Châu Tiến Lộc Bộ đề luyện tập kì thi Tuyển sinh Đại học Môn Lịch sử
Trang 82
- Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Triều Tiên cũng đạt được những thành tựu
trong xây dựng đất nước.
Trong những năm 80 – 90 của thế kỷ XX và những năm đầu của thế kỷ
XXI, nền kinh tế Trung Quốc có tốc độ tăng trưởng nhanh…
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
ĐỀ LUYỆN TẬP SỐ 15 - KÌ THI TUYỂN SINH ĐẠI HỌC NĂM 2010
CÂU NỘI DUNG
ĐIỂM
I. PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ CÁC THÍ SINH (7 điểm)
I
(3 điểm)
Trình bày nội dung cơ bản của những cải cách dân chủ ở Nhật Bản trong giai
đoạn bị chiếm đóng và tình hình Nhật Bản từ năm 1952 đến năm 1973.
a) Nội dung cơ bản của những cải cách dân chủ ở Nhật Bản :
- Chiến tranh thế giới thứ hai để lại cho Nhật Bản những hậu quả nặng
nề..., bị Mĩ chiếm đóng dưới danh nghĩa Đồng minh (1945 – 1952) nhưng
cũng dưới chế độ quân quản của Mĩ, một loạt các cải cách dân chủ được
tiến hành :
- Về chính trị, Bộ Chỉ huy tối cao lực lượng Đồng minh (SCAP) loại bỏ
chủ nghĩa quân phiệt và bộ máy chiến tranh của Nhật, xét xử tội phạm
chiến tranh. Năm 1947, ban hành Hiến pháp mới quy định Nhật là nước
quân chủ lập hiến nhưng thực tế là chế độ dân chủ đại nghị tư sản. Nhật
cam kết từ bỏ việc tiến hành chiến tranh, không dùng hoặc đe dọa sử
dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế; không duy trì quân đội thường trực,
chỉ có lực lượng Phòng vệ dân sự bảo đảm an ninh, trật tự trong nước.
- Về kinh tế, SCAP tiến hành 3 cải cách lớn: thủ tiêu chế độ tập trung
kinh tế, giải tán các tập đoàn lũng đoạn “Daibátxư”; cải cách ruộng đất,
hạn chế ruộng địa chủ, đem bán cho nông dân; dân chủ hóa lao động.
b) Tình hình Nhật Bản từ năm 1952 đến năm 1973 :
- Kinh tế : Trong những năm 1952 – 1960: kinh tế phát triển nhanh, nhất
là từ năm 1960 đến năm 1970 có sự phát triển thần kì (tốc độ tăng trưởng
bình quân là 10,8%/ năm). Năm 1968, vươn lên hàng thứ hai thế giới tư
bản. Đầu những năm 70, Nhật trở thành một trong ba trung tâm kinh tế –
tài chính thế giới.
- Nhật Bản rất coi trọng giáo dục và khoa học - kĩ thuật, mua bằng phát
minh sáng chế. Phát triển khoa học - công nghệ chủ yếu trong lĩnh vực
sản xuất ứng dụng dân dụng...
- Chính trị : Từ 1955, Đảng Dân chủ tự do liên tục cầm quyền, duy trì và
bảo vệ chế độ tư bản. Trong những năm 1960 – 1964, chủ trương xây
dựng Nhà nước phúc lợi chung, tăng thu nhập quốc dân lên gấp đôi trong
10 năm (1960 – 1970).
II
(2 điểm)
Chứng tỏ rằng phong trào công nhân nước ta đã phát triển lên một bước cao
hơn từ sau Chiến tranh thế giới thứ nhất. Cuộc bãi công của công nhân Ba
Son (1925) có những điểm gì mới so với các phong trào trước đó ?
a. Giai đoạn 1919 – 1925 : Các cuộc đấu tranh tuy lẻ tẻ và tự phát nhưng
ý thức giai cấp đang phát triển.
Năm 1920, công nhân Sài Gòn – Chợ Lớn thành lập Công hội, do Tôn
Đức Thắng đứng đầu.
Năm 1922, công nhân viên chức các sở công thương Bắc Kì đòi nghỉ
chủ nhật có trả lương.
Năm 1924, nhiều cuộc bãi công của công nhân ở Nam Định, Hà Nội,
Vuihoc24h.vn
Châu Tiến Lộc Bộ đề luyện tập kì thi Tuyển sinh Đại học Môn Lịch sử
Trang 83
Hải Dương.
Năm 1925, nổi bật nhất là cuộc bãi công của thợ máy xưởng Ba Son.
b. Giai đoạn 1925 – 1929 :
Từ năm 1926 đến năm 1927 : Liên tiếp nổ ra nhiều cuộc bãi công của
công nhân viên chức và học sinh học nghề. Lớn nhất là cuộc bãi công
của công nhân sợi Nam Định, đồn điền Cam Tiêm, Phú Riềng…
Từ năm 1928 đến năm 1929 : Phong trào đã có tính thống nhất trong
toàn quốc, có 30 cuộc bãi công nổ ra từ Bắc chí Nam: Nhà máy xi
măng, nhà máy sợi Hải Phòng, nhà máy sợi Nam Định....Các phong
trào thời kì này đã liên kết được nhiều ngành, nhiều địa phương, trình
độ giác ngộ của công nhân đã được nâng cao. Giai cấp công nhân trở
thành một lực lượng chính trị độc lập.
c. Cuộc bãi công của thợ máy xưởng Ba Son (tháng 8 – 1925) có mục
đích ngăn cản tàu Pháp đưa lính sang đàn áp cách mạng ở Trung Quốc.
Cuộc bãi công thắng lợi đã đánh dấu một bước tiến mới của phong trào
công nhân nước ta. Giai cấp công nhân từ đây đã đấu tranh có tổ chức và
có mục đích chính trị rõ ràng.
III
(2 điểm)
Trình bày hoàn cảnh lịch sử của Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung
ương Đảng Cộng sản Đông Dương (5 – 1941). Nêu vai trò của lãnh tụ Nguyễn
Ái Quốc trong Hội nghị trên.
a) Hoàn cảnh lịch sử :
- Trên thế giới : Chiến tranh thế giới thứ hai đã bước sang năm thứ ba,
sau khi chiếm phần lớn châu Âu, phát xít Đức chuẩn bị tấn công Liên Xô;
Nhật mở rộng xâm lược Trung Quốc, chuẩn bị cuộc chiến tranh Thái
Bình Dương...
- Trong nước : Ngay khi chiến tranh mới nổ ra, bọn phản động thuộc địa
ở Đông Dương đàn áp phong trào dân chủ..., thi hành chính sách kinh tế
chỉ huy. Từ khi Nhật vào Đông Dương (9 - 1940), nhân dân ta phải chịu
cảnh một cổ hai tròng ... làm cho quyền lợi của mọi bộ phận, mọi giai
cấp đề bị cướp giật. Vận mệnh dân tộc nguy vong không lúc nào bằng.
Mâu thuẫn giữa cả dân tộc ta với bọn đế quốc - phát xít Nhật - Pháp và
tay sai phát triển gay gắt chưa từng thấy. Nhiệm vụ giải phóng dân tộc
được đặt ra vô cùng cấp thiết. Nhân dân Đông Dương ngày càng cách
mạng hóa, nhiều cuộc đấu tranh đã nổ ra, tiêu biểu là khởi nghĩa Bắc Sơn
(1940), khởi nghĩa Nam Kì (1940) và cuộc binh biến Đô Lương 1941).
b) Vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trong Hội nghị trên :
- Sau hơn 30 năm bôn ba ở hải ngoại, năm 1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc
trở về nước, cùng với Trung ương Đảng trực tiếp lãnh đạo cách mạng.
Người vận động quần chúng các dân tộc ở Cao Bằng tham gia cách mạng
...; mở nhiều khóa huấn luyện chính trị và quân sự cho các bộ và nhân
dân; dịch và viết sách về quân sự, chính trị để làm tài liệu học tập và
tuyên truyền; chuẩn bị tiến tới Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung
ương Đảng Đông Dương.
- Người chủ trì Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại
Pác Bó (Cao Bằng) từ ngày 10 đến ngày 19 - 5 - 1941. Hội nghị đã hoàn
chỉnh việc chủ trương lãnh đạo cách mạng Việt Nam trong tình hình mới
đã được đề ra ở Hội nghị Trung ương Đảng lần 6 (1939) là : Giương cao
hơn nữa ngọn cờ độc lập dân tộc, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên
hàng đầu, giải quyết vấn đề dân tộc trong phạm vi từng nước ở Đông
Dương, mở rộng mặt trận dân tộc thống nhất …
Vuihoc24h.vn
Châu Tiến Lộc Bộ đề luyện tập kì thi Tuyển sinh Đại học Môn Lịch sử
Trang 84
- Là người trực tiếp chủ trì Hội nghị lần 8, Nguyễn Ái Quốc cùng với Ban
Chấp hành Trung ương Đảng có những quyết định đúng đắn, sáng suốt :
+ Khẳng định nhiệm vụ trước mắt của cách mạng là giải phóng dân tộc.
+ Đề xuất việc chuẩn bị về lực lượng chính trị : thành lập Mặt trận Việt
Minh, đoàn kết toàn dân tiến hành đấu tranh chống Pháp – Nhật giành
độc lập tự do.
+ Xác định hình thái của khởi nghĩa là đi từ khởi nghĩa từng phần tiến lên
tổng khởi nghĩa nên phải chuẩn bị lực lượng vũ trang.
- Sau Hội nghị lần 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Nguyễn Ái Quốc
đã tích cực triển khai lãnh đạo thực hiện Nghị quyết của Hội nghị …
II. PHẦN RIÊNG (3 điểm)
IV.a
(3 điểm)
Trong thời kì 1945 – 1954, thắng lợi quân sự nào của quân và dân ta đã buộc
Pháp phải chuyển từ đánh nhanh thắng nhanh sang đánh lâu dài với ta? Tóm
tắt hoàn cảnh lịch sử, chủ trương của ta và kết quả của chiến thắng đó.
a) Chiến thắng Việt Bắc thu – đông 1947 của quân và dân ta đã buộc
Pháp phải chuyển từ đánh nhanh thắng nhanh sang đánh lâu dài với ta.
b) Hoàn cảnh lịch sử và âm mưu của Pháp :
- Tháng 3 - 1947, Bôlae sang làm Cao ủy Pháp ở Đông Dương, vạch kế
hoạch tiến công Việt Bắc, tiêu diệt cơ quan đầu não kháng chiến và quân
chủ lực, triệt đường liên lạc quốc tế của ta, nhanh chóng giành thắng lợi
quân sự, lập chính phủ bù nhìn và kết thúc chiến tranh.
- Đề thực hiện âm mưu đó, thực dân Pháp huy động 12.000 quân và hầu
hết máy bay ở Đông Dương tấn công Việt Bắc.
- Sáng ngày 7 - 10 - 1947, quân nhảy dù Pháp chiếm Bắc Cạn, Chợ Mới,
Chợ Đồn… Quân cơ giới từ Lạng Sơn theo đường số 4 lên Cao Bằng, rồi
vòng xuống Bắc Cạn theo đường số 3, bao vây phía đông và bắc Việt
Bắc.
- Ngày 9 - 10 - 1947, bộ binh và lính thủy đánh bộ Pháp từ Hà Nội ngược
sông Hồng, sông Lô lên Tuyên Quang, đánh Đài Thị, bao vây phía tây
Việt Bắc. Pháp tạo thế gọng kìm bao vây căn cứ Việt Bắc.
c) Chủ trương của ta : Ngày 15 - 10 - 1947, Đảng Cộng sản Đông Dương
chỉ thị: “Phải phá tan cuộc tiến công mùa đông của giặc Pháp”. Chỉ thị
nêu rõ : Giam chân địch tại mấy căn cứ chúng vừa chiếm, bao vây các
căn cứ đó... Chặt đứt giao thông liên lạc giữa các cứ điểm của địch... Phải
giữ gìn chủ lực, nhưng đồng thời cũng phải nhằm những chỗ yếu của
địch mà đánh những trận vang dội, những trận tiêu diệt...
d) Kết quả của chiến dịch : Ta tiêu diệt hơn 6000 tên địch, bắn rơi 16
máy bay, bắn chìm 11 tàu chiến và ca nô. Tinh thần binh lính Pháp hoang
mang, dư luận Pháp phẫn nộ. Cơ quan đầu não kháng chiến được bảo
toàn, bộ đội chủ lực của ta trưởng thành. Lực lượng so sánh giữa ta và
địch bắt đầu thay đổi theo chiều hướng có lợi cho ta. Với chiến thắng
Việt Bắc, cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược
chuyển sang giai đoạn mới.
IV.b
(3 điểm)
Trong thời kì 1954 – 1975, thắng lợi quân sự nào của quân và dân miền Nam
đã buộc đế quốc Mĩ phải tuyên bố “phi Mĩ hóa” chiến tranh xâm lược Việt
Nam ? Tóm tắt diễn biến, kết quả và ý nghĩa của thắng lợi đó.
a) Tổng tiến công và nổi dậy tết Mậu Thân 1968 đã buộc đế quốc Mĩ phải
tuyên bố “phi Mĩ hóa” chiến tranh xâm lược Việt Nam (tức thừa nhận
thất bại chiến tranh cục bộ) và chấm dứt chiến tranh phá hoại miền Bắc,
Vuihoc24h.vn