Đánh giá ô nhiễm vi nhựa trong hệ tiêu hóa của một số loài cá ven biển tại huyện Cần Giờ

Ô nhiễm vi nhựa (microplastics) đã trở thành mối quan ngại môi trường toàn cầu, đe dọa nghiêm trọng hệ sinh thái biển và tiềm ẩn rủi ro cho sức khỏe con người thông qua chuỗi thức ăn. Khu vực Cần Giờ, một vùng ven biển trọng yếu của TP. Hồ Chí Minh, chịu ảnh hưởng đáng kể từ rác thải nhựa đô thị. Mặc dù vi nhựa đã được phát hiện trong môi trường và một số loài nhuyễn thể tại đây, các nghiên cứu chuyên sâu về sự hiện diện và đặc điểm của vi nhựa trong hệ tiêu hóa của các loài cá ven biển – vốn là mắt xích quan trọng trong chuỗi thức ăn và có giá trị kinh tế – vẫn còn hạn chế. Nghiên cứu này được tiến hành để đánh giá mức độ tồn lưu, hình thái và thành phần polymer của vi nhựa trong cá thương phẩm tại Cần Giờ, cung cấp dữ liệu cơ sở cho việc đánh giá nguy cơ sinh thái và quản lý môi trường biển hiệu quả.

Các nhà khoa học môi trường, nhà nghiên cứu biển, quản lý tài nguyên biển, cơ quan hoạch định chính sách về môi trường, và các chuyên gia về sức khỏe cộng đồng.

Nghiên cứu này là công trình đầu tiên đánh giá ô nhiễm vi nhựa trong hệ tiêu hóa của các loài cá ven biển tại huyện Cần Giờ, TP. Hồ Chí Minh. Mục tiêu chính là xác định sự hiện diện, đặc điểm hình thái và thành phần polymer của vi nhựa trong 10 loài cá thương phẩm phổ biến, đại diện cho các nhóm sống khác nhau. Phương pháp nghiên cứu bao gồm thu thập mẫu cá, tách ống tiêu hóa, xử lý hóa học bằng H2O2 30% để loại bỏ chất hữu cơ, lọc qua rây 0,1 mm, và tuyển nổi bằng dung dịch NaCl. Các hạt vi nhựa được định danh hình thái và phân tích thành phần polymer bằng phổ hồng ngoại biến đổi Fourier (FT-IR).

Kết quả cho thấy 20% trong tổng số 100 cá thể được nghiên cứu chứa vi nhựa, với mật độ trung bình là 0,40 ± 0,91 hạt/cá thể. Đáng chú ý, các hạt vi nhựa có kích thước dưới 1.000 µm chiếm tỉ lệ lớn nhất. Về hình thái, vi nhựa dạng mảnh chiếm ưu thế (85,0%), kế đến là dạng sợi (15,0%). Các màu phổ biến nhất là xanh dương, xanh lá và trắng. Phân tích thành phần polymer chỉ ra Polyethylene (PE) chiếm 67,5% và Polypropylene (PP) chiếm 32,5%, phản ánh nguồn gốc từ bao bì, sản phẩm nhựa dùng một lần và ngư cụ. Những phát hiện này cung cấp dữ liệu cơ bản quan trọng về ô nhiễm vi nhựa trong cá thương phẩm ở Cần Giờ, làm nền tảng cho các nghiên cứu sâu hơn về tác động sinh thái và nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng, từ đó hỗ trợ xây dựng các chính sách quản lý môi trường biển hiệu quả.