Trồng rong biển ở Việt Nam: đóng góp tiềm năng vào trung hòa carbon

Biến đổi khí hậu và sự gia tăng nồng độ carbon dioxide (CO2) trong khí quyển đang đặt ra những thách thức nghiêm trọng mang tính toàn cầu, thúc đẩy các quốc gia cam kết đạt được mục tiêu trung hòa carbon. Việt Nam đã đặt ra lộ trình phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, nhấn mạnh sự cần thiết phải tìm kiếm các giải pháp carbon âm hiệu quả. Mặc dù các phương pháp truyền thống như trồng rừng và các công nghệ thu giữ carbon khác đã được đề xuất, chúng có thể chưa đủ để đáp ứng quy mô cần thiết. Trong bối cảnh đó, nghiên cứu này đánh giá tiềm năng đóng góp của hoạt động trồng rong biển tại Việt Nam vào việc đạt được mục tiêu trung hòa carbon quốc gia, đặc biệt thông qua một cách tiếp cận mới bao gồm cả carbon hữu cơ dạng hạt (POC) và carbon hữu cơ hòa tan (DOC) được bài tiết từ rong biển.

Các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực hải dương học, sinh học biển, nuôi trồng thủy sản; các nhà hoạch định chính sách môi trường và khí hậu; các tổ chức phát triển bền vững và ngành công nghiệp nuôi trồng thủy sản tại Việt Nam.

Nghiên cứu này khám phá tiềm năng đáng kể của hoạt động trồng rong biển tại Việt Nam trong nỗ lực đạt được mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050. Với mối lo ngại ngày càng tăng về biến đổi khí hậu và nồng độ CO2 trong khí quyển, việc tìm kiếm các giải pháp loại bỏ carbon hiệu quả là cấp bách. Bài viết này áp dụng một phương pháp tính toán mới mẻ, bao gồm cả carbon hữu cơ dạng hạt (POC) bị mất và carbon hữu cơ hòa tan (DOC) bài tiết từ rong biển, để đánh giá toàn diện khả năng của rong biển trong việc hấp thụ và cô lập carbon. Dựa trên dữ liệu sản lượng rong biển tại Việt Nam từ năm 2019 đến 2023, nghiên cứu chỉ ra rằng rong biển được thu hoạch đã loại bỏ 31.898 tấn carbon khỏi nước biển, và rong biển nuôi trồng đã cô lập 18.118 tấn carbon hàng năm. Đáng chú ý, nhóm rong sụn (Eucheumatoids) thể hiện khả năng loại bỏ (5,16 tấn/ha/năm) và cô lập (2,93 tấn/ha/năm) carbon cao nhất. Khi mở rộng quy mô theo các kịch bản tiềm năng, lượng carbon cô lập có thể đạt từ 1,48 đến 1,65 triệu tấn mỗi năm, cho thấy vai trò quan trọng mà ngành trồng rong biển có thể đóng góp. Kết quả cũng nhấn mạnh năng suất sơ cấp thực (NPP) của rong biển trồng ở Việt Nam tương đương hoặc cao hơn một số loài thực vật carbon xanh khác, cho thấy tiềm năng sinh học mạnh mẽ. Nghiên cứu đề xuất tầm quan trọng của việc mở rộng diện tích trồng, cải thiện kỹ thuật nuôi và nghiên cứu di truyền để tối đa hóa hiệu quả loại bỏ và cô lập carbon, góp phần đáng kể vào chiến lược khí hậu của Việt Nam.