh Newcastle hiện nay đang là mối quan tâm hàng đầu trong chăn nuôi gà
bởi bệnh lây lan rất nhanh, tỷ lệ chết cao làm ảnh hưởng trực tiếp đến kinh tế hộ
gia đình. Hơn thế bệnh còn là mối nguy cơ bùng phát dịch trên diện rộng gây ô
nhiễm môi trường và sức khoẻ cộng đồng. Ảnh hưởng của bệnh Newcastle đối với
nền kinh tế gia cầm toàn cầu rất lớn, là một trong những bệnh gây tác hại lớn đến
sự phát triển của ngành chăn nuôi gia cầm thế giới. Ngoài ra thiệt hại liên tục do
bệnh Newcastle gây ra sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến số lượng cũng như chất lượng
thực phẩm cho người dân. Trong thực tế đã có nhiều người thường có tư tưởng
chủ quan khi thấy trong thời gian dài trong gia đình nhà mình không bị bệnh
Newcastle đã không thực hiện đúng quy trình nhỏ và tiêm phòng vaccine
Newcastle từ đó đã dẫn đến nguy cơ mắc bệnh cao.Từ đó mỗi khi có dịch bệnh xảy
ra công tác kiểm soát dịch bệnh trở nên khó khăn hơn. Vì vậy việc chẩn đoán mẫu
bệnh phẩm để xác định nguyên nhân gây chết của gia cầm có phải là do virus
Newcastle gây ra hay không có ý nghĩa thực tế rất lớn nhằm góp phần làm giảm tối
đa các rủi ro có thể xảy ra cũng như ngăn chặn không cho dịch bệnh lan tràn sang
các khu vực khác và trên thế giới. Vì vậy công tác kiểm soát dịch bệnh sẽ dễ dàng
hơn và hiệu quả hơn.
Hiện nay có rất nhiều kỷ thuật phân tử để chẩn đoán bệnh Newcastle như dùng
phôi gà, phương pháp huyết thanh học, phương pháp thử thách, phương háp kháng
thẻ huỳnh quang và một trong những phương pháp chẩn đoán chính xác hiệu quả
và đặc trưng nhất chính là phương pháp nuôi cấy tế bào.
Chẩn đoán bệnh Newcastle bắng kỹ thuật nuôi cấy tế bào
5
II. TỔNG QUAN
1 Bệnh Newcastle
1.1 Khái quát về bệnh Newcastle
Bệnh Newcastle hay còn gọi là bệnh dịch tả hay bệnh gà rù. Bệnh do virus
avian paramyxovirus type 1 (APMV-1) gây nên chủ yếu trên các loài gia cầm,
trong đó gà là loài mẫn cảm nhất. Trong các tài liệu chuyên môn trước đây, bệnh
Newcastle còn gọi là bệnh pseudo-poutry plague, avian pest, avian distemper…
Virus newcastle rất đa dạng về độc lực và thường gây ra nhiều dạng bệnh với
mức độ nghiêm trọng rất khác nhau. Sự đa dạng này thường gây ra một số khó
khăn trong việc nhận dạng được bệnh ngay khi có virus Newcastle xâm nhập vào
đàn gia cầm (Trần Đình Từ, 1995). Bệnh Newcastle phức tạp ở chỗ các chủng
virus khác nhau có thể gây ra những biến động rất lớn về mức độ nghiêm trọng của
bệnh, kể cả một vật chủ đã biết rất rõ như gà. Để phân chia các thể hay các týp
bệnh lý của bệnh Newcastle dựa vào các triệu chứng lâm sàng của gà, Beard và
Hanson (1984) [72] đã tóm tắt như sau:
(1) Thể Doyle (1927) [99] là thể bệnh Newcastle cấp tính, gây tử vong cho gà ở
mọi lứa tuổi. Thường xuất huyết ở đường tiêu hóa và thể bệnh này được gọi
là thể bệnh Newcastle độc lực cao hướng nội tạng ( VVND: Viscerotropic
velogenic Newcastle disease).
(2) Thể Beach ( Beach, 1942) [69] cũng là thể bệnh Newcastle cấp tính thường
gây tử vong ở gà mọi lứa tuổi. Các triệu chứng hô hấp và thần kinh thường
xuất hiện nổi trội vì vậy được gọi là bệnh Newcastle độc lực cao hướng thần
kinh (NVND: Neurotropic velogenic Newcastle disease).
(3) Thể Beaudette ( Beaudette and Black, 1946) [74] là một thể Newcastle nhẹ
hơn, thường chỉ gây tử vong ở gà con. Virus gây ra týp bệnh này thuộc
nhóm virus có độc lực trung bình ( Mesogenic NDV) và một số chủng virus
thuộc nhóm này đã được sử dụng làm vaccine virus sống dùng để tiêm
chủng lặp lại.
