B giáo d c và đào t o
D án phát tri n giáo viên ti u h c
TS.Chu Thị Thuỷ An (Chủ biên)
TS. Chu Thị Hà Thanh
chuyên đ
D y h c luy n t và câu ti u h c
(Bản thảo V)
Vinh, 2007
M c l c
Trang
Lời nói đầu 5
1
Phân I: Giới thiệu chung về chuyên đề 7
Phần II: Nội dung chuyên đề 10
Ch đ 1: V trí, nhi m v c a phân môn Luy n t và câu (TS.Chu Th Thu An)
Ho t đng 1: Tìm hi u v trí, ý nghĩa c a phân môn Luy n t và câu
Ho t đng 2: Xác đnh m c tiêu, nhi m v c a phân môn Luy n t và câu
10
10
11
Ch đ 2: Ch ng trình, SGK phân môn Luy n t và câu ươ (TS.Chu Th Thu An)
Ho t đng 1: H th ng hoá các n i dung Luy n t
Ho t đng 2: H th ng hoá các n i dung Luy n câu
Ho t đng 3: Tìm hi u v các ki u bài Luy n t và câu
13
14
16
18
Ch đ 3: Các nguyên t c d y h c Luy n t và câu ti u h c (TS.Chu Th Thu An)
Ho t đng 1: Phân tích nguyên t c giao ti p ế
Ho t đng 2: Phân tích nguyên t c tr c quan
Ho t đng 3: Phân tích nguyên t c đng b , tích h p
Ho t đng 4: Phân tích nguyên t c chú ý đn các đc đi m c a t trong h th ng ngôn ng ế
Ho t đng 5: Phân tích nguyên t c đm b o tính th ng nh t gi a ý nghĩa và hình th c ng
pháp
27
27
30
32
35
37
Ch đ 4: T ch c d y h c các ki u bài Luy n t và câu (TS.Chu Th Thu An)
Ho t đng 1: Thi t k qui trình lên l p các ki u bài Th c hành ế ế
Ho t đng 2: Thi t k qui trình lên l p ki u bài Hình thành ki n th c m i ế ế ế
40
41
47
Ch đ 5: T ch c d y h c các n i dung Luy n t
(TS. Chu Th Hà Thanh & TS.Chu Th Thu An)
Ho t đng 1: Xây d ng ph ng pháp d y h c bài t p M r ng v n t ươ
Ho t đng 2: Xây d ng ph ng pháp d y h c bài t p D y nghĩa t ươ
Ho t đng 3: Xây d ng ph ng pháp d y h c bài t p S d ng t ươ
Ho t đng 4: Xây d ng ph ng pháp d y h c v bi n pháp tu t so sánh, nhân hoá ươ
52
52
58
63
66
2
Ho t đng 5: Xây d ng ph ng pháp d y h c v c u t o t ươ
Ho t đng 6: Xây d ng ph ng pháp d y h c v các l p t có quan h v nghĩa ươ
Ho t đng 7: Xây d ng ph ng pháp d y h c v t lo i ươ
71
75
79
Ch đ 6: T ch c d y h c các n i dung Luy n câu (TS.Chu Th Thu An)
Ho t đng 1: Xây d ng ph ng pháp d y h c bài t p Đt câu theo m u ươ
Ho t đng 2: Xây d ng ph ng pháp d y h c bài t p Đt và tr l i câu h i ươ
Ho t đng 3: Xây d ng ph ng pháp d y h c v các ki u câu Ai là gì?, Ai làm gì?, Ai th nào? ươ ế
Ho t đng 4: Xây d ng ph ng pháp d y h c v thành ph n tr ng ng ươ
Ho t đng 5: Xây d ng ph ng pháp d y h c v câu ghép và cách n i các v câu ghép ươ ế
Ho t đng 6: Xây d ng ph ng pháp d y h c v câu phân lo i theo m c đích nói ươ
Ho t đng 7: Xây d ng ph ng pháp d y h c v d u câu ươ
Ho t đng 8: Xây d ng ph ng pháp d y h c v liên k t câu ươ ế
84
84
88
91
96
102
110
119
129
Ch đ 7: M t s bi n pháp b i d ng h ng thú và năng khi u h c t p Lu ên t và ưỡ ế
câu
(TS.Chu Th Thu An)
Ho t đng 1: Phân tích bi n pháp b i d ng h ng thú h c t p Luy n t và câu cho h c sinh ưỡ
Ho t đng 2: Xây d ng n i dung và bi n pháp b i d ng ki n th c và k năng s d ng t và ưỡ ế
câu cho h c sinh khá gi i
Ho t đng 3: Tìm hi u các hình th c ho t đng ngo i khoá Luy n t và câu
134
135
137
145
Đánh giá toàn chuyên đ (TS.Chu Th Thu An) 150
Thông tin ph n h i cho ho t đng đánh giá (TS.Chu Th Thu An & TS.Chu Th Hà
Thanh)
Thông tin ph n h i cho ho t đng đánh giá c a các ch đ
Thông tin ph n h i cho ho t đng đánh giá toàn chuyên đ
151
151
165
3
B ng kí hi u vi t t t ế
GV: giáo viên
HS: h c sinh
SGK: sách giáo khoa
CCGD: c i cách giáo d c
MRVT: m r ng v n t
SV: s v t
4
L i nói đu
Đ góp ph n đi m i công tác đào t o và b i d ng giáo viên ti u h c, D án ưỡ
phát tri n giáo viên ti u h c đã t ch c biên so n 40 ti u môđun và chuyên đ thu c 4
môđun đào t o giáo viên ti u h c trình đ đi h c, bao g m:
1. Toán và ph ng pháp d y h c Toán ti u h cươ
2. Văn h c, Ti ng Vi t và Ph ng pháp d y h c Ti ng Vi t ti u h c ế ươ ế
3. T nhiên - Xã h i và ph ng pháp d y h c T nhiên và xã h i ti u h c ươ
4. Nh ng ki n th c c s c a Giáo d c Ti u h c ế ơ
Các môđun đào t o nh m nâng cao năng l c chuyên môn, nghi p v , c p nh t
nh ng đi m i v n i dung, ph ng pháp và đánh giá k t qu giáo d c Ti u h c theo ươ ế
ch ng trình, SGK ti u h c m i.ươ
Đi m m i c a các tài li u vi t theo môđun là thi t k các ho t đng, nh m tích ế ế ế
c c hoá ho t đng h c t p c a ng i h c, kích thích óc sáng t o và kh năng gi i quy t ườ ế
v n đ, t giám sát và đánh giá k t qu h c t p c a ng i h c trình đ đi h c; chú ế ườ
tr ng s d ng tích h p nhi u ph ng ti n truy n đt khác nhau (tài li u in, băng hình) ươ
giúp cho ng i h c d h c, d hi u và gây đc h ng thú h c t p.ườ ư
Chuyên đ D y h c Luy n t và câu ti u h c n m trong h th ng chuyên đ
thu c nhóm Văn h c, Ti ng Vi t và ph ng pháp d y h c Ti ng Vi t ti u h c. ế ươ ế
Chuyên đ do nhóm tác gi Tr ng Đi h c Vinh, g m TS Chu Th Thu An (ch biên) ườ
và TS Chu Th Hà Thanh, biên so n theo ch ng trình Đào t o giáo viên ti u h c trình ươ
đ đi h c.
M c đích c a chuyên đ là giúp ng i h c nâng cao nh ng ki n th c và k năng ườ ế
v d y h c Luy n t và câu đã đc h c, b i d ng các ki n th c và rèn luy n các kượ ưỡ ế
năng chuyên sâu v d y h c Luy n t và câu theo ch ng trình, SGK Ti ng Vi t ti uươ ế
h c m i. Bên c nh đó, giúp ng i h c đi m i ph ng pháp h c, nâng cao tính tích c c ườ ươ
ch đng trong h c t p và ng d ng các v n đ đã h c vào d y h c Luy n t và câu
ti u h c m t cách hi u qu .
Chuy n đ đc c u trúc thành 7 ch đ, g m: ượ
Ch đ 1: V trí, nhi m v c a phân môn Luy n t và câu
Ch đ 2: Ch ng trình, SGK phân môn ươ Luy n t và câu
5