BÁO CÁO K T QU
NGHIÊN C U, NG D NG SÁNG KI N
1. L i gi i thi u:
1.1. Lí do ch n đ tài.
Nh chúng ta đã bi t m c tiêu giáo d c trung h c c a n c ta hi n nay là giúpư ế ướ
h c sinh phát tri n toàn di n v đo đc, trí tu , th ch t, th m m và các kĩ năng c ơ
b n nh m phát tri n năng l c cá nhân, tính năng đng và sáng t o, hình thành nhân
cách con ng i Vi t Nam xã h i ch nghĩa, xây d ng t cách và trách nhi m công dân,ườ ư
tham gia xây d ng và b o v t qu c. Và đ th c hi n đc m c tiêu đó, ch ng trình ượ ươ
giáo d c Vi t Nam nói chung và ch ng trình c p THPT nói riêng đang không ng ng ươ
c i ti n và đi m i c v n i dung và ph ng pháp gi ng d y. M t trong nh ng thay ế ươ
đi c a vi c d y h c trong nhà tr ng là d y h c theo h ng tích h p, liên môn. Đây ườ ướ
chính là m t hình th c d y h c m i nh m đnh h ng, hình thành m t s năng l c cho ướ
ng i h c, th c hi n yêu c u gi m t i và tránh trùng l p v ki n th c gi a các mônườ ế
h c.
Có th nói d y h c theo h ng tích h p là m t xu h ng đang đc nhi u n c ướ ướ ượ ướ
trên th gi i chú tr ng. Còn Vi t Nam, nh t là trong b i c nh đang đi m i căn b n,ế
toàn di n v giáo d c và đào t o nh hi n nay thì d y h c theo h ng tích h p là m t ư ướ
h ng đi đúng đn và t t y u. Ch ng trình THPT môn Ng văn do B Giáo d c vàướ ế ươ
Đào t o d th o đã ch rõ: “L y qua đi m tích h p làm nguyên t c ch đo đ t ch c
ch ng trình, biên so n sách giáo khoa và l a ch n ph ng pháp d y h c”ươ ươ . Nh v y ư
n c ta hi n nay v n đ đt ra trong lí lu n và ph ng pháp d y h c b môn là ph iướ ươ
ti p c n, nguyên c u và v n d ng d y h c tích h p trong d y h c Ng văn THPTế
nh m góp ph n th c hi n t t m c tiêu giáo d c và đào t o c a b môn.
Ngoài vi c d y h c tích h p nh ng n i dung trong các phân môn c a môn Ng
văn thì trong ho t đng d y h c hi n nay, chúng ta còn tích h p v i m t s n i dung
khác nh : môi tr ng, kĩ năng s ng, t t ng đo đc H Chí Minh cũng nh ki nư ườ ư ưở ư ế
th c c a m t s môn h c nh L ch s , Đa lí, Giáo d c công dân…. Trong th c t d y ư ế
h c nh ng n i dung này đu là nh ng ki n th c quan tr ng c n thi t trong vi c giáo ế ế
d c, b i d ng, hoàn thi n nhân cách cho ng i h c. Do đó d y h c tích h p là m t ưỡ ườ
t t y u trong nhà tr ng THPT hi n nay. ế ườ
Bên c nh nh ng lí do trên trong th c t gi ng tr ng ph thông nh ng năm ế ườ
qua, tôi nh n th y d y h c tích h p là cách th c d y h c có nhi u ý nghĩa tích c c cho
c ng i d y và ng i h c. Nó giúp h c sinh ti t ki m th i gian h c t p mà v n mang ườ ườ ế
l i hi u qu nh n th c, có th tránh đc bi u hi n cô l p, tách r i t ng ph ng ti n ượ ươ
ki n th c đng th i phát huy t duy bi n ch ng, kh năng thông hi u và v n d ng ki nế ư ế
th c linh ho t vào các yêu c u môn h c, phân môn c th trong ch ng trình theo ươ
nhi u cách khác nhau. T đó h c sinh n m v ng ki n th c s sâu s c, h th ng và ế
b n vũng h n. H n n a Ng văn l i là môn h c có liên quan đn nhi u v n đ, nhi u ơ ơ ế
môn h c khác. Vì th trong d y h c môn h c này có th tích h p đc nhi u n i dung. ế ượ
Và cũng nh vào nh ng n i dung tích h p y bài h c Ng văn s thêm ph n h p d n,
thuy t ph c.ế
1
Tuy nhiên, trong quá trình d y h c không ph i giáo viên nào cũng hi u h t đc ế ượ
ý nghĩa c a vi c d y h c tích h p. Vì th d y h c tích h p trong môn Ng văn m c dù ế
đã đc th c hi n nh ng ch a đt đc hi u qu t i u. B i ki n th c c n cung c pượ ư ư ượ ư ế
trong môn Ng văn là không nh trong khi th i gian đ th c hi n khi có n i dung tích
h p l i không thay đi. Ngoài ra v i đi t ng h c sinh c a Tr ng THPT Tr n H ng ượ ườ ư
Đo kh năng ti p thu ch m nên nhi u khi giáo viên m i ch d ng l i vi c cung c p ế
nh ng ki n th c văn h c, ít chú ý đn vi c tích h p nh ng n i dung khác. ế ế
T th c t trên k t h p v i nh ng đi u đã đúc k t đc trong quá trình gi ng ế ế ế ượ
d y, tôi xin đa ra m t s kinh nghi m d y h c tích h p trong môn Ng văn tr ng ư ườ
THPT, ng d ng vào gi ng d y tác ph m “Tây Ti n” (Quang Dũng) nh m góp ph n ế
th c hi n t t m c tiêu giáo d c và đào t o c a b môn.
1.2. M c đích c a đ tài.
Là m t giáo viên d y b môn Ng văn, tôi hi u rõ vai trò to l n c a văn h c. V i
kh năng giúp con ng i có th s ng chan hoà, chi m lĩnh đc thiên nhiên và nh n ườ ế ượ
th c sâu s c h n v xã h i. Văn h c giúp chúng ta hi u bi t, khám phá và sáng t o ơ ế
ch th xã h i, t đó xây d ng t t ng, tình c m, b i đp tâm h n con ng i. Nh có ư ưở ườ
văn h c mà chúng ta v n t i cái Chân Thi n M trong cu c đi. Vì v y đ h c ươ
sinh ti p nh n ki n th c m t cách hi u qu thì d y h c theo h ng tích h p là cáchế ế ướ
th c t i u. Qua đ tài này, tôi mu n giúp h c th y đc m i liên h gi a ki n th c ư ượ ế
môn Ng văn v i các n i dung cũng nh nh ng môn h c khác. T đó vi c ti p thu ki n ư ế ế
th c c a h c sinh cũng tr nên h th ng, khoa h c và sâu s c h n. H n n a qua vi c ơ ơ
tìm hi u, nghiên c u và áp d ng d y h c theo h ng tích h p, chúng tôi có th i gian ướ
ti p c n cách th c, ph ng pháp d y h c m i nh m góp ph n th c hi n m c tiêu c aế ươ
đi m i căn b n, toàn di n giáo d c và đào t o c a n c ta trong b i c nh hi n nay. ướ
2. Tên sáng ki n:ế D y h c tích h p trong môn Ng văn tr ng THPT. ng d ng ư
vào th c ti n d y h c tác ph m “Tây Ti n” (Quang Dũng) ế
3. Tác gi sáng ki n: ế
- H và tên: Nguy n Th Thuý.
- Đa ch : Tr ng THPT Tr n H ng Đo – Tam D ng – Vĩnh Phúc. ườ ư ươ
- S đi n tho i: 0989 879 061
- Email: nguyenthithuy.gvtranhungdao@vinhphuc.edu.vn
4. Ch đu t t o ra sáng ki n: ư ế Nguy n Th Thuý.
5. Lĩnh v c áp d ng sáng ki n: ế
- Trong ch ng trình Ng văn b c THPT có r t nhi u bài h c, ti t h c có thươ ế
tích h p. Tuy nhiên trong ph m vi đ tài này, tôi ch nghiên c u, tích h p tác ph m
Tây Ti nế (Quang Dũng) trong ch ng trình Ng văn 12 THPT, Ban c b n. ươ ơ
- V phía h c sinh, tôi l a ch n h c sinh các l p 12A1, 12A5 tr ng THPT Tr n ườ
H ng Đo – Tam D ng – Vĩnh Phúc, do tôi tr c ti p gi ng d y năm h c 2018 - 2019.ư ươ ế
6. Ngày sáng ki n đc áp d ng l n đuế ượ : Năm h c 2018 - 2019.
7. Mô t b n ch t c a sáng ki n: ế
CH NG I: ƯƠ
2
C S LÝ LU N VÀ TH C TI N C A VI C D Y H C TÍCH H P TRONGƠ
TR NG THPT ƯỜ
I. C s lí lu n.ơ
I.1. Khái ni m tích h p.
Tích h p là m t khái ni m r ng, không ch dùng trong lí lu n d y h c. Tích h p
trong Ti ng Anh ếIntegration có ngu n g c t ti ng Latin ế Integration có nghĩa là xác l p
cái chung, cái toàn th , cái th ng nh t trên c s nh ng b ph n riêng l . ơ ơ Theo t đi n
Ti ng Vi t: ế Tích h p là s k t h p nh ng ho t đng, ch ng trình ho c nh ng thành ế ươ
ph n khác nhau thành m t kh i ch c năng. Tích h p có nghĩa là s th ng nh t, s
hoà h p, s k t h p. ế
Theo t đi n Giáo d c h c: Tích h p là hành đng liên k t các đi t ng nghiên ế ượ
c u, gi ng d y, h c t p c a cùng m t lĩnh v c ho c vài lĩnh v c khác nhau trong cùng
m t k ho ch d y h c. ế
I.2. Quan đi m tích h p trong d y h c nói chung.
Nh chúng ta đã bi t, tích h p là m t trong nh ng quan đi m giáo d c đã trư ế
thành xu th đ xác đnh n i dung và ch ng trình d y h c nhi u n c trên th gi i.ế ươ ướ ế
Th c ti n đã cho th y vi c th c hi n quan đi m tích h p trong d y h c đã giúp phát
tri n năng l c gi i quy t nh ng v n đ ph c t p và làm cho vi c h c t p tr nên có ý ế
nghĩa h n đi v i h c sinh so v i vi c h c nh ng môn h c đc th c hi n riêng r .ơ ượ
Nh v y tích h p chính là m t trong nh ng quan đi m giáo d c nh m nâng caoư
năng l c ng i h c, giúp đào t o nh ng ng i có đ ph m ch t và năng l c đ gi i ườ ườ
quy t v n đ c a cu c s ng hi n đi.ế
Vi t Nam quan đi m d y h c tích h p cũng đã xu t hi n t nh ng năm đu
th k XXI. Và đn hi n nay quan đi m d y h c này đã đc áp d ng trong t t c cácế ế ượ
c p h c và b c đu đã cho th y hi u qu tích c c. Đã có nhi u n i dung đc B ướ ượ
Giáo d c và đào t o ch đo đa vào quá trình gi ng d y các môn h c nh : Giáo d c ư ư
đo đc, pháp lu t, giáo d c ch quy n qu c gia, tài nguyên, môi tr ng, biên gi i, ườ
bi n, đo, giáo d c t t ng H Chí Minh… ư ưở
Trong giai đo n hi n nay, d y h c tích h p còn là s l ng ghép nh ng môn h c
khác có n i dung liên quan vào môn h c nào đó, giúp h c sinh th y đc m i liên h ượ
gi a các môn h c, t đó có th hi u m t cách sâu s c n i dung bài h c. Ví d nh khi ư
d y môn Ng văn, giáo viên có th tích v i ki n th c c a các môn: L ch s , Đa lí, Giáo ế
d c công dân,…
Nh v y trong d y h c b môn, tích h p đc hi u là s k t h p, t h p cácư ượ ế
n i dung t các môn h c, lĩnh v c h c t p khác nhau thành m t môn h c m i ho c
l ng ghép các n i dung c n thi t vào nh ng n i dung v n có c a môn h c. ế
I.3. Quan đi m tích h p trong d y h c Ng văn.
Nh chúng ta đã bi t ngày nay lí thuy t hi n đi v quá trình h c t p đã nh nư ế ế
m nh r ng ho t đng c a h c sinh tr c h t là h c cách h c. Theo ý nghĩa đó, quan ướ ế
đi m d y h c tích h p đòi h i giáo viên ph i có cách d y chú tr ng phát tri n h c
sinh cách th c lĩnh h i ki n th c và năng l c, ph i d y cho h c sinh cách th c hành ế
đng đ hình thành ki n th c và kĩ năng cho chính mình, ph i có cách d y h c bu c ế
h c sinh ph i t đc, t h c đ hình thành thói quen t đc, t h c đ hình thành thói
3
quen t đc, t h c su t đi coi đó là m t ho t đng đc hi u trong su t quá trình h c
t p nhà tr ng. ườ
D y h c tích h p trong môn Ng văn là m t t t y u trong d y h c hi n đi. ế
Chính vì th đ thi t k bài h c Ng văn theo quan đi m tích h p không ch chú tr ngế ế ế
đn n i dung ki n th c tích h p mà c n thi t ph i xây d ng m t h th ng vi c làm,ế ế ế
thao tác t ng ng nh m t ch c, d n d t h c sinh t ng b c th c hi n đ chi m lĩnhươ ướ ế
đi t ng h c t p, n i dung h c t p, đng th i hình thành và phát tri n năng l c, kĩ ượ
năng tích h p, tránh áp đt m t cách làm duy nh t. Gi h c Ng văn theo quan đi m
tích h p ph i là m t gi h c ho t đng ph c h p đòi h i s tích h p các kĩ năng, năng
l c liên môn đ gi i quy t n i dung bài h c, ch không ph i s tác đng các ho t ế
đng, kĩ năng riêng r lên m t n i dung riêng r thu c n i b phân môn.
Tóm l i, quan đi m tích h p c n đc hi u toàn di n và ph i đc quán tri t ượ ượ
trong toàn b môn h c t Đc văn, Ti ng Vi t đn Làm văn, quán tri t trong m i khâu ế ế
c a quá trình d y h c, quán tri t trong m i y u t c a ho t h c t p, tích h p trong ế
ch ng trình, tích h p trong sách giáo khoa, tích h p trong ph ng pháp d y h c c aươ ươ
giáo viên và tích h p trong ho t đng h c t p c a h c sinh. Quan đi m l y h c sinh
làm trung tâm đòi h i th c hi n vi c tích c c hoá ho t đng h c t p c a h c sinh trong
m i m t, trên l p và ngoài gi , đng th i c n ph i b i d ng lòng tin đ các em t tin ưỡ
và t h c, khi đó ho t đng d y h c m i th t s có ý nghĩa.
II. C s th c ti n.ơ
II.1. Nh n th c v d y h c tích h p.
Có th kh ng đnh r ng d y h c tích h p là m t xu th d y h c hi n đi. B i ế
v y h u h t giáo viên đang làm công tác gi ng d y nhà tr ng ph thông đu nh n ế ườ
th c đc đây là m t ph ng pháp, cách th c d y h c mang l i hi u qu tích c c. ượ ươ
H n n a Ng văn l i là môn h c có kh năng tích h p đc v i nhi u n i, nhi u mônơ ượ
h c khác nhau. Vì v y trong quá trình gi ng d y, giáo viên đã có ý th c tìm hi u và áp
d ng.
Trong nh ng năm g n đây, S Giáo d c và Đào t o r t chú tr ng đn d y h c ế
tích h p. Vì v y, d i s quán tri t, ch đo c a S giáo viên các tr ng ph thông ướ ườ
cũng đã đc b i d ng, t p hu n d y h c tích h p v i nhi u n i dung nh tích h pượ ưỡ ư
t t ng H Chí Minh, Dân s , Môi tr ng, K năng s ng, Pháp lu t cũng nh tích h pư ưở ườ ư
các ki n th c liên môn trong m t s môn h c trong đó có môn Ng văn.ế
II.2. Th c tr ng d y h c tích h p trong môn Ng văn tr ng THPT Tr n H ng ườ ư
Đo.
Giáo viên tr ng THPT Tr n H ng Đo nh n th c rõ t m quan tr ng và ý nghĩaườ ư
c a d y h c tích h p. Tuy nhiên trong th c t gi ng d y hi n nay, v n còn giáo viên ế
ch a th c s hi u rõ v tích h p. Chính vì ch a hi u kĩ v khái ni m này nên trongư ư
quá trình gi ng d y giáo viên m i ch d ng l i vi c l ng ghép ho c đa ra m t vài ư
ch liên h trong bài h c d n đn vi c tích h p tr nên khiên c ng. Cũng có khi trong ế ưỡ
quá trình d y h c giáo viên l i quá l m d ng tích h p d n đn m t gi h c Ng văn ế
nh ng l i ôm đm quá nhi u n i dung ho c ki n th c c a nh ng môn h c khác làmư ế
cho bài h c tr nên c ng k nh d n đn phá v th i l ng c a bài h c. T đó còn làm ế ượ
4
cho bài h c không có tr ng tâm, thi u chi u sâu, thi u tính h th ng ho c bi n gi h c ế ế ế
văn thành gi h c c a các môn khác.
T th c tr ng trên cho th y vi c áp d ng không đúng cách th c d y h c tích
h p thì s d n đn nh ng h u qu t t y u. C th là: ế ế
- H c sinh s không nh n ra đc m i liên quan, s tác đng gi a nh ng ki n ượ ế
th c c a các môn h c.
- H c sinh không c m nh n đc chi u sâu, tính h th ng và cái hay, cái đp ượ
riêng c a tác ph m văn ch ng. ươ
- nh h ng không nh đn ch t l ng bài vi t c a h c sinh nh vi t lan man, ưở ế ượ ế ư ế
l c đ không tr ng tâm. T đó s nh h ng đn ch t l ng h c t p. ưở ế ượ
- Ngoài ra còn nh h ng đn ph ng pháp và năng l c c m th văn h c c a ưở ế ươ
h c sinh.
……
CH NG II:ƯƠ
M T S KINH NGHI M D Y H C TÍCH H P TRONG MÔN NG VĂN
I.1. Tr c h t ph i hi u th nào là d y h c tích h p trong môn Ng văn.ướ ế ế
Tích h p trong quá trình d y h c là s ph i k t h p các tri th c c a m t s môn ế
h c có nh ng nét chính, t ng đng xoay quanh m t ch đ nào đó. Nói cách khác, ươ
tích h p là ph ng pháp ph i h p m t cách riêng l các môn h c khác nhau, các n i ươ
dung khác nhau theo nh ng hình th c, c p đ khác nhau nh m đáp ng m c tiêu,
m c đích yêu c u c th nào đó c a ti t h c. ế
Tích h p trong môn Ng văn không ch là s k t n i tri th c c a ba phân môn: ế
Ti ng Vi t, Đc hi u, Làm văn mà đó còn là s tích h p nh ng ki n th c liên môn nhế ế ư
L ch s , Đa lí, Giáo d c công dân hay nh ng n i dung riêng l khác nh t t ng H ư ư ưở
Chí Minh, môi tr ng, ….vào t ng bài h c, t ng v n đ c th . Đây chính là ph ngườ ươ
pháp d y h c ti p c n t vi c khái thác nh ng tri th c c a nhi u n i dung, nhi u môn ế
h c khác có liên qua đn môn Ng văn. T đó đ tăng thêm tính thuy t ph c, tính ế ế
phong phú, h p d n và m i liên h , liên quan l n nhau c a nh ng môn h c.
I. 2. Xác đnh m c tiêu, n i dung, ph ng pháp d y h c tích h p. ươ
Đ v n d ng ph ng pháp d y h c tích h p có hi u qu , ng i d y c n ph i ươ ườ
xác đnh chính xác, đúng đn m c tiêu, nguyên t c, ph ng pháp, n i dung d y tích ươ
h p trong bài d y. Theo kinh nghi m c a tôi, c th nh sau: ư
* M c tiêu: (Tr l i câu h i: S d ng d y h c tích h p trong bài d y đ làm gì?)
Đ kh c sâu ki n th c th c bài h c. ế
Đ th y đc m i liên quan, liên h gi a ki n th c c a môn Ng văn v i các ượ ế
n i dung và các môn h c khác.
Rèn k năng ti p nh n văn h c cho h c sinh. ế
5