Chương
3
ði
u khin thích nghi

Chương 3
ðIU KHIN THÍCH NGHI
3.1 Khái nim
3.1.1 ðnh nghĩa
“Thích nghi là quá trình thay ñi thông s và cu trúc hay tác ñng ñiu
khin trên cơ s lưng thông tin có ñưc trong quá trình làm vic vi mc
ñích ñt ñưc mt trng thái nht ñnh, thưng là ti ưu khi thiu lưng
thông tin ban ñu cũng như khi ñiu kin làm vic thay ñi” hay :
“ðiu khin thích nghi là tng hp các kĩ thut nhm t ñng chnh ñnh các
b ñiu chnh trong mch ñiu khin nhm thc hin hay duy trì mt mc
ñ nht ñnh cht lưng ca h khi thông s ca quá trình ñưc ñiu khin
không bit trưc hay thay ñi theo thi gian”.
H thng ñưc mô t trong hình dưi ñây gm 2 vòng:
- Vòng hi tip thông thưng
-
Vòng hi tip ñiu khin thích nghi
Kt lun
1. ðiu khin thích nghi liên quan ñn:
- S thay ñi ca quá trình ñng hc
- S thay ñi ca các nhiu lên h thng
2. Các h thng thích nghi là phi tuyn
3.1.2 Nhn dng h thng
• Làm th nào ñ có ñưc mô hình?
Chương
3
ði
u khin thích nghi

- Vt lí (hp trng)
- Kinh nghim (hp ñen)
- Kt hp ( hp xám)
• K hoch hoá thc nghim
• Chn la cu trúc mô hình
- Các hàm chuyn ñi
- ðáp ng xung
- Các mô hình trng thái
• Tham s thích nghi
- Thng kê
- Các vn ñ nghch ñ o(Inverse Problems)
• S hp lí
3.1.3 Ưc lưng tham s thích nghi thi gian thc
1. Gii thiu
2. Bình phương cc tiu và h!i qui
3. H thng ñng
4. Các ñiu kin thc nghim
5. Các ví d
6. Các kt lun
3.1.4 Phân loi
Có th phân loi các h thích nghi theo các tiêu chu"n sau :
1. H thích nghi mô hình tham chiu ( MRAS )
2. B t chnh ñnh ( STR )
3. Lch trình ñ li
4. H t hc
5. H t t chc
Chương
3
ði
u khin thích nghi

3.1.5 ng dng
• T chnh ñnh
• Lch trình ñ li
• Thích nghi liên tc
Hình 3.1 Sơ ñ các ng dng
Quá trình ñng hc
Bin ñi Hng s
S# dng b ñiu khin vi
các thông s bin ñi
S# dng b bin ñi vi
các thông s hng
S bin thiên
không bit trưc
S bin thiên
bit trưc
S# dng b ñiu
khin thích nghi
S# dng lch trình
ñ li
Chương
3
ði
u khin thích nghi

3.2 H thích nghi mô hình tham chiu – MRAS
(Model Reference Adaptive Systems)
3.2.1 Sơ ñ chc năng
H thng thích nghi s# dng mô hình chu"n là mt trong nh$ng phương
pháp chính ca ñiu khin thích nghi. Nguyên lí cơ b n ñưc trình bày
hình 3.2
Hình 3.2 Sơ ñ khi ca mt h thng thích nghi mô hình tham chiu
Mô hình chu"n s% cho ñáp ng ngõ ra mong mun ñi vi tín hiu ñ&t (yêu
cu). H thng có mt vòng h!i tip thông thưng bao g!m ñi tưng và b
ñiu khin. Sai s e là sai lch gi$a ngõ ra ca h thng và ca mô hình
chu"n e = y - y
m
. B ñiu khin có thông s thay ñi da vào sai s này. H
thng có hai vòng h!i tip: h!i tip trong là vòng h!i tip thông thưng và
vòng h!i tip bên ngoài hiu chnh tham s cho vòng h!i tip bên trong.
Vòng h!i tip bên trong ñưc gi s# là nhanh hơn vòng h!i tip bên ngoài.
Hình 3.2 là mô hình MRAS ñu tiên ñưc ñ ngh bi Whitaker vào năm
1958 vi hai ý tưng mi ñưc ñưa ra: Trưc ht s thc hin ca h thng
ñưc xác ñnh bi mt mô hình, th hai là sai s ca b ñiu khin ñưc
chnh bi sai s gi$a mô hình chu"n và h thng. Mô hình chu"n s# dng
u
y
uc
Mô hình
Cơ cu hiu chnh
B ñiu khin
ði tưng
Tham s ñiu khin
ym
Chương
3
ði
u khin thích nghi

trong h thích nghi bt ngu!n t( h liên tc sau ñó ñưc m rng sang h ri
rc có nhiu ng)u nhiên.
Chương này tp trung vào ý tưng cơ b n. ð vn ñ ñưc trình bày mt
cách rõ ràng, ta ch tp trung vào cu hình trong hình 3.2 ñưc gi là h
MRAS song song . ðây là mt trong nhiu cách có th xây dng mô hình
chu"n. Chương này ñ cp chính ñn h liên tc theo phương pháp trc tip
có nghĩa là tham s ñưc cp nht mt cách trc tip.
3.2.2 Lut MIT (Massachusetts Institude Technology)
( MIT = Massachusetts Institute Technology : Vin công ngh
Massachusetts)
Hình 3.3 Mô hình sai s
H thng thích nghi mô hình tham chiu ñu tiên ñưc ñưa ra ñ gi i quyt
vn ñ: các ñ&c ñim ca mt mô hình tham chiu yêu cu ngõ ra là quá
trình lí tưng cn có ñáp ng ñi vi tín hiu ñiu khin như th nào.
ð! th
minh ha trong hình 3.2. Trong trưng hp này, mô hình tham chiu mang
tính song song hơn là ni tip, ging như cho SOAS (Self Oscillating
Adaptive Systems). B ñiu khin có th ñưc xem như bao g!m hai vòng:
mt vòng phía trong gi là vòng h!i tip thông thưng có quá trình và b
ñiu khin. Các thông s ca b ñiu khin ñưc chnh ñnh bi vòng ngoài
sao cho sai s e gi$a ngõ ra y và ngõ ra mô hình y
m
là nh* nht. Vì vy vòng
ngoài còn ñưc gi là vòng chnh ñnh. Vn ñ là xác ñnh cơ cu chnh
ñnh cho h thng n ñnh, nghĩa là sai s bng zero. ðiu này không th
thc hin ñưc. Cơ cu chnh ñnh vi thông s sau ñưc gi là lut MIT,
ñưc s# dng cho h MRAS ñu tiên:
θ
γ
θ
∂
∂
−= e
e
dt
d
s
γ
π
ππ
π
π
ππ
π
Khâu tích phân
θ
u
yu
C
−
e
θ
∂
∂
−e