S GD-ĐT QU NG TRỞ Ả Ị
TR NG THPT H NG HÓAƯỜ ƯỚ
SÁNG KI N KINH NGHI MẾ Ệ
CH A L I DÙNG T TRONG D Y H C LÀM VĂNỮ Ỗ Ừ Ạ Ọ
TRUNG H C PH THÔNGỞ Ọ Ổ
Lĩnh v c: Ng vănự ữ
Tên tác gi : Lâm Th Th yả ị ủ
Ch c v : T tr ng chuyên môn Ng vănứ ụ ổ ưở ữ
Đn v công tác: Tr ng THPT H ng Hóaơ ị ườ ướ
NĂM H C 2018 – 2019Ọ
M C L CỤ Ụ
Tiêu đềTrang
M C L CỤ Ụ 1
PH N M ĐUẦ Ở Ầ 2
A. Lí do ch n đ tàiọ ề 2
B. M c đích nghiên c uụ ứ 3
C. Đi t ng nghiên c uố ượ ứ 3
D. Ph ng pháp nghiên c uươ ứ 3
E. Ph m vi và k ho ch th c hi nạ ế ạ ự ệ 3
PH N N I DUNGẦ Ộ 4
A. TH C TR NG V L I DÙNG T C A H C SINH THPTỰ Ạ Ề Ỗ Ừ Ủ Ọ 4
I. Khái ni m v l i dùng t c a h c sinhệ ề ỗ ừ ủ ọ 4
II. Kh o sát l i dùng t c a h c sinhả ỗ ừ ủ ọ 4
B. M T S BI N PHÁP CH A L I DÙNG T TRONG D YỘ Ố Ệ Ữ Ỗ Ừ Ạ
H C LÀM VĂNỌ10
I. Xây d ng h th ng bài t p kh c ph c và ngăn ng a l i dùng t ự ệ ố ậ ắ ụ ừ ỗ ừ 10
II. Ch a l i dùng t trong d y h c làm vănữ ỗ ừ ạ ọ 14
C. K t qu th c hi nế ả ự ệ 17
I. Đo l ng và thu th p d li uườ ậ ữ ệ 17
II. Phân tích d li u và th o lu n k t quữ ệ ả ậ ế ả 17
PH N K T LU N VÀ KI N NGHẦ Ế Ậ Ế Ị 18
PH N PH L CẦ Ụ Ụ 20
2
TÀI LI U THAM KH OỆ Ả 26
PH N M ĐUẦ Ở Ầ
A. Lí do ch n đ tàiọ ề
I. C s lí lu n: ơ ở ậ
Chúng ta đã bi t ngôn ng là cái v v t ch t đ t duy. Không có hìnhế ữ ỏ ậ ấ ể ư
th c t duy nào l i không thông qua ngôn ng . Trong ngôn ng , t l i là đn vứ ư ạ ữ ữ ừ ạ ơ ị
c b n nh t, là b ph n c u thành c a ngôn ng . Gi a t và các đn v khác cóơ ả ấ ộ ậ ấ ủ ữ ữ ừ ơ ị
m i quan h qua l i l n nhau. Ch đn gi n nh t, trong t duy hay trong giaoố ệ ạ ẫ ỉ ơ ả ấ ư
ti p mu n t o l p m t phát ngôn thì ng i s d ng ngôn ng ph i k t h p cácế ố ạ ậ ộ ườ ử ụ ữ ả ế ợ
t thành câu đ th c hi n ch c năng bi u đt hay thông báo. Cho nên có th nóiừ ể ự ệ ứ ể ạ ể
r ng vi c hi u t , dùng t chính xác là đi u ki n quy t đnh hi u qu c a giaoằ ệ ể ừ ừ ề ệ ế ị ệ ả ủ
ti p và t duy.ế ư
Th y đc t m quan tr ng này nên sách giáo khoa ph thông đã chú tr ng đnấ ượ ầ ọ ổ ọ ế
vi c d y h c t ng bao g m cung c p v n t và và rèn luy n k năng s d ngệ ạ ọ ừ ữ ồ ấ ố ừ ệ ỹ ử ụ
t đ đáp ng nhu c u t duy và giao ti p cho các em. V m t lý thuy t th cừ ể ứ ầ ư ế ề ặ ế ự
hi n t t nhi m v này trong quá trình d y h c, h c sinh không ch n m v ng cácệ ố ệ ụ ạ ọ ọ ỉ ắ ữ
tri th c c b n v ngôn ng ti ng Vi t mà v n t , kh năng giao ti p c a cácứ ơ ả ề ữ ế ệ ố ừ ả ế ủ
em cũng đc hoàn thi n, t o đi u ki n t t cho quá trình chi m lĩnh các tri th cượ ệ ạ ề ệ ố ế ứ
khoa h c khác. ọ
II. C s th c ti n: ơ ở ự ễ
Tuy nhiên, trong th c t vi c s d ng t ng c a h c sinh ph thông hi n nay,ự ế ệ ử ụ ừ ữ ủ ọ ổ ệ
trong đó có Trung h c ph thông (THPT), còn nhi u b t c p so v i nh ng yêuọ ổ ề ấ ậ ớ ữ
c u c a ch ng trình và yêu c u c a xã h i. Đi u này không ch làm h n chầ ủ ươ ầ ủ ộ ề ỉ ạ ế
đn giao ti p c a các em mà còn nh h ng đn s phát tri n t duy, tình yêuế ế ủ ả ưở ế ự ể ư
văn hóa dân t c và ti ng nói m đ, đc bi t là nh h ng tr c ti p đn k tộ ế ẹ ẻ ặ ệ ả ưở ự ế ế ế
qu h c h c t p c a các em.ả ọ ọ ậ ủ
H c sinh l p 11 THPT là đi t ng đc xem là hoàn thi n trong c p h c, đcọ ớ ố ượ ượ ệ ấ ọ ượ
rèn luy n t ng ti ng Vi t trong su t 10 năm li n. Nh ng không ph i vì th màệ ừ ữ ế ệ ố ề ư ả ế
tri th c v t , k năng s d ng t c a các em đã đt đn đ hoàn thi n. Qua quáứ ề ừ ỹ ử ụ ừ ủ ạ ế ộ ệ
trình gi ng d y, tôi nh n th y, khi làm bài ki m tra Làm văn, h c sinh m c r tả ạ ậ ấ ể ọ ắ ấ
nhi u l i dùng t , làm nh h ng đn ch t l ng bài vi t nói riêng và hi u quề ỗ ừ ả ưở ế ấ ượ ế ệ ả
c a vi c d y h c b môn Ng văn nói chung.ủ ệ ạ ọ ộ ữ
L i dùng t c a h c sinh không ph i là m t hi n t ng m i xu t hi n. H u quỗ ừ ủ ọ ả ộ ệ ượ ớ ấ ệ ậ ả
c a nó thì b t c giáo viên nào cũng nh n th y. Tuy nhiên th c tr ng này v nủ ấ ứ ậ ấ ự ạ ẫ
t n t i m t cách dai d ng trong quá trình d y h c b môn. S dĩ nh v y là doồ ạ ộ ẳ ạ ọ ộ ở ư ậ
3
chúng ta lúng túng trong vi c tìm ra nguyên nhân và nh ng gi i pháp nh m kh cệ ữ ả ằ ắ
ph c, ngăn ng a m t cách có hi u qu . ụ ừ ộ ệ ả
III. Lí do ch n đ tàiọ ề
Xu t phát t nh ng suy nghĩ trên, trong quá trình d y h c, tôi đã c g ng đúc rútấ ừ ữ ạ ọ ố ắ
nh ng kinh nghi m v ữ ệ ề “Ch a l i dùng t trong d y h c làm văn trung h cữ ỗ ừ ạ ọ ở ọ
ph thông”ổ- đi t ng chính là ố ượ h c sinh l p 11ọ ớ , nh m đ xu t m t s bi nằ ề ấ ộ ố ệ
pháp ch a l i mang tính kh thi, góp ph n nâng cao ch t l ng d y h c b mônữ ỗ ả ầ ấ ượ ạ ọ ộ
Ng văn trong nhà tr ng.ữ ườ
B. M c đích nghiên c uụ ứ
- Giúp giáo viên và h c sinh nh n th c đúng h n v vai trò c a ch a l iọ ậ ứ ơ ề ủ ữ ỗ
dùng t trong d y h c làm văn.ừ ạ ọ
-Đa ra m t s kinh nghi m v bi n pháp ch a l i đ nâng cao hi u quư ộ ố ệ ề ệ ữ ỗ ể ệ ả
di n đt c a h c sinh.ễ ạ ủ ọ
- T đó, nhăm nâng cao năng l c làm văn và ch t l ng h c t p b mônừ ự ấ ượ ọ ậ ộ
Ng văn trong nhà tr ng THPT.ữ ườ
C. Đi t ng nghiên c uố ượ ứ
- Ch ng trình ng văn THPTươ ữ
-Đi t ng kh o sát, th c nghi m: H c sinh kh i 11ố ượ ả ự ệ ọ ố
D. Ph ng pháp nghiên c uươ ứ
Th c hi n đ tài này, tôi đã s d ng các ph ng pháp nghiên c u sau:ự ệ ề ử ụ ươ ứ
- Ph ng pháp h th ngươ ệ ố
- Ph ng pháp th ng kêươ ố
- Ph ng pháp so sánhươ
- Ph ng pháp phân tíchươ
E. Ph m vi và k ho ch nghiên c u ạ ế ạ ứ
-Ph m vi nghiên c u: H c sinh kh i 11 các l p giáo viên gi ng d yạ ứ ọ ố ở ớ ả ạ
tr ng THPT H ng Hóa – Qu ng Tr .ở ườ ướ ả ị
- Th i gian nghiên c u: Trong 2 năm h c: 2016 - 2017, 2017 - 2018ờ ứ ọ
4
PH N N I DUNGẦ Ộ
A. TH C TR NG V L I DÙNG T C A H C SINH THPTỰ Ạ Ề Ỗ Ừ Ủ Ọ
I. Khái quát v l i dùng t c a h c sinhề ỗ ừ ủ ọ
1. Khái ni m v l i dùng tệ ề ỗ ừ
Có th hi u l i dùng t là nh ng tr ng h p ng i nói, ng i vi t không đápể ể ỗ ừ ữ ườ ợ ườ ườ ế
ng đc nh ng yêu c u v dùng t . H dùng t không đúng, thi u chính xác,ứ ượ ữ ầ ề ừ ọ ừ ế
ho c không phù h p v i hoàn c nh giao ti p, do đó không di n đt đc ho cặ ợ ớ ả ế ễ ạ ượ ặ
di n đt không h t ý c n nói, ng i nghe có th không hi u, ho c hi u saiễ ạ ế ầ ườ ể ể ặ ể
nh ng thông tin đc trình bày. Hi u qu giao ti p vì th mà không đm b o. ữ ượ ệ ả ế ế ả ả
2. Khái quát v l i dùng t c a h c sinhề ỗ ừ ủ ọ
L i dùng t c a h c sinh hi n nay là ph bi n, nghiêm tr ng và có chi u h ngỗ ừ ủ ọ ệ ổ ế ọ ề ướ
ngày càng gia tăng. H c sinh b n ng h c ti ng , ch dân t c mình ròng rã 12ọ ả ữ ọ ế ữ ộ
năm mà v n sai chính t , vi t không thành câu và nói theo gi ng đa ph ng,ẫ ả ế ọ ị ươ
không bi t ng x trong nh ng tình hu ng giao ti p thông th ng. S h c sinhế ứ ử ữ ố ế ườ ố ọ
gi i ti ng m đ r t th p. Các hi n t ng dùng t ng thi u chính xác, thi uỏ ế ẹ ẻ ấ ấ ệ ượ ừ ữ ế ế
th m mĩ là r t nhi u. Kh năng s d ng t ng trong văn b n ch a t t, v n tẩ ấ ề ả ử ụ ừ ữ ả ư ố ố ừ
nghèo nàn d n đn nhi u tr ng h p sai, nh m l n m t cách n c c i khó tin.ẫ ế ề ườ ợ ầ ẫ ộ ự ườ
Trong khi vi t các em không ch u khó suy nghĩ đ ch n t , đ tránh l p t , ngoàiế ị ể ọ ừ ể ặ ừ
ra dùng nhi u t sáo r ng do b t ch c máy móc các bài văn m u. L i dùng tề ừ ỗ ắ ướ ẫ ỗ ừ
còn r t ph bi n trong nói năng giao ti p thông th ng. Ta có th th y nhanấ ổ ế ế ườ ể ấ
nh n nh ng t t c tĩu, ghê tai trong x ng hô hay ph đnh. R t khó tin và khôngả ữ ừ ụ ư ủ ị ấ
mu n tin là có nh ng h c sinh bây gi dùng t sai ngay c trong l i chào giáoố ữ ọ ờ ừ ả ờ
viên c a mình. Nhi u em đã t ra vô t , h n nhiên khi c t lên l i chào “ê th y”.ủ ề ỏ ư ồ ấ ờ ầ
Có th nói r ng, th c tr ng s d ng ngôn ng nh trên là đáng báo đng trongể ằ ự ạ ử ụ ữ ư ộ
nhà tr ng. Vi c s d ng t ng m t cách tùy ti n, thi u suy nghĩ, thi u vănườ ệ ử ụ ừ ữ ộ ệ ế ế
5
