3
v¨n b¶n kü thuËt ®o l−êng viÖt nam ®lvn 111 : 2002
C«ng t¬ ®iÖn xoay chiÒu - Quy tr×nh thö nghiÖm
Alternating watt - hour meters - Testing procedures
1 Ph¹m vi ¸p dông
V¨n b¶n kü thuËt nμy quy ®Þnh ph−¬ng ph¸p vμ ph−¬ng tiÖn thö nghiÖm c¸c lo¹i c«ng t¬
®iÖn xoay chiÒu kiÓu c¶m øng ®Ó ®o ®iÖn n¨ng t¸c dông cÊp chÝnh x¸c 0,5 ; 1,0 ; 2,0 vμ
®o ®iÖn n¨ng ph¶n kh¸ng cÊp chÝnh x¸c 1,0 ; 2,0 vμ 3,0 lμm viÖc víi l−íi ®iÖn cã tÇn sè
tõ 45 Hz ®Õn 65 Hz.
V¨n b¶n nμy kh«ng ¸p dông ®èi víi c«ng t¬ cã chØ thÞ ®iÖn n¨ng cùc ®¹i vμ c«ng t¬ cã
bé c¶m biÕn xung.
2 C¸c phÐp thö nghiÖm
Ph¶i lÇn l−ît tiÕn hμnh c¸c phÐp kiÓm tra vμ thö nghiÖm ghi trong b¶ng 1.
B¶ng 1
TT Tªn phÐp thö nghiÖm Theo ®iÒu nμo cña QTTN
1
2
3
4
KiÓm tra bªn ngoμi
X¸c ®Þnh c«ng suÊt tiªu thô
KiÓm tra kü thuËt
Thö nghiÖm ®o l−êng
- X¸c ®Þnh sai sè c¬ b¶n
- Thö nghiÖm kh¶ n¨ng ®iÒu chØnh
- Thö nghiÖm c¸c yÕu tè ¶nh h−ëng
4.1
4.2
4.3
4.4
4.4.1
4.4.2
4.4.3
4
®lvn 111 : 2002
3 Ph−¬ng tiÖn vμ ®iÒu kiÖn thö nghiÖm
3.1 Ph−¬ng tiÖn vμ ®iÒu kiÖn thö nghiÖm ph¶i phï hîp víi tõng phÐp thö cô thÓ trong
quy tr×nh nμy.
3.2 Sai sè phÐp ®o cña tõng phÐp thö ph¶i tho¶ m·n yªu cÇu cô thÓ quy ®Þnh cho tõng
phÐp thö.
4 TiÕn hμnh thö nghiÖm
4.1 KiÓm tra bªn ngoμi
KiÓm tra theo c¸c yªu cÇu sau ®©y :
4.1.1 KÕt cÊu ph¶i phï hîp víi nh÷ng quy ®Þnh nªu trong ®iÒu 1.4 TCVN 5411 - 91.
4.1.2 Nh·n m¸c ph¶i phï hîp víi nh÷ng quy ®Þnh nªu trong ®iÒu 1. 5 TCVN 5411 - 91.
4.1.3 C¸c th«ng sè ghi trªn nh·n m¸c vμ kÕt cÊu cña c«ng t¬ ph¶i phï hîp víi hå s¬ kü
thuËt.
4.2 X¸c ®Þnh c«ng suÊt tiªu thô
C«ng suÊt tiªu thô cña c«ng t¬ phi ®−îc ®o t¹i thêi ®iÓm c«ng t¬ lμm viÖc æn ®Þnh vÒ
nhiÖt ®é vμ c«ng t¬ lμm viÖc víi chÕ ®é ®Þnh møc.
Ph−¬ng ph¸p vμ ph−¬ng tiÖn ®o ph¶i ®o ®−îc gi¸ trÞ quy ®Þnh trong ®iÒu 1.3.4 TCVN
5411 – 91.
4.2.1 X¸c ®Þnh c«ng suÊt tiªu thô cña c«ng t¬ ®−îc tiÕn hμnh theo ®iÒu 2.11.1
TCVN 5411 - 91.
4.2.2 C«ng suÊt tiªu thô cña cuén dßng kh«ng ®−îc v−ît qu¸ quy ®Þnh trong ®iÒu 1.3.4
TCVN 5411 - 91.
4.2.3 C«ng suÊt tiªu thô cña cuén ¸p kh«ng ®−îc v−ît qu¸ quy ®Þnh trong ®iÒu 1.3.4
TCVN 5411 - 91.
4.3 KiÓm tra kü thuËt
4.3.1 Thö nghiÖm ®é bÒn c¸ch ®iÖn
5
®lvn 111 : 2002
Thö ®é bÒn c¸ch ®iÖn ®−îc tiÕn hμnh nh− sau :
4.3.1.1 Thö nghiÖm ®é bÒn c¸ch ®iÖn b»ng ®iÖn ¸p xoay chiÒu theo ®iÒu 1.3.5.1; 1.3.5.2 vμ
1.3.5.3 TCVN 5411 - 91.
4.3.1.2 Thö nghiÖm ®é bÒn c¸ch ®iÖn b»ng ®iÖn ¸p xung theo ®iÒu 2.11.2.1 TCVN 5411 - 91.
4.3.2 Thö nghiÖm tù quay
Thö nghiÖm tù quay ®−îc tiÕn hμnh theo ®iÒu 1.2.1 TCVN 5411 - 91 vμ ®iÒu 2.8.1
TCVN 5411 - 91.
4.3.3 Thö nghiÖm ng−ìng ®é nh¹y
Thö nghiÖm ng−ìng ®é nh¹y ®−îc tiÕn hμnh theo ®iÒu 4.6.4.1 TCVN 6572 : 1999
(IEC 1036 : 1996) vμ ®iÒu 1.2.2.2 TCVN 5411 – 91.
4.3.4 Thö nghiÖm tû sè truyÒn vμ c¬ cÊu ®Õm
Thö nghiÖm tû sè truyÒn vμ c¬ cÊu ®Õm ®−îc tiÕn hμnh theo ®iÒu 1.4.13 TCVN 5411 - 91;
®iÒu1.4.14 TCVN 5411 - 91vμ ®iÒu 2.12.5 TCVN 5411 - 91.
§èi víi c«ng t¬ cã nhiÒu bé sè vμ c«ng t¬ cã bé sè hai h−íng th× ph¶i tiÕn hμnh thö
nghiÖm víi tÊt c¶ c¸c bé sè vμ c¶ hai h−íng.
Bé sè cña c«ng t¬ ph¶i lμm viÖc l©u dμi víi ®é t¨ng nhiÖt theo môc 1.4.15 TCVN 5411 -
91 hoÆc ®−îc cho trong hå s¬ kü thuËt cña c«ng t¬ mμ kh«ng g©y ra c¸c biÕn d¹ng c¬
häc lμm kÑt bé sè hoÆc r¹n nøt c¸c tang trèng.
4.4 Thö nghiÖm ®o l−êng
4.4.1 X¸c ®Þnh sai sè c¬ b¶n
Sai sè c¬ b¶n lÇn 1 ®−îc tiÕn hμnh theo ®iÒu 5.6 §LVN 07 : 1998 ¸p dông víi kiÓm ®Þnh
ban ®Çu;
Biªn b¶n kÕt qu¶ ®−îc ¸p dông theo phô lôc 2.
4.4.2 Thö nghiÖm kh¶ n¨ng ®iÒu chØnh
Mäi chi tiÕt ®iÒu chØnh ph¶i bè trÝ ë vÞ trÝ thuËn lîi, dÔ dμng cho viÖc ®iÒu chØnh.
Ph¹m vi ®iÒu chØnh ph¶i tho¶ m·n quy ®Þnh trong ®iÒu 1.2.3 TCVN 5411 - 91 vμ 2.9
TCVN 5411 - 91.
6
®lvn 111 : 2002
Víi mäi chi tiÕt ®iÒu chØnh chØ cÇn thö t−¬ng øng víi ph¹m vi phô t¶i mμ chi tiÕt ®ã cã
¶nh h−ëng lín nhÊt vμ ®−îc quy ®Þnh trong ®iÒu 1.2.3 TCVN 5411 - 91.
4.4.3 Thö nghiÖm c¸c ®¹i l−îng ¶nh h−ëng
4.4.3.1 Thö nghiÖm sù ¶nh h−ëng cña ®é lÖch khái vÞ trÝ th¼ng ®øng cña c«ng t¬ ®Õn sai sè
C¨n cø vμo cÊp chÝnh x¸c cña c«ng t¬ mμ ®é lÖch khái vÞ trÝ th¼ng ®øng ®−îc quy ®Þnh
trong ®iÒu 1.1.3.2 TCVN 5411 - 91.
Thö nghiÖm sù ¶nh h−ëng cña ®é lÖch khái vÞ trÝ th¼ng ®øng cña c«ng t¬ ®−îc tiÕn hμnh
nh− sau :
- LÖch khái vÞ trÝ th¼ng ®øng vÒ bªn ph¶i;
- LÖch khái vÞ trÝ th¼ng ®øng vÒ bªn tr¸i;
- LÖch khái vÞ trÝ th¼ng ®øng vÒ phÝa tr−íc;
- LÖch khái vÞ trÝ th¼ng ®øng vÒ phÝa sau.
C¨n cø vμo cÊp chÝnh x¸c cña c«ng t¬ gi¸ trÞ thay ®æi cña sai sè ¶nh h−ëng do ®é lÖch
khái vÞ trÝ th¼ng ®øng t−¬ng øng víi c¸c gi¸ trÞ dßng ®iÖn ®−îc quy ®Þnh trong ®iÒu
1.1.3.2 TCVN 5411 - 91.
4.4.3.2 Thö nghiÖm ¶nh h−ëng cña sù thay ®æi ®iÖn ¸p cña cuén ¸p ®Õn sai sè c«ng t¬
Thö nghiÖm ¶nh h−ëng cña sù sôt ¸p vμ mÊt ®iÖn ¸p ®Õn sai sè c«ng t¬ tiÕn hμnh theo
®iÒu 4.4.2.2 TCVN 6572 : 1999 (IEC 1036 : 1996).
Thö nghiÖm ¶nh h−ëng cña sù thay ®æi ®iÖn ¸p cña cuén ¸p ®Õn sai sè c«ng t¬ ®−îc tiÕn
hμnh t¹i hai gi¸ trÞ ®iÖn ¸p sau :
- §iÖn ¸p thö nghiÖm (Utn) b»ng 90 % U®m;
- §iÖn ¸p thö nghiÖm (Utn) b»ng 110 % U®m.
C¨n cø vμo cÊp chÝnh x¸c cña c«ng t¬, gi¸ trÞ thay ®æi cña sai sè ¶nh h−ëng do sù thay
®æi cña ®iÖn ¸p t−¬ng øng víi c¸c gi¸ trÞ dßng ®iÖn ®−îc quy ®Þnh trong ®iÒu 1.1.3.2
TCVN 5411-91.
4.4.3.3 Thö nghiÖm ¶nh h−ëng cña sù thay ®æi tÇn sè ®iÖn ¸p ®Õn sai sè cña c«ng t¬
Thö nghiÖm ¶nh h−ëng cña sù thay ®æi tÇn sè l−íi ®iÖn cña c«ng t¬ ®Õn sai sè ®−îc tiÕn
hμnh t¹i hai gi¸ trÞ tÇn sè ®iÖn ¸p sau :
7
®lvn 111 : 2002
- TÇn sè ®iÖn ¸p thö nghiÖm b»ng 95 % tÇn sè lμm viÖc ®Þnh møc;
- TÇn sè ®iÖn ¸p thö nghiÖm b»ng 105 % tÇn sè lμm viÖc ®Þnh møc.
C¨n cø vμo cÊp chÝnh x¸c cña c«ng t¬, gi¸ trÞ thay ®æi cña sai sè ¶nh h−ëng do sù thay
®æi cña tÇn sè ®iÖn ¸p t−¬ng øng víi c¸c gi¸ trÞ dßng ®iÖn ®−îc quy ®Þnh trong ®iÒu
1.1.3.2 TCVN 5411 - 91.
4.4.3.4 Thö nghiÖm ¶nh h−ëng cña tõ tr−êng ngoμi vμ tõ tr−êng cña c¸c thiÕt bÞ phô ®Õn
sai sè cña c«ng t¬
Thö nghiÖm ¶nh h−ëng cña tõ tr−êng ngoμi vμ tõ tr−êng cña c¸c thiÕt bÞ phô ®Õn sai sè
cña c«ng t¬ ®−îc tiÕn hμnh theo quy ®Þnh trong ®iÒu 1.1.3.2 TCVN 5411 - 91.
4.4.3.5 Thö nghiÖm ¶nh h−ëng cña ng−îc thø tù pha ®Õn sai sè cña c«ng t¬
Thö nghiÖm ¶nh h−ëng cña ng−îc thø tù pha ®Õn sai sè cña c«ng t¬ chØ ¸p dông ®èi víi
c¸c lo¹i c«ng t¬ ba pha vμ ®−îc tiÕn hμnh theo quy ®Þnh trong ®iÒu 1.1.3.2 TCVN 5411 - 91.
4.4.3.6 Thö nghiÖm ¶nh h−ëng cña qu¸ tr×nh diÔn ra chuyÓn sè ®Õn sai sè cña c«ng t¬
Thö nghiÖm ¶nh h−ëng cña qu¸ tr×nh diÔn ra chuyÓn sè ®−îc tiÕn hμnh theo quy ®Þnh
trong ®iÒu 1.1.3.2 TCVN 5411 - 91.
§èi víi c¸c c«ng t¬ cã nhiÒu bé sè ph¶i tiÕn hμnh víi tÊt c¶ c¸c bé sè.
4.4.3.7 Thö nghiÖm ¶nh h−ëng cña tù ph¸t nhiÖt ®Õn sai sè c«ng t¬
Thö nghiÖm ¶nh h−ëng cña tù ph¸t nhiÖt ®Õn sai sè c«ng t¬ ®−îc tiÕn hμnh theo ®iÒu
2.7.2 TCVN 5411 - 91 vμ 1.1.3.4 TCVN 5411 - 91.
4.4.3.8 Thö nghiÖm ®é t¨ng nhiÖt cña cuén d©y
Thö nghiÖm ®é t¨ng nhiÖt cña cuén d©y ®ùîc tiÕn hμnh theo ®iÒu 2.12.4 TCVN 5411 -
91 vμ 1.4.15 TCVN 5411 - 91.
4.4.3.9 Thö nghiÖm ¶nh h−ëng cña dßng ®iÖn lín tøc thêi (xung dßng ®iÖn) ®Õn sai sè
c«ng t¬
§é lín cña gi¸ trÞ xung dßng ®iÖn vμ thêi gian diÔn ra xung dßng ®iÖn ®−îc quy ®Þnh
trong ®iÒu 1.1.3.3 TCVN 5411 - 91.