UBND HUYỆN CHÂU ĐỨC
TRƯỜNG THCS QUANG TRUNG
ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ II
Năm học 2023-2024
Môn Ngữ văn lớp 9
Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian giao đề
I. PHẦN ĐỌC HIỂU: (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Lãng phí thời gian là mất tuyệt đối. Thời gian là một dòng chảy thẳng, không bao
giờ dừng lại và cũng không bao giờ quay lại. Mọi cơ hội, nếu bỏ qua là mất. Tuổi trẻ
mà không làm được gì cho đời, cho bản thân thì nó vẫn xồng xộc đến tuổi già. Thời
gian là một dòng chảy đều đặn, lạnh lùng, chẳng bao giờ chờ đợi sự chậm trễ. Hãy
quý trọng thời gian, nhất là trong thời đại trí tuệ này; nền kinh tế tri thức đã và đang
làm cho thời gian trở nên vô giá. Chưa đầy một giờ, công nghệ Nhật Bản đã có thể sản
xuất một tấm thép, con tàu tốc hành của các nước phát triển, trong vài giờ đã có thể
vượt qua được vài ngàn kilômét. Mọi biểu hiện đủng đỉnh, rềnh ràng đều trở nên lạc
lõng trong xu thế toàn cầu hiện nay. Giá trị là cần thiết những chơi bời quá mức, để
thời gian trôi qua vô vị là có tội với đời, với tương lai đất nước.
(Phong cách sống của người đời, nhà báo Trường Giang, theo nguồn Internet)
Câu 1 (0,5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên?
Câu 2 (1,0 điểm): Xác định 01 phép liên kết được sử dụng trong đoạn trích, chỉ ra từ
ngữ thể hiện phép liên kết đó và nêu tác dụng?
Câu 3 (1,5 điểm): Thông qua đoạn trích trên, em hãy nêu ngắn gọn bài học có ý nghĩa
nhất đối với bản thân.
II. PHẦN TẬP LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1: (2,0 điểm)
Từ đoạn trích trên, em hãy viết một đoạn văn (khoảng một trang giấy thi) trả lời
câu hỏi: Làm thế nào để không lãng phí thời gian?
Câu 2: (5,0 điểm)
Cảm nhận của em về nhân vật anh thanh niên trong tác phẩm “ Lặng lẽ Sa Pa”
của Nguyễn Thành Long.
……………… HẾT ………………
ĐÁP ÁN KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ II
MÔN NGỮ VĂN 9- NĂM HỌC: 2023 - 2024
I/ HƯỚNG DẪN CHUNG
- Giáo viên vận dụng hướng dẫn chấm phải chủ động, linh hoạt, tránh cứng nhắc, máy móc và phải
biết cân nhắc trong từng trường hợp cụ thể, cần khuyến khích những bài làm thể hiện rõ sự sáng tạo.
- Giáo viên cần đánh giá bài của học sinh một cách tổng thể từng câu và cả bài , không đếm ý cho
điểm, đánh giá bài làm của học sinh trên cả hai phương diện: kiến thức và kĩ năng.
- Hướng dẫn chấm chỉ nêu những ý chính và các thang điểm cơ bản, trên cơ sở đó, giáo viên có thể
thống nhất và định ra những ý chi tiết và thang điểm cụ thể hơn.
II HƯỚNG DẪN CỤ THỂ.
I. PHẦN ĐỌC HIỂU: (3,0 điểm)
1
Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên: nghị luận.
0.5
2
Một phép liên kết về hình thức : Phép lặp; từ ngữ thể hiện: Thời gian;
Tác dụng: phải biết quý trọng thời gian
1.0
3
Bài học có ý nghĩa nhất: Con người cần biết quý trọng thời gian, biết sử dụng quỹ
thời gian của mình cho hợp lí để không bỏ lỡ các cơ hội trong cuộc đời hay hối tiếc
vì những gì đã qua.
1.5
II. PHẦN TẬP LÀM VĂN
Nội dung
Điểm
Câu 1 (2 điểm)
Viết một đoạn văn ngắn (khoảng một trang giấy thi) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để
không lãng phí thời gian?
*Yêu cầu: đoạn văn (khoảng một trang giấy thi)
*Nội dung : HS trình bày các ý cơ bản sau:
- Sử dụng thời gian một cách hợp lý.
- Để không lãng phí thời gian chúng ta hãy làm nhiều việc có ích.
- Đừng đắm chìm vào thế giới ảo và các thiết bị thông minh, đừng ngủ nướng bởi
như thế bạn đang khiến thời gian của mình trôi qua trong vô ích.
- Ghi lại lượng thời gian mà bạn đã lãng phí. Bạn sẽ cảm thấy vô cùng hối tiếc vì có
khi lượng thời gian đó đủ để bạn thực hiện một kế hoạch lớn lao nào đó của cuộc
đời .
Câu 2 ( 5 điểm)
Cảm nhận của em về vẻ đẹp tâm hồn nhân vật anh thanh niên trong đoạn trích “
Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long.
* Hình thức: Một bài văn có bố cục rõ ràng, trình bày sạch sẽ, văn phong mạch lạc,
có cảm xúc, ngôn ngữ trong sáng, có sự liên kết câu. Lập luận chặt chẽ, sáng tạo,
không mắc lỗi chính tả, chữ viết cẩn thận.
* Nội dung: HS có thể có những cách diễn đạt khác nhau song cần đảm bảo những
ý chính sau:
2.0
DÀN BÀI THAM KHẢO
1 Mở bài:
Giới thiệu tác phẩm “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long và nêu cảm nhận, ý
kiến khái quát về nhân vật anh thanh niên.
2 Thân bài:
* Khái quát công việc của anh thanh niên:
- Nghề nghiệp: kỹ sư khí tượng.
- Địa điểm: “trên đỉnh Yên Sơn cao 2.600m”.
- Nhiệm vụ của anh thanh niên: đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt
đất, dự báo trước thời tiết hằng ngày để phục vụ sản xuất, phục vụ chiến đấu.
- Công việc của anh thanh niên rất quan trọng vì nó ảnh hưởng và tác động trực tiếp
tới mọi hoạt động trong đời sống của con người.
*Là người yêu nghề, có tinh thần trách nhiệm cao với công việc.
Làm việc một mình trên đỉnh núi cao trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, phải chấp
nhận cuộc sống cô đơn nhưng anh luôn hoàn thành tốt công việc của mình.
* Biết tạo cho mình đời sống phong phú, tổ chức cuộc sống gọn gàng, ngăn nắp.
- Trồng hoa, nuôi gà, đọc sách.
- Nhà cửa gọn gàng, ngăn nắp…
* Hiếu khách:
Vui vẻ, vồn vã đón khách lên nhà chơi, nấu chè mọi người cùng uống, hái hoa tặng
cô gái trẻ,biếu củ tam thất tặng bác lái xe, luộc trứng cho mọi người ăn khi đi trên
đường…
* Khiêm tốn:
Nói về công việc của mình anh rất khiêm tốn. Khi biết người họa sĩ vẽ mình anh đã
nói: “Ơ, bác vẽ cháu đấy ư? Không, đừng vẽ cháu! Để cháu giới thiệu với bác những
người khác đáng vẽ hơn”…
* Đánh giá về nghệ thuật
- Sử dụng đối thoại, để nhân vật tự kể về công việc của mình một cách tỉ mỉ, chân
thực, khiến người đọc dễ hình dung.
- Các biện pháp nhân hóa, so sánh được dùng rất sinh động và sáng tạo.
- Khắc họa nhân vật qua những chi tiết nghệ thuật đặc sắc, giàu sức gợi.
3) Kết bài:
Cảm nhận của em về nhân vật anh thanh niên. - Liên hệ thế hệ trẻ hiện nay.
-Thang điểm:
Điểm 5
- Hình thức: Một bài văn có bố cục rõ ràng, trình bày sạch sẽ, văn phong mạch lạc,
có cảm xúc, ngôn ngữ trong sáng, có sự liên kết câu. Lập luận chặt chẽ, sáng tạo,
không mắc lỗi chính tả, chữ viết cẩn thận.
- Nội dung: HS có thể có những cách diễn đạt khác nhau, sắp xếp ý song cần đảm
bảo những ý chính trên.
Điểm 4- 5
1.0
0.5
0.75
0.75
0.75
0.75
1.0
+ Bài đi đúng hướng, đúng hình thức, văn phong rõ ràng, văn viết có cảm xúc, có
thể còn mắc lỗi nhỏ…
Điểm 2-3
+ Bài nêu thiếu ý, chưa phân tích cụ thể được một số nội dung, dẫn chứng còn thiếu,
còn mắc lỗi diễn đạt...
Điểm 1
+ Bài làm còn sơ sài, diễn đạt lủng củng, văn viết chưa có sức thuyết phục....
(GV căn cứ cụ thể bài viết của HS để cho điểm phù hợp)
ĐÁP ÁN KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ II
MÔN NGỮ VĂN 9- NĂM HỌC: 2023 - 2024
I. PHẦN ĐỌC HIỂU: (3,0 điểm)
1
0.5
2
1.0
3
1.5
II. PHẦN TẬP LÀM VĂN
Nội dung
Điểm
Câu 1 (2 điểm)
Viết một đoạn văn ngắn (khoảng một trang giấy thi) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để không lãng phí thời
gian?
*Yêu cầu: đoạn văn (khoảng một trang giấy thi)
*Nội dung : HS trình bày các ý cơ bản sau:
- Sử dụng thời gian một cách hợp lý.
- Để không lãng phí thời gian chúng ta hãy làm nhiều việc có ích.
- Đừng đắm chìm vào thế giới ảo và các thiết bị thông minh, đừng ngủ nướng bởi như thế bạn đang
khiến thời gian của mình trôi qua trong vô ích.
- Ghi lại lượng thời gian mà bạn đã lãng phí. Bạn sẽ cảm thấy vô cùng hối tiếc vì có khi lượng thời
gian đó đủ để bạn thực hiện một kế hoạch lớn lao nào đó của cuộc đời .
Câu 2 ( 5 điểm)
Cảm nhận của em về vẻ đẹp tâm hồn nhân vật anh thanh niên trong đoạn trích “ Lặng lẽ Sa Pa” của
Nguyễn Thành Long.
* Hình thức: Một bài văn có bố cục rõ ràng, trình bày sạch sẽ, văn phong mạch lạc, có cảm xúc, ngôn
ngữ trong sáng, có sự liên kết câu. Lập luận chặt chẽ, sáng tạo, không mắc lỗi chính tả, chữ viết cẩn
thận.
* Nội dung: HS có thể có những cách diễn đạt khác nhau song cần đảm bảo những ý chính sau:
DÀN BÀI THAM KHẢO
1 Mở bài:
Giới thiệu tác phẩm “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long và nêu cảm nhận, ý kiến khái quát về
nhân vật anh thanh niên.
2 Thân bài:
* Khái quát công việc của anh thanh niên:
- Nghề nghiệp: kỹ sư khí tượng.
- Địa điểm: “trên đỉnh Yên Sơn cao 2.600m”.
- Nhiệm vụ của anh thanh niên: đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất, dự báo trước
thời tiết hằng ngày để phục vụ sản xuất, phục vụ chiến đấu.
- Công việc của anh thanh niên rất quan trọng vì nó ảnh hưởng và tác động trực tiếp tới mọi hoạt động
trong đời sống của con người.
*Là người yêu nghề, có tinh thần trách nhiệm cao với công việc.
Làm việc một mình trên đỉnh núi cao trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, phải chấp nhận cuộc sống
cô đơn nhưng anh luôn hoàn thành tốt công việc của mình.
* Biết tạo cho mình đời sống phong phú, tổ chức cuộc sống gọn gàng, ngăn nắp.
- Trồng hoa, nuôi gà, đọc sách.
- Nhà cửa gọn gàng, ngăn nắp…
* Hiếu khách:
Vui vẻ, vồn vã đón khách lên nhà chơi, nấu chè mọi người cùng uống, hái hoa tặng cô gái trẻ,biếu củ
tam thất tặng bác lái xe, luộc trứng cho mọi người ăn khi đi trên đường…
* Khiêm tốn:
2.0
1.0
0.5