ĐẺ KHÓ NGUYÊN NHÂN CƠ GIỚI
(Kỳ 1)
Tất cả các yếu tố về mẹ,thai .về phần phụ của thai đều bình thường thì cuộc
đẻ sẽ bình thường.Nếu một trong các yếu tố đó bất thường thì cuộc đẻ có nhiều
khó khăn,phải can thiệp gọi là đẻ khó
Trên lâm sàng thường gặp hai loại nguyên nhân gây đẻ khó
-nguyên nhân cơ giới
-Nguyên nhân do rối loạn cơn co tử cung
Đẻ khó do nguyên nhân cơ giới nghĩa là tất cả các nguyên nhân gây cản trở
sự lọt ,sự xuống và sự sổ của thai
A.ĐẺ KHÓ DO NGUYÊN NHÂN THUỘC VỀ NGƯỜI MẸ
1.Do khung chậu bất thường
Một khung chậu bình thường là một khung chậu có eo trên ,eo giữa,eo
giữa.,eo dưới với kích thước và hình dạng bình thường .
Trên LS ta thường gặp 2 loại khung chậu bất thường :
-Khung chậu hẹp
-Khung chậu biến dạng
1.1khung chậu hẹp
là loại khung chậu có tất cả các đường kính đều giảm
2 loại khung chậu hẹp :
-khung chậu hẹp toàn bộ
-Khung chậu giới hạn
1.1.1khung chậu hẹp toàn bộ
Là loại khung chậu có tất cả các đường kính giảm đều ở cả eo trên và eo
dưới .Đặc biệt là đường kính Nhô -Hậu vệ chỉ đo được từ 8,5cm trở xuống .trong
loại khung chậu này nếu không phát hiện sớm ,đẻ cuộc chuyển dạ tiến triển sẽ dẫn
đến doạ vỡ tử cung hoặc vỡ tử cung .
Xử trí :mổ lấy thai đủ tháng ,kích thước bình thường ,khi có dấu hiệu
chuyển dạ
1.1.2khung chậu giới hạn
Là loại khung chậu có đừơng kính Nhô-Hậu vệ từ 8,5 đến 9,5cm.
Nếu ngôi chỏm ,ước lượng thai trung bình ,khi chuyển dạ cổ tủ cung mở
4cm hoặc 5cm thì có thể bấm ối làm ngiệm pháp lọt ngôi chỏm .Trong quá trình
theo dõi ,nếu ngôi không lọt thì có thể chỉ định mổ lấy thai
Nếu là ngôi chỏm ,ước lượng thai to hoặc các ngôi khác đủ tháng ,kích
thước bình thường ,đều có chỉ định mổ lấy thai khi có dấu hiệu chuyển dạ
1.2khung chậu biến dạng
Khung chậu biến dạng có thể làm cho eo trên hẹp ,eo dưới hẹp,hoặc làm
cho khung chậu méo
1.2.1khung chậu biến dạng làm eo trên hẹp
Gặp trong hai TH:-Khung chậu dẹt
-Khung chậu có cột sống cong trước
a.Khung chậu dẹt :Các đường kính ngang và đường kính chéo không thay
đổi,chỉ có đường kính trước-sau ngắn hơn bình thường
Chẩn đoán dựa vào cách đo đường kính Nhô-Hậu vệ
Nếu đường kính Nhô-Hậu vệ từ 8,5-9,5 thì thái độ xử trí giống như trong
khung chậu tới hạn
b.khung chậu có đường kính cong trước :Khi cột sống cong trước làm eo
trên hẹp .eo dưới rộng .Trong loại này nếu thai lọt được thì sổ dễ dàng
Chẩn đoán :Dựa vào đo đường kính Nhô-Hậu vệ
Xử trí tuỳ thuộc đường kính
1.2.2khung chậu biến dạng làm eo dưới hẹp
Là loại khung chậu có cột sống cong sau
Nguyên nhân :Thường gặp người gù có lao cột sống
Thương tổn cột sống càng thấp thì chậu hông càng bị ảnh hưởng nhiều
Loại khung chậu này có:eo trên rộng ,eo dưới hẹp nên còn gọi là khung
chậu hình phễu.Thai lọt dễ dàng qua eo trên nhưng khó sổ hoặc không sổ qua eo
dưới ,thai có thể bị mắc kẹt trong tiểu khung
Chẩn đoán dựa vào đo đường kính Lưỡng-Ụ ngồi:Nếu đường kính này nhỏ
(9cm) thai sẽ không sổ được
Thái độ xử trí :Tiên lượng được ngay từ khi có dấu hiệu chuyển dạ,để có
chỉ định mổ lấy thai
Nếu trường hợp thai nhỏ ,tiên lượng sổ được thì khi sổ thai phải cắt rộng
tầng sinh môn
1.2.3Khung chậu méo
(Khung chậu lệch hay khung chậu không đối xứng)
Trong trường hợp này cột sống bị vẹo vì còi xương hay sai khớp háng bẩm
sinh một bên hay bị bại liệt
Chẩn đoán dựa vào đo hình chám Michaelis:Tạo bởi trên:Mỏm gai đốt sông
TLV hai bên là 2 gai chậu sau trên ,dưới là đỉnh 2 nếp liên mông ,Nếu khung chậu
bình thường thì hình Michaelis cân đối ,nghĩa là khi ta nối mỏm gai đốt sống TLV
với đỉnh nếp liên mông ,và nối 2 gai chậu sau trên ,ta sẽ được 2 tam giác không
đều nhau.
Ngoài việc đo hình trám Michaelis chúng ta quan sát dáng đI của sản phụ
để xem lệch nhiều hay ít.Trong loại khung chậu lệch ,2 đường kính chéo của eo
trên dài ,ngắn khác nhau rõ riot.Nếu chỏm của thai nhi hướng về đường kính chéo
dài thì tiên lượng tốt hơn là chỏm của thai nhi hướng về đường kính chéo ngắn.
TháI độ xử trí :Dựa vào đường kính Nhô-Hậu vệ.Nếu đường kính Nhô -
Hậu vệ bình thường ,Thai ước lượng trung bình ,,chỏm hướng theo đường kính
chéo dài của eo trên ,thì có thể bấm ối làm nghiệm pháp lọt ngôI chỏm .Trong quá
trình theo dõi ,nếu ngôI lọt được .cho đẻ đường dưới .nếu ngôI không lọt thì phảI
mổ lấy thai.Nếu chỏm hướng theo đường kính chéo ngắn hoặc không phảI là ngôI
chỏm thì chỉ định lấy thai khi có dấu hiệu chuyển dạ
