Đánh giá khả năng chọn lọc theo mắt lưới hình thoi của nghề lưới đáy tại Cà Mau

Nghề lưới đáy là một hoạt động khai thác thủy sản truyền thống quan trọng ở các tỉnh Đông Nam Bộ Việt Nam, đặc biệt là Cà Mau. Tuy nhiên, đặc điểm hoạt động của ngư cụ này, với việc sử dụng mắt lưới nhỏ, thường dẫn đến việc đánh bắt không chọn lọc, thu giữ một lượng lớn cá thể non và chưa trưởng thành, gây suy giảm nghiêm trọng nguồn lợi thủy sản như cá mối hoa và tôm bộp. Thực trạng này đặt ra thách thức lớn đối với tính bền vững của ngành khai thác và sinh kế của cộng đồng ngư dân. Do đó, việc đánh giá khả năng chọn lọc theo kích thước mắt lưới hình thoi của nghề lưới đáy trở nên cấp thiết nhằm đề xuất các giải pháp quản lý hiệu quả, hướng tới khai thác bền vững và bảo vệ nguồn lợi.

Các nhà nghiên cứu thủy sản, quản lý nghề cá, hoạch định chính sách môi trường biển và các tổ chức phát triển cộng đồng ngư dân.

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá khả năng chọn lọc của mắt lưới hình thoi trong nghề lưới đáy tại tỉnh Cà Mau, nhằm giải quyết vấn đề đánh bắt không chọn lọc các loài cá và tôm non. Phương pháp nghiên cứu bao gồm việc tiến hành 30 mẻ lưới thử nghiệm sử dụng ba mẫu lưới có kích thước mắt lưới đụt khác nhau (18mm, 20mm, 24mm) và một lưới bao ngoài 4mm tại huyện Ngọc Hiển. Dữ liệu từ 3.291 cá mối hoa (Trachinocephalus myops) và 4.017 tôm bộp (Metapenaeus affinis) đã được thu thập và phân tích bằng phương pháp chọn lọc Wileman. Kết quả cho thấy, kích thước mắt lưới càng lớn thì tỷ lệ cá thể nhỏ thoát ra càng nhiều, với L50 của cá mối hoa dao động từ 61,5 mm đến 71,9 mm và tôm bộp từ 50,7 mm đến 66,8 mm tùy theo mẫu lưới. Hệ số chọn lọc (SF) được xác định là 3,42 cho cá mối hoa và 2,82 cho tôm bộp. Dựa trên các phân tích này, nghiên cứu đề xuất kích thước mắt lưới hình thoi phù hợp là 42 mm cho cá mối hoa và 36 mm cho tôm bộp, nhằm nâng cao tính chọn lọc của ngư cụ, giảm thiểu đánh bắt cá non, góp phần bảo tồn nguồn lợi thủy sản, duy trì đa dạng sinh học biển và đảm bảo sinh kế bền vững cho ngư dân ven biển Cà Mau.