LUẬN VĂN:
Công ng hiệp hoá, hiện đại hoá - vai
trò của nó đối với sự nghiệp xây
dựng chủ nghĩa ở nước
A - Đặt vấn đề
Công nghiệp hoá hiện đại hoá là một chủ trương lớn của Đảng, chính phủ nước
ta hiện nay, đang thực sự trở thành vấn đề thu hút sự quan tâm của các nhà lãnh đạo,
các nhà nghiên cứu, của mọi doanh nghiệp và của toàn xã hội.
ở nước ta vấn đề công nghiệp hoá nền kinh tế được đặt ra từ năm 1960 trong
văn kiện đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III. Nhưng sau đó chúng ta phải tập trung
nhân, tài, vật lực cho việc hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân giải
phóng miền nam thống nhất đất nước, chống chiến tranh phá hoại miền bắc của đế
quốc mỹ, nên việc thực hiện chủ trương công nghiệp hoá chưa được bao nhiêu, mặt
khác trong tổ chức chỉ đạo thực hiện công nghiệp hoá đã có những biểu hiện nôn nóng
muốn đốt cháy giai đoạn, chưa xuất phát từ đặc điểm tình hình của nước ta là một
nước nông nghiệp lạc hậu trên 90% dân số sống ở nông thôn.
Sau khi đất nước hoà bình thống nhất cùng đi lên CNXH, chủ trương công
nghiệp hoá tiếp tục triển khai thực hiện được được thể hiện ở văn kiện đại hội IV, V,
VI Đảng cộng sản Việt Nam. Đặc biệt văn kiện đại hội V, đại hội VI chỉ rõ: Tập trung
sức phát triển nông nghiệp coi nông nghiệp là mật trận hàng đầu, đưa nông nghiệp một
bước lên sản xuất lớn, chủ trương trên đánh dấu một giai đoạn mới quá trình công
nghiệp hoá nước ta. Trong điều kiện của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật phát triển
nhanh chóng, quá trình công nghiệp hoá ở nước ta không những thực hiện nội dung
của cuộc cách mạng kỹ thuật lần thứ nhất chuyển lao động thủ công năng suất thấp
thành lao động sử dụng máy móc có năng suất cao mà còn phải “đi tắt”, “đón đầu” ứng
dụng những thành tựu mới nhất của cuộc cách mạng khoa học công nghệ. Vì vậy văn
kiện đại hội Đảng lần thứ VII đưa ra cụm từ công nghiệp hoá, hiên đại hoá, dến đại hội
Đảng lần thứ VIII, lần thứ IX khẳng định nước ta bước vào thời kỳ đẩy mạnh công
nghiệp hoá hiên đại hoá đất nước.
Vì vậy cần làm rõ tính quan trọng của quá trình công nghiệp hoá, hiên đại hoá
trong sự nghiệp xây dựng CNXH ở nước ta như thế nào cho đúng, và công nghiệp hoá,
hiên đại hoá có vai trò vị trí như thế nào trong quá trình xây dựng CNXH ở nước ta.
B - Nội dung
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá là vai trò quan trọng trong sự nghiệp xây dựng
XHCN ở nước ta
1. Khái niệm về công nghiệp hoá hiện đại hoá và các vấn đề cơ bản
1.1Khái niệm công nghiệp hoá hiện đại hoá
Công nghiệp hoá và hiện đại hoá là một quá trình có tính chất lịch sử. Tất cả
các nước công nghiệp phát triển đều trải qua quá trình công nghiệp hoá ở các thời
điểm khác nhau, với những quy mô tốc độ khác nhau trong những điều kiện lịch sử
kinh tế xh khác nhau. Với hầu hết các nước phát triển hiện nay công nghiệp hoá là một
trong những chính sách chủ yếu và là một thách thức lớn. Tuy nhiên, chính sách công
nghiệp hoá trong giai đoạn hiên nay có nhiều khác biệt lớn so với các nước công
nghiệp hoá giai đoạn trước đây . Chính điều này đã làm cho chính sách ở các nước, ở
các thời kỳ thêm đa dạng.
Kết hợp quan niệm truyền thống với quan niệm hiện đại và vận dụng vào điều
kiện cụ thể của Việt Nam, hội nghị lần thứ VII ban chấp hành TW Đảng khoá VII đã
đưa ra quan niệm mới về công nghiệp hoá hiện đại hoá và đây cungx chính là quan
niệm được sử dụng một cách phổ biến ở nước ta trong giai đoạn hiện nay. Theo tư
tưởng này, công nghiệp hoá hiện đại hoá là qúa trình chuyển đổi căn bản toàn diện các
hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế - xã hội từ sử dụng lao
động thủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động cùng với công
nghệ, phương tiện và phương pháp tiên tiến hiện đại, dựa trên sự phát triển của công
nghiệp và tiến bộ khoa học – công nghệ tạo ra năng suất lao động xã hội cao
1.2. Vai trò và những mục tiêu nhiệm vụ của công nghiệp hoá hiện đại hoá
* Vai trò của công nghiệp hoá
Một là phát triển lực lượng sản xuất, tăng năng suất lao động, thúc đẩy tăng
trưởng và phát triển kinh tế, khắc phục nghuy cơ tụt hậu ngày càng xa hơn về kinh tế
giữa nước ta với các nước trong khu vực và trên thế giới, góp phần ổn định và nâng
cao đời sống của nhân dân.
Hai là, củng cố và tăng cường vai trò kinh tế của Nhà nước, nâng cao năng lực
tích luỹ, tạo công ăn việc làm khuyến khích sự phát triển tự do và toàn diện của mỗi cá
nhân.
Ba là, tạo điều kiện vật chất cho việc tăng cường củng cố an ninh quốc phòng.
Bốn là, tạo điều kiện vật chất cho việc xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ, đủ
sức tham gia một cách có hiệu quả vào sự phân công và hợp tác quốc tế.
Mục tiêu nhiệm vụ của công nghiệp hoá hiện đại hoá:
Do vị trí và tầm quan trọng của các tác dụng nói trên của công nghiệp hoá và
hiện đại hoá nền kinh tế quốc dân, nên qua tất cả các kỳ đại hội Đảng ta luôn luôn xác
định công nghiệp hoá là nhiệm vụ trung tâm trong suốt quá trình quá độ lên CNXH ở
nước ta. Đại hội lần thứ VIII của Đảng cộng sản Việt Nam lại một lần nữa xác định
mục tiêu của công nghiệp hoá hiện đại hoá là: “xây dựng nước ta thành một nước công
nghiệp có cơ sở vật chất kỹ thuật hiên đại, cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất tiến
bộ, phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, đời sóng vật chất và tinh
thần cao, quốc phòng an ninh vững chắc, dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng văn
minh. Từ nay đến năm 2020, ra sức phấn đấu đưa nước ta cơ bản trở thành một nước
công nghiệp”.
1.3.Cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH
Lịch sử phát triển của sản xuất xã hội đã chứng minh: mỗi phương thức sản
xuất của xã hội chỉ có thể xác lập một cách vững chắc trên cơ sở vật chất kỹ thuật
thích ứng, và chính cơ sở này là một trong những nhân tố quan trọng nhất xác định
phương thức sản xuất đó thuộc loại hình xã hội- lịch sử nào và thuộc thời đại kinh tế
nào.
Cơ sở vật chất kỹ thuật của một phương thức sản xuất của xã hội là tổng thể
hữu cơ các yếu tố vật chất của lực lượng sản xuất đạt được trong những điều kiện lịch
sử nhất định của sự tiến bộ khoa học – kỹ thuật, dựa trên đó lực lượng lao động của xã
hội ấy sản xuất ra của cải vật chất để thoả mãn nhu cầu vật chất của xã hội.
Do trong lịch sử xã hội đã hình thành và tồn tại những mối liên hệ tất yếu, nên
phương thức sản xuất ra đời sau bao giờ cũng kế thừa những yếu tố của cơ sở vật chất
– kỹ thuật của phương thức sản xuất trước đó, trên cơ sở đó cải tạo và phát triển thành
cơ sở vật chất – kỹ thuật của bản thân mình
Phương thức sản xuất TBCN tuy xuất hiện từ đầu thế kỷ thứ XVI , nhưng nó
chỉ trở thành phương thức sản xuất thống trị khi đã tạo ra được nền đại công nghiệp cơ
khí ra đời từ cuộc cách mạng công nghiệp và quá trình công nghiệp hoá TBCN thế kỷ
XVIII – IXX. Tiếp sau đó nó được hiện đại hoá ngày càng cao trên cơ sở của những
thành tựu của tiến bộ khoa học kỹ thuật, nhất là những thành tựu mới của cuộc cách
mạng khoa học kỹ thuật hiện đại.
Chính sự phát triển của nền đại công nghiệp cơ khí với sản xuất ngày càng xã
hội hoá đã tự phát tạo ra tiền đề vật chất khách quan cho sự ra đời của phương thức sản
xuất mới: phương thức sản xuất cộng sản chủ nghiã mà giai đoạn đầu của nó là
CNXH. tính tất yếu đó đã được chứng minh trong sự phát triển của lịch sử xã hội:
Nước Nga XHCN xuất hiện từ cách mạng tháng 10 năm 1917 mở đầu một thời đại
mới; thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên CNXH. Như vậy, do mối liên hệ tất yếu
của lịch sử, cơ sở vật chất – kỹ thuật của XHCN – giai đoạn đầu của phương thức sản
xuất cộng sản chủ nghĩa phải là nền đại công nghiệp cơ khí hiên đại.
Các Mác và Ph.Ăng – ghen, Lênin đã nói nhiều về vấn đề nền đại công nghiệp
cơ khí hiện đại là cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH.
Tại đại hội III quốc tế cộng sản năm 1921 Lênin đã chỉ rõ: “cơ sở vật chất duy
nhất của CNXH chỉ có thể là nền đại công nghiệp cơ khí có khả năng cải tạo cả nông
nghiệp nhưng không tghể đóng khung ở nguyên lý chung đó. cần phải cụ thể hoá
nguyên lý đó. Một nền đại công nghiệp ở vào trình độ kỹ thuật hiện đại và có khả
năng cải tạo cả nông nghiệp, đó là diện khí hoá cả nước”. Lênin còn nói “Một lần nữa
tôi phải nhấn mạnh rằng cơ sở kinh tế duy nhất có thể có được của CNXH là nền đại
công nghiệp cơ khí. ai quên điều đó người đó không phải là người cộng sản. Chúng tôi
phải đặt vấn đề một cách thực tiễn đại công nghiệp hiện đại là thế nào?Đại công
nghiệp hiện đại có nghĩa là điện khí hoá toàn nước Nga”.