Chuyên đ 1
CHI N TRANH NHÂN DÂN B O V T QU C VI T NAM
XÃ H I CH NGHĨA TRONG TÌNH HÌNH M I.
+ M c đích: Nh m nâng cao trình đ nh n th c c a cán b đ ng viên
c s v âm m u gây chi n tranh xâm l c c a ch nghĩa đ qu c các thơ ư ế ượ ế ế
l c thù đ ch t ính ch t, đ c đi m c a cu c chi n tranh toàn dân b o v T ế
qu c Vi t Nam xã h i ch nghĩa và ngh thu t quân s trong chi n tranh b o v ế
T qu c; nh ng quan đi m, t t ng c b n trong đ ng l i quân s , ngh ư ưở ơ ườ
thu t quân s c a Đ ng, trong lãnh đ o nhân dân th c hi n chi n tranh b o v ế
T qu c, giành th ng l i, nh m b o v thành qu cách m ng Vi t Nam Xã h i
Ch nghĩa.
+ Yêu c u: M i cán b , đ ng viên c s c n n m t ơ ính ch t, đ c
đi m, n i dung; ph ng châm ch đ o, ươ t t ng chi n l c, bi n pháp t ch cư ưở ế ượ
cu c chi n tranh toàn dân b o v T qu c đ ng th i th y đ c âm m u th ế ượ ư
đo n xâm l c c a ch nghĩa đ qu c các th l c thù đ ch đ l t đ Vi t ượ ế ế
Nam.
+ N i dung: toàn bài có 3 ph n chính:
-Ph n I. Nh ng v n đ chung v chi n tranh nhân dân b o v T qu c ế
Vi t Nam xã h i ch nghĩa.
-Ph n II. N i dung c b n c a chi n tranh nhân dân b o v T qu c Vi t ơ ế
Nam xã h i ch nghĩa.
-Ph n III. M t s bi n pháp chính.
+Th i gian: toàn bài 5 ti t.ế
+ Th i gian gi i lao 01 l n m i l n 15 phút.
+ Tài li u và ph ng pháp t ch c: ươ
- Giáo trình giáo d c Qu c Phòng b i d ng ki th c qu c phòng-An ninh ưỡ ế
cho đ ng viên cán b ch ch t thôn, làng ( đ i t ng 4-5 ) do nhà n c xu t ượ ướ
b n Quân đ i nhân dân Vi t Nam, xu t b n năm 2006.
- Liên h c s đ a ph ng; t c đ ch m. ơ ươ
- Đ i v i ng i h c, nghe, ghi tóm l c nh ng ý chính đ c s vi t ườ ượ ơ ế
thu ho ch.
M Đ U
trang toàn dân ti n hành chi n tranh b o v T qu c Vi t Nam h iế ế
ch nghĩa m t trong nh ng quan đi m, t t ng c b n trong đ ng l i quân ư ưở ơ ườ
s c a Đ ng, ngh thu t, đ ng th i quy lu t ( ch ng ngo i xâm chính
nghĩa ...) giành th ng l i c a dân t c ta trong b o v thành qu cách m ng,
ch ng l i cu c chi n tranh xâm l c c a ch nghĩa đ qu c các th l c thù ế ượ ế ế
đ ch.
H c t p chuyên đ này, ng i h c c n n m v ng nh ng v n đ c b n ườ ơ
nh t, g m: tính ch t, đ c đi m, n i dung c a chi n tranh nhân dân b o v T ế
qu c, ph ng châm ch đ o, ph ng th c ti n hànhươ ươ ế chi n tranh, ếm t s
gi i pháp chu n b đ t n c ướ s n sàng ti n hành chi n tranh b o v T qu c ế ế
Vi t Nam xã h i ch nghĩa.
I. NH NG V N Đ CHUNG V CHI N TRANH NHÂN DÂN B O V T
QU C VI T NAM XÃ H I CH NGHĨA.
1. Khái ni m:
1
Chi n tranh nhân b o v T qu c Vi t Nam h i ch nghĩa cu cế
chi n tranh do toàn th nhân dân Vi t Nam ti n hành d i s lãnh đ o c a Đ ngế ế ướ
C ng S n Vi t Nam, nh m b o v v ng ch c T qu c Vi t Nam h i ch
nghĩa.
- M c tiêu là b o v v ng ch c T qu c Vi t Nam xã h i ch nghĩa. M c
tiêu đó đã đ c Đ ng ta xác đ nh: ượ
-“M t là, b o v v ng ch c đ c l p, ch quy n th ng nh t, toàn v n lãnh
th .
-Hai là, b o v Đ ng, Nhà n c XHCN. ướ
-Ba là, b o v s nghi p đ i m i, công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t
n c.ướ
-B n là, b o v l i ích qu c gia, dân t c.
-Năm là, b o v an ninh chính tr , tr t t an toàn xã h i và n n văn hóa.
-Sáu là, gi v ng n đ nh chính tr môi tr ng hòa bình, phát tri n đ t ườ
n c theo đ nh h ng xã h i ch nghĩa”. ướ ướ
- L c l ng ti n hành chi n tranh l c l ng toàn dân d i s lãnh đ o ượ ế ế ượ ướ
c a Đ ng C ng S n Vi t Nam, bao g m l c l ng quân s l c l ng chính ượ ượ
tr , trong đó l c l ng vũ trang ượ nhân dân làm nòng c t.
- Ngh thu t ti n hành chi n tranh nhân dân b o v T qu c Vi t Nam xã ế ế
h i ch nghĩa trong đi u ki n ngày này s k th a tinh hoa quân s c a l ch ế
s nhân lo i, k th a truy n th ng quân s c a dân t c, phát tri n ngh thu t ế
chi n tranh nhân dân lên m t trình đ m i, v i ch t l ng cao h n. Đó nghế ượ ơ
thu t phát đ ng toàn dân chung s c đánh gi c, l y nh th ng l n, l y ít đ ch
nhi u, đánh b ng m i lo i vũ khí k t h p v i đánh b ng các lo i vũ khí, ph ng ế ươ
ti n hi n đ i, đáp ng v i yêu c u c a chi n tranh s d ng vũ khí công ngh ế
cao.
- Ph ng pháp ti n hành chi n tranh k t h p ch t ch l c l ng chínhươ ế ế ế ượ
tr v i l c l ng trang, đ u tranh chính tr v i đ u tranh trang, k t h p tác ượ ế
chi n b ng chi n tranh nhân dân đ a ph ng v i tác chi n c a các binh đoàn chế ế ươ ế
l c.
2. Tính ch t, đ c đi m:
a) Tính ch t c a chi n tranh nhân dân b o v T qu c Vi t Nam ế
h i ch nghĩa.
Đây cu c chi n tranh mang tính ch t t v , hoàn toàn chính nghĩa, tính ế
ch t cách m ng tri t đ , tính ch t nhân dân th c s tính Qu c t sâu s c. ế
Chi n tranh nhân dân b o v T qu c Vi t Nam xã h i ch nghĩa ế là chính nghĩa.
đây m t cu c chi n tranh t v , ch ng l i chi n trang xâm l c, b o v ế ế ượ
ch quy n toàn v n lãnh th , b o v đ c l p dân t c, b o v ch đ xã h i ch ế
nghĩa.
Đây ngu n s c m nh t n ý nghĩa quy t đ nh vi c xây d ng ti n ế
l c chính tr - tinh th n c a nhân dân quân đ i trong chi n tranh, c s đ ế ơ
huy đ ng l c l ng t o thành th c m nh t ng h p c a c n c đánh gi c; đ ng ượ ướ
th i giành đ c s đ ng tình, ng h c a nhân dân yêu chu ng hòa bình các ượ
l c l ng ti n b trên th gi i. ượ ế ế
Chi n tranh nhân dân b o v T qu c Vi t Nam h i ch nghĩa mangế
tính ch t cách m ng tri t đ . Vì đâym t cu c chi n tranh t v , ch ng l i s ế
2
xâm l c c a các l c l ng ph n đ ng, hi u chi n đ b o v nhân dân, b o vượ ượ ế ế
s nghi p cách m ng xã h i ch nghĩa, b o v đ c l p dân t c và công cu c đ i
m i theo đ nh h ng h i ch nghĩa. ướ ( gi ng nh đ i t ng k x u đ n nhà ư ượ ế
mình qu y phá gia đình, l n h n n a anh, em, h hàng t p trung đánh đu i ra ơ
kh i nhà đ b o v gia đình...là cu c chi n không mong mu n, s t v ph n ế
kháng khi k thù đ n nhà mình đánh mình) ế
Chi n tranh nhân dân b o v T qu c Vi t Nam h i ch nghĩa mangế
tính ch t nhân dân sâu s c. M c đích c a chi n tranh l i ích c a nhân dân ế
lao đ ng chính qu n chúng nhân dân tham gia m t cách t giác, tích c c vào
s nghi p c ng c qu c phòng ti n hành chi n tranh b o v T qu c. Đây ế ế
m t trong nh ng nguyên nhân quy t đ nh th ng l i c a chi n tranh. ế ế
Chi n tranh nhân dân b o v T qu c Vi t Nam h i ch nghĩa mangế
tính ch t qu c t sâu s c. ế M c tiêu cu c chi n tranh này th hi n s th ng nh t ế
l i ích dân t c, l i ích qu c gia l i ích qu c t , b o v thành qu cách m ng, ế
b o v s nghi p phát tri n đ t n c theo đ nh h ng h i ch nghĩa. Đây ướ ướ
s đóng góp tích c c c a cách m ng n c ta đ i v i cách m ng th gi i trong ướ ế
đi u hi n hi n nay, c s đ xây d ng kh i liên minh, đoàn k t qu c t , ơ ế ế
đi u ki n đ tranh th s đ ng tình ng h c a các l c l ng cách m ng, ti n ượ ế
b trên th gi i. Đây cũng c s đ k t h p s c m nh dân t c v i s c m nh ế ơ ế
th i đ i trong chi n tranh nhân dân b o v T qu c Vi t Nam xã h i ch nghĩa. ế
b) Đ c đi m c a chi n tranh trong nhân dân b o v T qu c Vi t ế
Nam xã h i ch nghĩa.
Chi n tranh nhân dân b o v T qu c Vi t Nam h i ch nghĩa cu cế
chi n tranh mang đ c đi m toàn dân, toàn di n, đ c l p, t ch , t c ng ế ườ
quy t li t, ph c t p.ế
- cu c chi n tranh toàn dân: ế Cu c chi n tranh này ph i d a vào s c ế
m nh c a toàn dân, ph i đ ng viên, phát huy cao đ s c m nh v t ch t tinh
th n c a toàn dân trong đó l c l ng trang nhân dân làm nòng c t m i th ượ
giành đ c th ng l i tr c cu c ti n công c a k thù hung b o. ượ ướ ế
- cu c chi n tranh toàn di n: ế M c đích chi n tranh xâm l c c a đ ch ế ượ
xóa b vai trò lãnh đ o c a Đ ng C ng S n Vi t Nam, l t đ ch đ h i ế
ch nghĩa n c ta, bu c ta ph i đi theo con đ ng t b n ch nghĩa. Chúng ướ ườ ư
đánh ta b ng m i th đo n, trên m i lĩnh v c. B i v y, chúng ta ph i ti n hành ế
đ u tranh toàn di n trên t t c các lĩnh v c: quân s , chính tr , kinh t , ngo i ế
giao ... Thông qua các m t đ u tranh đó toàn dân tham gia tr c ti p, gián ti p ế ế
vào cu c chi n tranh nhân dân b o v T qu c. Các m t đ u tranh này đ u di n ế
ra h t s c ph c t p, quy t li t, đan xen nhau ngay t đ u cũng nh su t quáế ế ư
trình chi n tranh, trong đó đ u tranh quân s v i đ ch trên chi n tr ng gi vaiế ế ườ
trò ch y u, mang ý nghĩa quy t đ nh. ế ế
- cu c chi n tranh đ c ti n hành v i tinh th n đ c l p, t ch , t ế ượ ế
l c, t c ng: ườ Trong đi u ki n m i c a đ t n c, chúng ta ti n hành cu c ướ ế
chi n tranh nhi u thu n l i do công cu c đ i m i đem l i. Nh ng chúng taế ư
đang ph i đ i phó v i k thù xâm l c, ti m l c v kinh t , quân s , ượ ế
khí công ngh cao, trong lúc ngu n vi n tr c a các n c đ i v i ta nh trong ướ ư
chi n tranh gi i phóng tr c đây không còn n a. B i v y, chúng ta ph i d a vàoế ướ
s c mình chính, ph i phát huy tính đ c l p t ch , t l c t c ng c a toàn ư
3
dân t c, phát huy s c m nh c a các c p, các ngành, các đ a ph ng đ t o nên ươ
s c m nh t ng h p đánh th ng đ ch.
- Là cu c chi n tranh quy t li t và ph c t p: ế ế N u chi n tranh x y ra thì taế ế
v n m t n c nh ph i l y khí, trang b kém hi n đ i ch ng l i k thù ướ
vũ khí công ngh cao, v n ph i l y s c m nh t ng h p đ đánh th ng k thù
s c m nh v kinh t , khí, trang b hi n đ i. Đi u c b n ph i phát huy ế ơ
truy n th ng ngh thu t quân s c a dân t c ta: l y nh th ng l n, l y ít đ ch
nhi u, l y ch t l ng cao, s c s c m nh t ng h p c a toàn dân đ đánh l i k ư
thù có quân s đông, vũ khí, trang b hi n đ i, có ti m l c l n v kinh t quân ế
s .
Trong chi n tranh b o v t qu c hi n nay, chi n s di n ra r t quy tế ế ế
li t, ph c t p, kh n tr ng ngay t đ u; hình thái chi n tranh xen k , không ươ ế
phân tuy n, không s phân bi t ràng gi a h u ph ng ti n tuy n.ế ươ ế
Chúng ta v a ph i ch ng cu c ti n công đ ng không, v a ch ng cu c ti n ế ườ ế
công đ ng b v i s c m nh c a khí công ngh cao t ngoài vào, đ ng th iườ
v a ph i đ i phó v i l c l ng ph n đ ng gây b o lo n t bên trong. Quy ượ
chi n tranh l n di n ra t đ u th ng vong v ng i, tiêu hao v v t ch t kế ươ ư
thu t s r t l n, nhu c u b o đ m cho chi n tranh đòi h i r t cao kh n ế
tr ng. Đ c đi m này c a cu c chi n tranh s tác đ ng r t m nh đ n tinh th n,ươ ế ế
tâm c a quân dân ta, đòi h i công tác chu n b chính tr , tinh th n cho quân
dân ta ph i r t chu đáo cùng các m t chu n b khác đ giành gi quy n
ch đ ng đánh đ ch ngay t đ u cũng nh trong su t quá trình chi n tranh nh m ư ế
giành đ c th ng l i cu i cùng. ượ
II. N I DUNG C B N C A CHI N TRANH NHÂN DÂN B O V T Ơ
QU C VI T NAM XÃ H I CH NGHĨA.
1. Đ i t ng tác chi n c a chi n tranh nhân dân b o v T qu c Vi t ượ ế ế
Nam xã h i ch nghĩa.
a) Đ i t ng tác chi n: ượ ế
Ngh quy t đ i h i đ i bi u toàn qu c l n th IX c a Đ ng đã d báo tình ế
hình qu c t , khu v c trong n c là: “Trong m t vài th p k t i, ít kh ế ướ
năng x y ra chi n tranh th gi i. Nh ng chi n tranh c c b , xung đ t trang, ế ế ư ế
tôn giáo, ch y đua trang, ho t đ ng can thi p l t đ , kh ng b còn x y ra
nhi u n i v i tính ch t ph c t p ngày càng tăng. Hòa bình, h p tác phát tri n ơ
v n là xu th l n, ph n ánh đòi h i b c xúc c a các qu c gia, dân t c. Cu c đ u ế
tranh vì hòa bình, đ c l p dân t c, dân ch , dân sinh, ti n b công b ng xã h i ế
s b c ti n m i”. Trong tình hình đó, đòi h i chúng ta ph i n m v ng đ i ướ ế
t ng chi n l c c a cách m ngđ i t ng tác chi n đ kh c ph c t t ngượ ế ượ ượ ế ư ưở
m h m t c nh giác “đ ph ng án ch đ ng phòng ng a, tránh b đ ngơ ươ
phòng ng a, tránh b đ ng đ i đ u, l p. Kiên quy t không đ x y ra nh ng ế
di n bi n x u. Trong b t kỳ hoàn c nh nào cũng không đ lâm vào b đ ng, đ m ế
b o đ s c đ i phó th ng l i.
Ngh quy t H i ngh Trung ng 8 khóa IX c a Đ ng ta đã xác đ nh: Đ i ế ươ
t ng tr c ti p c a cách m ng n c ta t t c nh ng th l c c n tr , xâm h iượ ế ướ ế
đ n s nghi p xây d ng đ t n c b o v T qu c Vi t Nam h i chế ướ
nghĩa, đ i t ng tác chi n c a quân dân ta nh ng l c l ng gây b o lo n ượ ế ượ
l t đ , gây xung đ t vũ trang và gây chi n tranh xâm l c. ế ượ
4
b) Âm m u, th đo n c a ch nghĩa đ qu c và các th l c thù đ ch:ư ế ế
Xu t phát t b n ch t ph n đ ng, hi u chi n, ch nghĩa đ qu c đang l i ế ế ế
d ng “v n đ kh ng b “ch ng kh ng b đ thi hành h c thuy t “đánh ế
đòn ph đ u”, nh m áp đ t các giá tr c a chúng đ i v i các qu c gia, dân t c.
Âm m u xóa b ch nghĩa xã h i trên đ t n c ta là m c tiêu nh t quán c a c aư ướ
ch nghĩa đ qu c các th l c thù đ ch. Hi n nay, chúng ta đang đ y m nh ế ế
th c hi n chi n l c “di n bi n hòa bình” k t h p v i b o lo n l t đ khi ế ượ ế ế
đi u ki n cho phép, chúng s s n sàng ti n hành phát đ ng chi n tranh v i vi c ế ế
s d ng khí công ngh cao đ xâm l c n c ta. Hi n nay, chúng đang tri t ượ ướ
đ l i d ng v n đ dân t c, tôn giáo, dân ch , nhân quy n, đ t o c can thi p
vào công vi c n i b c a ta. Cho nên, chúng ta ph i th ng xuyên nêu cao tinh ườ
th n c nh giác cách m ng, ph i t nh táo, th n tr ng trong x các “đi m nóng”
không th đ đ ch t o nguyên c can thi p vào công vi c n i b c a ta ho c
ti n hành chi n tranh xâm l c n c ta. ế ế ượ ướ
N u đ ch ti n hành chi n tranh xâm l c n c ta, chúng s tri t đ sế ế ế ượ ướ
d ng u th khí công ngh hi n đ i đ đánh ph đ u, liên t c ngày đêm ư ế
trong ph m vi c n c v i ph ng châm đánh nhanh, gi i quy t nhanh, nh m ướ ươ ế
tri t phá ti m l c kinh t - quân s , qu c phòng làm m t kh năng đ kháng c a ế
quân dân ta, t o đi u ki n thu n l i cho b binh đánh chi m nh ng m c tiêu ế
quan tr ng.
Tuy nhiên, cu c chi n tranh xâm l c c a k thù cũng b c l nh ng m t ế ượ
y u c b n không th kh c ph c đ c: Cu c chi n tranh đó phi nghĩa, ph nế ơ ượ ế
cách m ng s b nhân dân trong n c trên th gi i ph n đ i m nh m , phát ướ
sinh nhi u mâu thu n n i b , khó th c hi n đ c chi n l c đánh nhanh, gi i ượ ế ượ
quy t nhanh, d b sa l y trong th tr n chi n tranh nhân dân r ng kh p. Chúngế ế ế
bu c ph i phân tán, đ i phó kh p n i, v p ph i mâu thu n khó gi i quy t c a ơ ế
chi n tranh xâm l c, d n đ n b đ ng, lúng túng, tinh th n hoang mang daoế ượ ế
đ ng, gi m sút ý chí.
Đ a hình, th i ti t n c ta hi m tr , ph c t p nên vũ khí hi n đ i c a đ ch ế ướ
không th tri n khai và phát huy hi u qu . M i lo i vũ khí trang b đ u có nh c ượ
đi m c a nh t đ nh quân dân ta cũng s tìm đ c cách đ i phó th ng ượ
l i trong th tr n chi n tranh nhân dân r ng kh p. Chi phí chi n tranh công ngh ế ế ế
cao r t l n, b o đ m v t ch t k thu t t n kém g p nhi u khó khăn, nh t
khi chi n tranh kéo dài. Do đó, chúng ta nh t đ nh b th t b i. ế
2. Ph ng châm ch đ o chi n tranh c a nhân dân b o v T qu c Vi tươ ế
Nam xã h i ch nghĩa.
Quán tri t t t ng chi n l c ti n công, ti n hành chi n tranh toàn dân, ư ưở ế ư ế ế ế
toàn di n; đánh đ ch trên các chi n tr ng, t p trung s c đánh b i đ ch trên các ế ườ
h ng (khu v c) tr ng đi m; thu h p không gian, rút ng n th i gian chi n tranh;ướ ế
v a chi n đ u v a y d ng, d a vào s c mình chính, ra s c tranh th các ế
đi u ki n qu c t thu n l i trong hoàn c nh m i, t o nên s c m nh t ng h p ế
đánh b i ý chí xâm l c c a đ ch, giành th ng l i trong chi n tranh. ượ ế
a) Quán tri t t t ng chi n l c ti n công, ti n hành chi n tranh ư ưở ế ượ ế ế ế
toàn dân, toàn di n.
5