Lêi më ®Çu
ThÕ kû 21 ®· më ra mét thêi kú ph¸t triÓn míi cho toµn cÇu, mét thÕ
giíi ®Çy s«i ®éng cña qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸. §iÒu ®ã ®· thóc ®Èy c¸c níc
tÝch cùc gia nhËp vµo c¸c tæ chøc quèc tÕ nh: WTO (tæ chøc th¬ng m¹i
quèc tÕ), OECD (tæ chøc hîp t¸c vµ ph¸t triÓn kinh tÕ), APEC (diÔn ®µn hîp
t¸c kinh tÕ ch©u ¸ th¸i b×nh d¬ng)...mét lo¹t c¸c hîp t¸c, ®èi t¸c ®îc ký kÕt
gi÷a c¸c quèc gia t¹o ®iÒu kiÖn cho viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ-x· héi, giao lu
bu«n b¸n gi÷a c¸c níc trong thêi kú më cöa. §©y lµ yÕu tè h×nh thµnh vèn
®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi (FDI), mét nguån vèn cã vai trß quan träng thóc
®Èy qu¸ tr×nh CNH-H§H cña c¸c níc ®ang ph¸t triÓn, gi¶i quyÕt mét phÇn
c«ng ¨n viÖt lµm cho ngêi lao ®éng.
§èi víi ViÖt Nam, mét níc ®i lªn tõ mét nÒn n«ng nghiÖp l¹c hËu,
®iÒu kiÖn kinh tÕ cßn nghÌo nµn, c¬ së vËt chÊt- kü thuËt cßn thiÕu thèn, vËy
mµ míi chØ ®æi míi thËt sù sau n¨m 1986. Do ®ã, vÊn ®Ò ®Æt ra lµ: b»ng mäi
c¸ch ph¶i ®a níc ta theo kÞp víi tr×nh ®é ph¸t triÓn cña thÕ giíi, biÕn níc ta
trë thµnh mét níc cã nÒn c«ng nghiÖp v÷ng vµng vÒ mäi mÆt nhng còng chØ
duy tr× mét tû lÖ thÊt nghiÖp cho phÐp. Bëi vÊn ®Ò t¹o viÖc lµm cho ngêi lao
®éng ë níc ta trong tiÕn tr×nh toµn cÇu ho¸ ®Æt ra nhiÒu khã kh¨n vµ th¸ch
thøc lín. §Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò nµy kh«ng chØ lµ yªu cÇu tríc m¾t mµ ®ã lµ c¶
vÊn ®Ò l©u dµi cÇn ph¶i cã nhiÒu gi¶i ph¸p. Mét trong c¸c c¸ch ®Ó gi¶i quyÕt
c«ng ¨n viÖc lµm, gi¶m thÊt nghiÖp ®ã lµ: X©y dùng m«i trêng ®Çu t thuËn
lîi ®Ó tõ ®ã cã thÓ thu hót ®îc c¸c nguèn vèn ®Çu t cña níc ngoµi ®Æt biÖt
lµ FDI.
Bëi vËy trong khu«n khæ cña ®Ò ¸n nµy sÏ tËp trung nghiªn cøu: “§Çu
t trùc tiÕp níc ngoµi (FDI) víi vÊn ®Ò t¹o viÖc lµm cho ngêi lao ViÖt Nam
trong tiÕn tr×nh toµn cÇu hãa.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
Néi dung cña ®Ò ¸n gåm 3 phÇn:
PhÇn I: ý nghÜa cña ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi vµ t¹o viÖc lµm cho
ngêi lao ®éng ViÖt Nam trong tiÕn tr×nh toµn cÇu ho¸
PhÇn II: Ph©n tÝch trùc tr¹ng vÒ hiÖu qña ®Çu ttrùc tiÕp níc
ngoµi (FDI) víi vÊn ®Ò t¹o viÖc lµm cho ngêi lao ®éng ViÖt Nam trong
tiÕn tr×nh toµn cÇu ho¸.
PhÇn III: C¸c gi¶i ph¸p nh»m ®Èy m¹nh ®Çu t trùc tiÕp níc
ngoµi (FDI) ®Ó t¹o viÖc lµm cho ngêi lao ®éng ViÖt Nam trong tiÕn tr×nh
toµn cÇu ho¸
§Ó hoµn thµnh ®Ò ¸n nµy em xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c thÇy, c¸c c«
trong khoa Kinh tÕ Lao ®éng vµ d©n sè trêng §¹i Häc Kinh TÕ Quèc D©n vµ
®Æc biÖt víi sù gióp ®ì tËn t×nh cña GS. TS Ph¹m §øc Thµnh ®· gióp em hoµn
thµnh ®Ò ¸n nµy.
Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
Néi dung
PhÇn I
Lý luËn chung vÒ ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi (FDI) víi
vÊn ®Ò t¹o viÖc lµm cho ngêi lao ®éng ViÖt Nam trong
tiÕn tr×nh toµn cÇu ho¸.
I.Kh¸i niÖm ®Çu t vµ ®Çu t trùc tiÕp
1. Kh¸i niÖm ®Çu t:
Ho¹t ®éng ®Çu t lµ qu¸ tr×nh huy ®éng vµ sö dông mäi nguån vèn phôc
vô s¶n xuÊt, kinh doanh nh»m s¶n xuÊt s¶n phÈm hay cung cÊp dÞch vô ®¸p
øng nhu cÇu tiªu dïng cña c¸ nh©n vµ x· héi (theo Vò ChÝ Léc)
HoÆc theo gi¸o tr×nh Kinh tÕ ®Çu t th×: §Çu t lµ sù bá ra, sù hi sinh
c¸c nguån lùc ë hiÖn t¹i. Nguån lùc nµy cã thÓ lµ tiÒn, søc lao ®éng, trÝ
tuÖ...nh»m ®¹t ®îc nh÷ng kÕt qu¶ cã lîi cho ngêi ®Çu t trong t¬ng lai.
Qua hai kh¸i niÖm trªn ta cã thÓ h×nh dung ®îc thÕ nµo lµ ®Çu t vµ
®Æc trng c¬ b¶n cña ®Çu t, ®ã lµ ph¶i cã sinh lêi khi chñ ®Çu t bá vèn kinh
doanh vµ thêi gian kÐo dµi tõ lóc bá vèn ®Õn lóc thu håi vèn. Bëi trong qu¸
tr×nh ®Çu t kh«ng ph¶i mét sím, mét chiÒu mµ chñ ®Çu t cã thÓ thu håi ®îc
vèn, ®èi víi nh÷ng lo¹i ®Çu t kinh doanh bÊt ®éng s¶n, s¶n xuÊt kinh doanh...
th× thêi gian quay vßng vèn lµ rÊt l©u do vËy thêi gian ®Çu t lµ ph¶i kÐo dµi.
§èi víi mét doanh nghiÖp, ho¹t ®éng ®Çu tlµ c«ng viÖc khëi ®Çu quan
träng nhÊt vµ khã kh¨n nhÊt cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, kinh doanh. Nh÷ng quyÕt
®Þnh cña ngµy h«m nay vÒ lÜnh vùc, quy m« h×nh thøc, thêi ®iÓm ®Çu t sÏ chi
phèi qu¸ tr×nh ho¹t ®éng vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp trong t¬ng lai. Do
®ã, chÊt lîng cña c¸c quyÕt ®Þnh ®Çu t sÏ quyÕt ®Þnh sù thÞnh vîng hay
xuèng dèc cña doanh nghiÖp.
§èi víi nÒn kinh tÕ nãi chung, toµn bé viÖc ®Çu t ®îc tiÕn hµnh ë mét
thêi kú nhÊt ®Þnh lµ nh©n tè c¬ b¶n duy tr× vµ ph¸t triÓn c¬ së vËt chÊt kü thuËt
cña nÒn kinh tÕ t¹o ra s¶n phÈm hµng ho¸ vµ dÞch vô, gi¶i quyÕt c«ng ¨n viÖc
lµm, ®¸p øng nhu cÇu cña nÒn kinh tÕ trong thêi kú tiÕp theo. XÐt vÒ l©u dµi,
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
khèi lîng ®Çu t cña ngµy h«m nay sÏ quyÕt ®Þnh dung lîng s¶n xuÊt, tèc
®é t¨ng trëng kinh tÕ, møc ®é c¶i thiÖn ®êi sèng trong t¬ng lai.
2.§Çu t níc ngoµi trùc tiÕp.
Trong c¸c nguån vèn ®Çu t níc ngoµi th× nguån vèn ®Çu t trùc tiÕp
FDI cã vai trß quan träng vµ chiÕm tû träng kh¸ lín (kho¶ng 30% sè vèn ®·
thùc hiÖn), hiÖn nay tû träng nµy ®ang cã xu híng ngµy mét t¨ng lªn. Sù gia
t¨ng nµy ®ang cã xu híng ngµy mét t¨ng lªn. Sù gia t¨ng nµy kh«ng chØ b¾t
nguån tõ sù hïng m¹nh cña c¸c c«ng ty ®a quèc gia vµ chiÕn lîc ph¸t triÓn
më réng ®Çu tcña c¸c c«ng ty nµy mµ cßn ë chç nã lµ h×nh thøc ®Çu t ®îc
thùc tÕ x¸c nhËn lµ cã hiÖu qu¶ cao vµ phï hîp víi nhu cÇu t¨ng trëng nhanh
cña c¸c níc nghÌo, trong ®ã cã ViÖt Nam.
Theo quan niÖm cña OECD (tæ chøc hîp t¸c vµ ph¸t triÓn kinh tÕ) th×
c¸c nguån tµi trî cña níc ngoµi bao gåm:
- Tµi trî ph¸t triÓn chÝnh thøc: ODF (Official Development Finance)
bao gåm viÖn trî ph¸t triÓn chÝnh thøc ODA (Offical Development
Assistance) vµ c¸c h×nh thøc ODF kh¸c, song ph¬ng còng nh ®a ph¬ng.
- TÝn dông xuÊt khÈu
- Tµi trî t nh©n bao gåm vay tõ ng©n hµng quèc tÕ, vay tÝn phiÕu, ®Çu
t trùc tiÕp, c¸c nguån tµi trî t nh©n kh¸c, viÖn trî cho kh«ng cña c¸c tæ chøc
phi chÝnh phñ.
Nh vËy, theo quan niÖm cña tæ chøc nµy ®Çu t trùc tiÕp lµ mét trong
nh÷ng nguån tµi trî t nh©n. Nhng trong thùc tÕ ®Çu t thêi gian qua chóng
ta thÊy r»ng, chñ thÓ cña FDI kh«ng chØ cã duy nhÊt t nh©n mµ cßn cã nhµ
níc vµ c¸c tæ chøc phi chÝnh phñ kh¸c.
XÐt vÒ b¶n chÊt ®Çu t níc ngoµi lµ h×nh thøc xuÊt khÈu t b¶n, mét
h×nh thøc cao h¬n cña xuÊt khÈu hµng ho¸ vµ ®©y lµ hai h×nh thøc xuÊt khÈu
bæ xung vµ hç trî cho nhau trong chiÕn lîc th©m nhËp vµ chiÕm lÜnh thÞ
trêng cña c¸c c«ng ty, tËp ®oµn kinh tÕ níc ngoµi. NhiÒu trêng hîp, ho¹t
®éng bu«n b¸n hµng ho¸ t¹i níc së t¹i lµ bíc ®i t×m hiÓu thÞ trêng, t×m
hiÓu luËt lÖ ®Ó ®i ®Õn quyÕt ®Þnh ®Çu t trùc tiÕp lµ ®iÒu kiÖn ®Ó xuÊt khÈu m¸y
mãc, nguyªn vËt liÖu vµ khai th¸c tµi nguyªn, t¹o viÖc lµm cho c¸c lao ®éng
cña níc chñ nhµ.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
3. C¸c h×nh thøc ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi.
HiÖn nay cã ba h×nh thøc ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi lµ chñ yÕu sau
®©y:
-Doanh nghiÖp 100% vèn níc ngoµi;
-Doanh nghiÖp liªn doanh;
-Hîp t¸c kinh doanh trªn c¬ së hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh.
Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh theo qui ®Þnh ®iÒu 7 nghÞ ®Þnh 12/CP
'Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh lµ v¨n b¶n kÝ kÕt qu¶ hai bªn hay nhiÒu bªn qui
®Þnh tr¸ch nhiÖm vµ ph©n chia kÕt qu¶ kinh doanh cho mçi bªn ®Ó tiÕn hµnh
®Çu t kinh doanh ë ViÖt nam mµ kh«ng cÇn thµnh lËp ph¸p nh©n.
H×nh thøc nµy cã ®Æc ®iÓm:
-Kh«ng ra ®êi mét ph¸p nh©n míi
-C¬ së cña h×nh thøc nµy lµ hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh. Trong hîp
®ång néi dung chÝnh ph¶n ¸nh tr¸ch nhiÖm quyÒn lîi gi÷a c¸c bªn víi nhau
(kh«ng cÇn ®Ò cËp ®Õn viÖc gãp vèn).
-Thêi h¹n cña hîp ®ång do c¸c bªn tho¶ thuËn phï hîp víi tÝnh chÊt
môc tiªu kinh doanh vµ ®îc c¸c c¬ quan cÊp giÊy phÐp kinh doanh chuÈn y.
-Hîp ®ång ph¶i do ®¹i diÖn cã thÈm quyÒn cña c¸c bªn kÝ. Trong qu¸
tr×nh hîp t¸c kinh doanh c¸c bªn gi÷ nguyªn t c¸ch ph¸p nh©n cña m×nh.
*Doanh nghiÖp liªn doanh:
Theo kho¶n 2 diÒu 2 luËt ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi t¹i ViÖt nam qui
®Þnh "Doanh nghiÖp liªn doanh lµ doanh nghiÖp do hai hay nhiÒu bªn hîp t¸c
thµnh lËp t¹i VN trªn c¬ së hîp ®ång liªn doanh hoÆc hiÖp ®Þnh kÝ gi÷a ChÝnh
phñ níc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt nam vµ ChÝnh phñ níc ngoµi hoÆc
doanh nghiÖp cã vèn níc ngoµi hîp t¸c víi doanh nghiÖp ViÖt nam trªn c¬
së hîp ®ång liªn doanh.
H×nh thøc nµy cã ®Æc ®iÓm:
-Thµnh lËp ph¸p nh©n míi ho¹t ®éng trªn nguyªn t¾c h¹ch to¸n ®éc lËp
díi h×nh thøc c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n.
-PhÇn gãp vèn cña bªn hoÆc c¸c bªn níc ngoµi kh«ng h¹n chÕ møc tèi
®a nhng tèi thiÓu kh«ng ®îc díi 30% vèn ph¸p ®Þnh th«ng thêng bªn
níc ngoµi lµ 70% vµ bªn ViÖt Nam lµ 30% vèn ph¸p ®Þnh.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.