Trang 1 / 2
ĐỀ CHÍNH THỨC
UBND HUYỆN NÚI THÀNH
TRƯỜNG THCS LÊ LỢI
(Đề gồm có 02 trang)
KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ I NĂM HỌC 2024-2025
Môn: NGỮ VĂN – Lớp 8
Thời gian: 90 phút (không kể thời gian giao đề)
I. Đọc hiểu (6.0 điểm)
Đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu:
Bạn đến chơi nhà
(Nguyễn Khuyến)
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà,
Trẻ thời(1) đi vắng, chợ thời xa.
Ao sâu nước cả(2), khôn(3) chài cá,
Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà.
Cải chửa(4) ra cây, cà mới nụ,
Bầu vừa rụng rốn, mướp đương(5) hoa.
Đầu trò tiếp khách, trầu không có,
Bác đến chơi đây, ta với ta.
(Ngữ văn 7, tập một, trang 104, NXB Giáo dục, 2012)
Chú thích:
*Nguyễn Khuyến sinh năm 1835, mất năm 1909. Quê ở thôn Vị Hạ, làng Và, xã Yên Đổ,
nay thuộc Trung Lương, Bình Lục, Hà Nam. Thuở nhỏ nhà nghèo, thông minh, học giỏi, sau
đi thi đỗ đầu cả ba kì thi: Hương, Hội, Đình, do đó có tên là Tam Nguyên Yên Đổ. Ông làm
quan khoảng mười năm, nhưng đến khi thực dân Pháp xâm chiếm xong Bắc bộ, ông cáo
quan về quê ở ẩn. Sau khi cáo quan về ở ẩn, Nguyễn Khuyến đã chọn cuộc sống điền viên dân dã,
giản dị. Một hôm, có người bạn tri kỉ đã lâu không gặp ghé thăm, nhưng ông lại không có gì để
thết đãi bạn. Trước tình cảnh oái oăm này, Nguyễn Khuyến đã làm bài thơ Bạn đến chơi nhà để tự
trào đồng thời giãi bày nỗi lòng mình.
(1) thời : thì (2)( nước) cả: ( nước) lớn, ( nước) đầy
(3) khôn: không (4)chửa: chưa (5)đương: đang
Lựa chọn đáp án đúng:
Câu 1. (0,5 điểm) Bài thơ được viết theo thể thơ gì?
A. Sáu chữ C. Thất ngôn tứ tuyệt
B. Song thất lục bát D. Thất ngôn bát cú
Câu 2. (0,5 điểm) Bài thơ được viết theo luật gì?
A. Luật trắc vì tiếng thứ nhất của câu đầu có thanh trắc.
B. Luật trắc vì tiếng thứ hai của câu đầu có thanh trắc.
C. Luật bằng vì tiếng cuối của câu đầu có thanh bằng.
D. Luật bằng vì tiếng thứ hai của câu hai có thanh bằng.
Câu 3. (0,5 điểm) Xác định các từ địa phương được sử dụng trong bài thơ:
A. cà, cá, gà, hoa, ta C. cả, khôn, chửa, đương, thời
B. cả, chợ, mướp, bầu, cải D. khôn, đương, sâu, trầu, rốn
Trang 2 / 2
Câu 4. (0,5 điểm) Phép đối trong các cặp câu thực, luận có tác dụng gì?
A. Phóng đại về cuộc sống thiếu thốn vật chất của tác giả.
B. Thể hiện sự hóm hỉnh, hài hước của một nhà nho thanh bạch.
C. Miêu tả thực cuộc sống nghèo khổ sau khi từ quan về ở ẩn.
D. A và B đúng.
Câu 5. (0,5 điểm) Cụm từ “ta với ta” trong câu thơ cuối có nghĩa là gì?
A. Nhà thơ và bạn đã không phân biệt chủ hay khách.
B. Một mình nhà thơ, không có khách.
C. Nhà thơ và tất cả mọi người.
D. Chỉ có người bạn, nhà thơ không có mặt.
Câu 6. (0,5 điểm) Nhận xét nào dưới đây thể hiện đúng tình cảm của nhà thơ?
A. Tình bạn thiếu chân thành, đặt vật chất lên trên hết.
B. Tình bạn nghèo, bị chia cách vì sự nghèo khổ.
C. Tình bạn chân thành, thắm thiết, trong sáng, không màng tới vật chất.
D. Cả A, B, C đều sai.
Câu 7. (0,5 điểm) Nhận xét nào dưới đây không đúng với nghệ thuật được sử dụng trong bài thơ?
A. Nhịp thơ đều đặn 4-3 nhẹ nhàng êm ái như một lời thủ thỉ, kèm theo là nụ cười bông đùa
vui tươi của nhà thơ.
B. Giọng thơ tự nhiên, giản dị gần gũi với lời ăn tiếng nói hàng ngày của người nông dân
chốn quê nhà.
C. Bài thơ được viết theo thể thơ Đường luật nhưng có sự phá cách trong kết cấu, tứ thơ.
D. Lời thơ trang nhã, cổ kính thể hiện một nỗi buồn kín đáo vì bạn đến chơi mà không có gì
để tiếp đãi.
Trả lời câu hỏi/ thực hiện yêu cầu:
Câu 8. (1,0 điểm) Nêu nội dung của bài thơ.
Câu 9. (1,0 điểm) Từ nội dung của bài thơ, em rút ra bài học gì cho bản thân?
Câu 10.(0,5 điểm) Qua bài thơ, em có suy nghĩ gì về vai trò của tình bạn trong cuộc sống? (Viết
đoạn văn ngắn 3- 5 câu)
II. Viết (4.0 điểm)
Viết bài văn phân tích bài thơ Bạn đến chơi nhà của tác giả Nguyễn Khuyến.
-----------------------------HẾT-----------------------------