TRẦN VĂN ĐÔNG
CHNG TÍCH
TI ÁC PÔN PT
nhà m BA CHÚC
(Tái bn ebook ln 1 – 2012)
NHÀ XUT BN TNG HP TP. H CHÍ MINH
2009
TRƯƠNG HOÀNG LM
I. VÀI NÉT V XÃ BA CHÚC
Ba Chúc mt xã thuc vùng By Núi huyn Tri Tôn, tnh An Giang.
Phía Đông và Đông Bắc xã Ba Chúc giáp xã An Lp, tây giáp xã Vĩnh
Gia, nam giáp xã An Thành (Lương Phi) bắc giáp xã Lc Qui. Ba
Chúc cách biên gii Vit Nam Campuchia 7km đường chim bay.
Ba Chúc có đa hình bán sơn địanm giữa núi Tượng và núi Dài Ln
(gi là Nga Long Sơn)
V mt nh chính, xã Ba Chúc chia thành năm ấp: An Hòa, An Đnh,
An Bình, Núi Nước và Thanh Lương. Riêng núi Tượng nm trong lòng
ba p: Thanh Lương, An Định và Núi Nước.
Đại b phận dân cư Ba Chúc là người kinh, số ít người Hoa và người
khmer.
V kinh tế, xã Ba Chúc da vào nông nghip trng lúa nước, làm ry
trồng cây ăn quả, hàng m sản ng thu hoch khá cao chng nhng
cung cấp đ trong xã mà còn bán đi các nơi.
V mt qn s, Ba Chúc – Vĩnh Thông có một v trí chiến lược quan
trng,mt trong nhng ca ngõ t Campuchia xuống đng bng min
Tây Nam Bộ. Do đó, lực lượng nào chiếm được nơi này thì sđiều
kin làm ch và khng chế toàn vùng. Cho nên qua my thế kỷ, địa bàn
xã Ba Chúc là nơi diễn ra nhng cuc chiến đấu quyết lit chng k t
xâm lược, để li cho nhân dân ta bao s tích anh hùng.
Tháng 6 – 1949,chiến tích ly lng trong thi chống đế quc Pháp
đã đi vào thơ ca ca dân tc:
“Ba phen qu nói vi diu,
Vĩnh Thông Cu St nhiu xác Tây,
Nó còn lấp ló vào đây
Thì ta phi r thêm by kên kên”
Trong cuc kháng chiến chng m cứu nước, xã Ba Chúc b thit hi
nng n cngười ln ca. T sau ngày gii phóng, nhân dân xã Ba Chúc
bt tay vào công cuc xây dng quê hương mới, đạt nhiu thành tựu đáng
kể. Nhưng không khí hòa bình ca nhân dân Ba Chúc chưa được bao lâu
li phải đương đầu vi cuc chiến tranh dit chng ca bn Pôn Pt gây
ra.
Ngày 30-4-1977, trong khi nhân dân xã Ba Chúc cùng nhân dân c
nước long trng làm l k nim ln th hai, ngày min Nam hoàn toàn
gii png cng là ngày mà bn Pt vô c xua quân tn công vào 8
tnh bn giiy Nam(1) ca t quc ta, trong đó có An Giang, mà xã Ba
Chúc là nơi chúng tập trung đánh phá nặng n, ác lit nht. từ đó đến cui
tháng 2-1978, quân Pôn Pốt đã đánh phá vào xã Ba Chúc trên 30 ln.
Đỉnh cao ca ti ác đó là vụ thảm sát 3.157 người dân xã Ba Chúc t
ngày 18-4-1978 đến 30-4-1978 mọi người n trong nước và trên thế
giới đều căm phẫn.
Bắt đầu t ngày 15-4-1978 (mười ba tháng ba âm lịch năm Mậu Ng),
quân Pôn Pt bn pháo vào xã Ba Chúc mi ngày trên 1.000 qu, có lúc
lên đến 2.000 qu. Các cánh quân nm áp sát biên gii chun b tn công.
Ngày 17-4-1978, sau trận mưa pháo phủ đầu, hai cánh quân lung sâu
vào xã Ba Chúc, một cánh đánh chiếm An Lp (Lê Trì) phía đông Ba
Chúc, một cánh đánh chiếm p An Bình (dưới chân núi Dài) nhm khóa
đường rút lui ca dân chúng. Cũng chính ngày này chùa Tam Bu b
pháo rơi trúng làm 45 người chết, 47 người bị thương.
Đại b phn nhân dân xã Ba Chúc được sự giúp đở ca chính quyn
và b đội đưa về nơi an toàn nhưng cũng còn mt b phn chưa kp đi.
p An Bình và xã An Lp b chiếm. Như vậy quân Pôn Pốt đã bao vây
bn phía, bà con hết sc hong s cui cùng kéo vào chùa Tam Bu, Phi
Lai, miu An Đnh v.v… hy vng rng bn gic cũng không giết giết
người trước ca Pht, mt skhác kéo nhau lên núi Tượng n np vào
các hang đá.
Sáng ngày 18-4-1978 (ngày 16-3 âm lch) sau khi chc thng phòng
tuyến ca dân quân du kích xã ti núi Tượng, quân Pôn Pt tiến vào
Ba Chúc.
Qua 11 ngày đêm chiếm đóng (18-4-1978 đến 30-4-1978) xã Ba Chúc
b dìm trong bin máu. Nhng cnh tượng giết người hàng lot rt dã
man din ra khắp nơi trong xã không bút mc, hình nh nào ghi li hết ti
ác ca chúng khác thi trung c: bn ngưi tp thể, dùng dao búa đp
đầu, ct c, tr em t xé hai hoc nm hai chân đập đầu vào gc cây,
vách tường, bđất hay quăng lên không rơi xuống dương i lê đâm lòi
ruột. Đối vi ph n thì lt qun áo, hãm hiếp, xo vú, thc cây tm vong,
cc trâm bu, cán búa hoặc nhét đá, đất, lá cây vào ca mình cho đến
chết. Nhng hin vt ti ác này bo tàng An Giang còn lưu giữ
Theo li k nhng người còn sng sót cho biết, trong 11 ngày đêm
chiếm đóng xã Ba Chúc, ngày nào quân Pôn Pt cũng chia ra tng tp
nh dẩn chó săn đi lùng sc tng ngõ ngách, vườn tược, hang động trên
núi để n sát bà con ta còn sót li chưa chạy kp.
Cùng vi vic giết người n Pt thc hin khu hiệu đốt sch và p
sạch. Đi tới đâu, chúng cướp bóc tài sn chuyn ch v bên kia biên gii,
cái nào không lấy đi được thì phá hy hoặc đốt sch từ nhà dân đến các
công trình công cng. Xã Ba Chúc hoàn toàn b trit h không còn mt
ngôi nhà nguyên vn.
Đến ngày 30-4-1978, lực lượng ta đánh bật địch ra khỏi đa bàn xã Ba
Chúc và các xã chung quanh như Lê Trì, Xuân Tô, An Cđẩy chúng
v bên kia biên gii.
II. NHỮNG ĐỊA ĐIM GHI LI TI ÁC CA PÔN PT
1. Chùa Tam Bu
Chùa Tam Bu do ông Ngô Tư Lợi xây dng từ năm 1882. Ông Ngô
Tư Lợi là mt sĩ phu yêu c ca phong trào Cần Vương b thc dân
Pháp truy nã t M Tho v Ba Chúc dng chùa tu hành để che mt gic.
Cũng như ca Phi Lai, chùa Tam Bửu là tổ đình của đạo Hiếu Nghĩa,
nơi đây còn lưu giữ được Long Đình” vt gia bo của đạo được truyn
đến ngày nay, nó rt có giá tr v ngh thut.
Vào cui tháng 3-1978, khi bon Pôn
Pt xâm ln qua biên gii nhân dân
trong xã thường chy vào chùa trú n.
Ngày 17-4-1978 (ngày rm tháng 3 âm
lch), quân Pôn Pt bn pháo vào hu
liêu ca chùa, mt mng tường b sp
đổ, những người trú n đây vừa b
thương, vừa bị tường đè tiếng kêu la
thm thiết, máu loang đầy nn chùa, 40
người chết, 20 người bị tơng nằm
chng cht lên nhau.
Đến ngày 18-4-1978, quân Pôn Pt
tràn vào chùa Tam Bu bắt hơn 800
người đem ra khỏi chùa tước hết đồ đạc,
ri phân ra nam theo nam, n theo n.
Nam đưa về hướng cánh đồng Cu St –
Vĩnh Thông, giồng Ông Tướng, n đi về hướng Kinh Năm xã và các nơi
khác. Trong chùa còn lại 4 người già yếu, bnh tật không đi nổi, chúng
lôi vào nhà khách bn chết, sau đó đốt chùa.
Riêng 800 người b bt dn đi chỉ còn 2 người sng sót(1) tr v, còn
bao nhiêu b chúng giết hết.
2. Chùa Phi Lai
Chùa Phi Lai nằm đi din ca Tam Bửu, cách núi tượng 200 mét v
hướng đông. Chùa được tín đồ hiếu nghĩa dựng lên từ năm 1877.