TIÊU CHUẨN QUỐC GIA
TCVN ISO/IEC 17060:2025
ISO/IEC 17060:2022
ĐÁNH GIÁ SỰ PHÙ HỢP - QUY TẮC THỰC HÀNH TỐT
Conformity assessment - Code of good practice
Lời nói đầu
TCVN ISO/IEC 17060:2025 thay thế TCVN 7564:2007 (ISO/IEC Guide 60:2004).
TCVN ISO/IEC 17060:2025 hoàn toàn tương đương với ISO/IEC 17060:2022.
TCVN ISO/IEC 17060:2025 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/CASCO Đánh giá sự phù hợp
biên soạn, Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam đề nghị, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng
Quốc gia thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
Lời giới thiệu
Đánh giá sự phù hợp bao gồm các hoạt động nhằm chứng tỏ việc thực hiện đầy đủ các yêu cầu quy
định. Các yêu cầu quy định này có thể được áp dụng cho phạm vi đối tượng đánh giá sự phù hợp bao
gồm, nhưng không giới hạn ở sản phẩm, quá trình, dịch vụ, hệ thống, việc lắp đặt, dự án, dữ liệu,
thiết kế, vật liệu, công bố, con người hoặc tổ chức hay sự kết hợp của các đối tượng này. Đánh giá
sự phù hợp bao gồm các hoạt động nhằm cung cấp các loại hình đảm bảo khác nhau về việc đáp ứng
đầy đủ các yêu cầu nêu trong các quy định kỹ thuật như tiêu chuẩn, hướng dẫn, khuyến nghị quốc tế,
khu vực hay quốc gia hoặc tài liệu quy định khác.
Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, việc hội nhập của các hệ thống kinh tế, sản xuất và mức
độ gia tăng của thương mại quốc tế nhấn mạnh nhu cầu đối với sự hòa hợp giữa các thực hành và hệ
thống đánh giá sự phù hợp. Các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng được chấp nhận rộng rãi như là
phương tiện hữu hiệu nhằm tăng cường khả năng cạnh tranh và loại bỏ các hàng rào kỹ thuật trong
thương mại. Tuy nhiên, cần liên tục chú trọng việc sử dụng các thực hành quốc tế được hài hòa trong
lĩnh vực đánh giá sự phù hợp khi vẫn còn nhiều phương thức thực hành và cách tiếp cận khác biệt
với nhau. Điều này có thể làm gia tăng chi phí của các nhà sản xuất, nhà cung cấp dịch vụ, nhà xuất
khẩu và người tiêu dùng và cũng tạo ra những thách thức đối với các cơ quan quản lý và ngành công
nghiệp.
Sự phát triển của các hệ thống và chương trình đánh giá sự phù hợp quốc tế, khu vực và tư nhân là
đáng ghi nhận. Các hệ thống này tiếp tục được mở rộng, tạo dựng được niềm tin của người sử dụng
dịch vụ đánh giá sự phù hợp (bao gồm các ngành công nghiệp, nhà quản lý, người tiêu dùng) và thúc
đẩy sự chấp nhận toàn cầu thông qua nhiều phương pháp.
Sự khác biệt của các thực hành và yêu cầu đánh giá sự phù hợp cũng như việc không thừa nhận kết
quả đánh giá sự phù hợp có thể kìm hãm hoạt động trao đổi hàng hóa và dịch vụ. cần có những nỗ
lực để đảm bảo rằng tất cả các hệ thống và thực hành đánh giá sự phù hợp đều:
- thu hút sự tham gia của tất cả các bên quan tâm,
- mang tính không phân biệt, minh bạch, khách quan, và
- không tạo ra những trở ngại không cần thiết cho thương mại.
Các thành viên của cộng đồng đánh giá sự phù hợp được khuyến khích tham gia vào việc xây dựng
tiêu chuẩn và hướng dẫn quốc tế, sử dụng các tiêu chuẩn và hướng dẫn quốc tế làm căn cứ cho các
hoạt động và hệ thống đánh giá sự phù hợp của mình và cam kết thực hiện việc trao đổi thông tin
cũng như tạo dựng niềm tin, nhằm gia tăng kiến thức và sự chấp nhận đối với các hệ thống và cách
tiếp cận khác.
Tiêu chuẩn này nhằm thiết lập và thúc đẩy các chính sách và thực hành đánh giá sự phù hợp, tạo
thuận lợi cho thương mại và hỗ trợ xây dựng các lợi ích và nhu cầu xã hội ở cấp quốc tế, khu vực,
quốc gia và trong một quốc gia.
Chúng được đặc trưng bởi tính công khai, minh bạch, khách quan, bảo mật, chặt chẽ và hiệu lực, từ
đó hỗ trợ cho tính tin cậy và nhất quán trong đánh giá sự phù hợp.
Tiêu chuẩn này được trình bày dưới hình thức dễ sử dụng đối với các tổ chức đánh giá sự phù hợp,
tổ chức công nhận và các bên quan tâm khác, dù đó là tổ chức thuộc chính phủ hay phi chính phủ và
ở cấp quốc tế, khu vực, quốc gia hay địa phương. Tiêu chuẩn này nhằm sử dụng cùng, hoặc dùng khi
xây dựng các tiêu chuẩn liên quan đến đánh giá sự phù hợp và có thể được sử dụng cùng với Hiệp
định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) về hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT).
ĐÁNH GIÁ SỰ PHÙ HỢP - QUY TẮC THỰC HÀNH TỐT
Conformity assessment - Code of good practice
1 Phạm vi áp dụng
Tiêu chuẩn này khuyến nghị các thực hành tốt đối với tất cả các yếu tố của hoạt động đánh giá sự
phù hợp, bao gồm đối tượng đánh giá sự phù hợp, yêu cầu quy định, các hoạt động, tổ chức, hệ
thống, chương trình và kết quả.
Tiêu chuẩn này nhằm sử dụng cho các cá nhân và tổ chức mong muốn cung cấp, thúc đẩy hoặc sử
dụng dịch vụ đánh giá sự phù hợp khách quan và tin cậy. Bên cung cấp đánh giá sự phù hợp có thể
bao gồm tổ chức đánh giá sự phù hợp, tổ chức công nhận, nhóm thỏa thuận đánh giá đồng đẳng và
tổ chức đưa ra công bố về sự phù hợp. Khi thích hợp, các cá nhân và tổ chức thúc đẩy và sử dụng
đánh giá sự phù hợp có thể bao gồm cơ quan quản lý, người làm công tác thương mại, chủ hệ thống
và chương trình đánh giá sự phù hợp.
2 Tài liệu viện dẫn
Tài liệu viện dẫn dưới đây rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu ghi năm
công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu không ghi năm công bố thì áp dụng bản mới
nhất, bao gồm cả các sửa đổi.
TCVN ISO/IEC 17000:2020 (ISO/IEC 17000:2020), Đánh giá sự phù hợp - Từ vựng và các nguyên
tắc chung
3 Thuật ngữ và định nghĩa
Tiêu chuẩn này áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa trong TCVN ISO/IEC 17000 (ISO/IEC 17000) và
các thuật ngữ dưới đây.
3.1
Đánh giá sự phù hợp (conformity assessment)
Việc chứng tỏ rằng các yêu cầu quy định (3.5) được thực hiện.
CHÚ THÍCH 1: Quá trình đánh giá sự phù hợp được nêu trong cách tiếp cận theo chức năng ở Phụ
lục A, TCVN ISO/IEC 17000:2020 (ISO/IEC 17000:2020) có thể có kết quả tiêu cực, nghĩa là chứng tỏ
rằng các yêu cầu quy định không được thực hiện.
CHÚ THÍCH 2: Đánh giá sự phù hợp được diễn giải trong Phụ lục A, TCVN ISO/IEC 17000:2020
(ISO/IEC 17000:2020) gồm nhiều chức năng. Các hoạt động trong bất kỳ chức năng nào cũng có thể
được coi là hoạt động đánh giá sự phù hợp.
[NGUỒN: TCVN ISO/IEC 17000:2020 (ISO/IEC 17000:2020), 4.1 được sửa đổi - Bỏ chú thích 2 và
chú thích 4, đánh lại số của chú thích 3 thành chú thích 2 và thêm “TCVN ISO/IEC 17000:2020” vào
sau “Phụ lục A”]
3.2
Chương trình đánh giá sự phù hợp (conformity assessment scheme/conformity assessment
programme)
Tập hợp các quy tắc và thủ tục quy định về đối tượng đánh giá sự phù hợp (3.6), nhận biết các yêu
cầu quy định (3.5) và đưa ra phương pháp luận cho việc thực hiện đánh giá sự phù hợp.
CHÚ THÍCH 1: Chương trình đánh giá sự phù hợp có thể được quản lý trong một hệ thống đánh giá
sự phù hợp.
CHÚ THÍCH 2: Chương trình đánh giá sự phù hợp có thể được triển khai ở cấp quốc tế, khu vực,
quốc gia, địa phương hoặc lĩnh vực chuyên ngành.
CHÚ THÍCH 3: Chương trình đánh giá sự phù hợp có thể bao gồm toàn bộ hoặc một phần các chức
năng đánh giá sự phù hợp nêu trong Phụ lục A, TCVN ISO/IEC 17000:2020.
[NGUỒN: TCVN ISO/IEC 17000:2020, 4.9 được sửa đổi - Thêm “TCVN ISO/IEC 17000:2020” vào
sau “Phụ lục A” ở chú thích 3]
3.3
Hệ thống đánh giá sự phù hợp (conformity assessment system)
Tập hợp các quy tắc và thủ tục để quản lý các chương trình đánh giá sự phù hợp (3.2) tương tự hoặc
có liên quan đến nhau.
CHÚ THÍCH 1: Hệ thống đánh giá sự phù hợp có thể được triển khai ở cấp quốc tế, khu vực, quốc
gia, địa phương hoặc lĩnh vực chuyên ngành.
[NGUỒN: TCVN ISO/IEC 17000:2020, 4.8]
3.4
Tài liệu quy định (normative document)
Tài liệu đề ra các quy tắc, hướng dẫn hoặc đặc tính đối với hoạt động hoặc kết quả của hoạt động.
CHÚ THÍCH 1: Thuật ngữ “tài liệu quy định” là một thuật ngữ chung bao gồm các tài liệu như các tiêu
chuẩn, quy định kỹ thuật, quy tắc thực hành và quy định pháp luật.
CHÚ THÍCH 2: Một "tài liệu" phải được hiểu là một phương tiện mang thông tin.
CHÚ THÍCH 3: Những thuật ngữ để chỉ các dạng tài liệu quy định khác nhau được xác định căn cứ
vào việc xem xét tài liệu và nội dung của nó như là một thực thể.
[NGUỒN: TCVN 6450:2007 (ISO/IEC Guide 2:2004), 3.1]
3.5
Yêu cầu quy định (specified requirement)
Nhu cầu hoặc mong đợi được tuyên bố.
CHÚ THÍCH 1: Yêu cầu quy định có thể được nêu trong tài liệu quy định (3.4) như quy chuẩn, tiêu
chuẩn và quy định kỹ thuật.
CHÚ THÍCH 2: Yêu cầu quy định có thể chi tiết hoặc khái quát.
[NGUỒN: TCVN ISO/IEC 17000:2020, 5.1]
3.6
Đối tượng đánh giá sự phù hợp (object of conformity assessment)
Đối tượng (object)
Thực thể được áp dụng các yêu cầu quy định (3.5).
VÍ DỤ: Sản phẩm, quá trình, dịch vụ, hệ thống, việc lắp đặt, dự án, dữ liệu, thiết kế, vật liệu, việc công
bố, con người, tổ chức hoặc sự kết hợp bất kỳ của chúng.
CHÚ THÍCH 1: Thuật ngữ "tổ chức" được sử dụng trong tiêu chuẩn này đề cập tới tổ chức đánh giá
sự phù hợp và tổ chức công nhận. Thuật ngữ “tổ chức” được dùng theo nghĩa chung nhất của nó.
Định nghĩa cụ thể trong TCVN 6450 về tổ chức hoạt động theo quy chế thành viên không được áp
dụng trong lĩnh vực đánh giá sự phù hợp (3.1).
[NGUỒN: TCVN ISO/IEC 17000:2020, 4.2]
4 Thực hành tốt đánh giá sự phù hợp
Thực hành tốt đánh giá sự phù hợp bao gồm các nội dung sau:
- nhận biết đối tượng đánh giá sự phù hợp (xem Điều 5);
- yêu cầu quy định (xem Điều 6);
- hoạt động và tổ chức đánh giá sự phù hợp (xem Điều 7);
- hệ thống và chương trình đánh giá sự phù hợp (xem Điều 8);
- kết quả đánh giá sự phù hợp (xem Điều 9).
5 Nhận biết đối tượng đánh giá sự phù hợp
Đối tượng đánh giá sự phù hợp cần:
a) có mục đích sử dụng và các đặc tính được nhận biết rõ;
b) có khả năng đánh giá được sự phù hợp;
c) có ranh giới được nhận biết;
d) có các yêu cầu được quy định tách biệt với các yêu cầu của hoạt động đánh giá sự phù hợp.
CHÚ THÍCH: Đối tượng đánh giá sự phù hợp bao gồm, nhưng không giới hạn ở sản phẩm, linh kiện,
cụm lắp ráp, quá trình, dịch vụ, hệ thống, việc lắp đặt, dự án, dữ liệu, thiết kế, vật liệu, việc công bố,
con người, tổ chức hoặc sự kết hợp bất kỳ nào của chúng.
6 Yêu cầu quy định
Các yêu cầu quy định cho đối tượng đánh giá sự phù hợp cần:
a) xác định đối tượng đánh giá sự phù hợp có liên quan (xem Điều 5);
b) thích hợp về mặt kỹ thuật;
c) được xây dựng một cách minh bạch, công khai, khách quan, chặt chẽ và nhất quán;
d) đáp ứng một cách thích hợp các nghĩa vụ tuân thủ, nhu cầu của thị trường, xã hội hay kinh tế;
e) tính đến quan điểm của các bên quan tâm;
f) tránh các trở ngại không cần thiết cho thương mại;
g) khi có thể được soạn thảo để sử dụng trực tiếp trong hoạt động đánh giá sự phù hợp của bên thứ
nhất, bên thứ hai hoặc bên thứ ba;
h) áp dụng cách tiếp cận dựa trên rủi ro.
CHÚ THÍCH: Yêu cầu quy định có thể được nêu trong tài liệu quy định. Hướng dẫn xây dựng tài liệu
quy định thích hợp để dùng cho đánh giá sự phù hợp được nêu trong TCVN ISO/IEC 17007 (ISO/IEC
17007).
7 Hoạt động và tổ chức đánh giá sự phù hợp
Tổ chức đánh giá sự phù hợp và tổ chức công nhận cần:
a) thực hiện hoạt động của mình trên cơ sở áp dụng càng đầy đủ càng tốt các tiêu chuẩn, hướng dẫn
và khuyến nghị được xây dựng trên cơ sở đồng thuận như các tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC;
b) được quản lý và vận hành để đưa ra sự đảm bảo đầy đủ về sự phù hợp của đối tượng đánh giá sự
phù hợp với những yêu cầu quy định;
CHÚ THÍCH: Điều này hàm ý việc duy trì năng lực thỏa đáng để tạo điều kiện thuận lợi cho việc chấp
nhận các kết quả đánh giá sự phù hợp.
c) áp dụng cách tiếp cận dựa trên rủi ro;
d) bảo vệ tất cả các thông tin bảo mật;
e) khách quan, thể hiện tính liêm chính nghề nghiệp, hoạt động một cách đạo đức, nhất quán, không
phân biệt đối xử và tránh xung đột lợi ích;
f) quản lý rủi ro đối với tính khách quan;
g) xử lý các đăng ký và tiến hành đánh giá một cách nhanh chóng, khách quan và hiệu quả và đảm
bảo khung thời gian dự kiến được trao đổi thông tin với khách hàng;
h) xử lý các khiếu nại và yêu cầu xem xét lại (nếu có) một cách nhanh chóng, khách quan và hiệu quả
và thực hiện hành động khắc phục khi thấy cần thiết;
i) cung cấp và duy trì các hồ sơ để có đủ tài liệu cho việc xác định việc từ chối, hủy bỏ, đình chỉ, khôi
phục hoặc chấm dứt quyền sử dụng bằng chứng về sự phù hợp;
j) duy trì và tạo sự sẵn có thông tin về các dịch vụ cung cấp, bao gồm nhưng không giới hạn ở mức
phí liên quan, giấy chứng nhận được giữ hoặc được cấp, phạm vi công nhận, tuyên bố hoặc công bố;
k) chịu sự theo dõi (khi thích hợp);
l) chứng tỏ năng lực theo một cơ chế thích hợp;
m) đưa ra các phát hiện hoặc kết quả đánh giá sự phù hợp, khi có thể nêu rõ mọi điểm không phù
hợp hoặc các hành động cần thiết;
n) tính đến các vấn đề liên quan đến sự tham gia của các nước đang phát triển;
o) phản ánh các nguyên tắc không phân biệt đối xử và đối xử quốc gia;
p) chấp nhận kết quả hoạt động đánh giá sự phù hợp liên quan để tránh việc lặp lại công việc không
cần thiết.
CHÚ THÍCH: Đánh giá sự phù hợp bao gồm các hoạt động như thử nghiệm, giám định, xác nhận giá
trị sử dụng, kiểm tra xác nhận và chứng nhận do các tổ chức đánh giá sự phù hợp thực hiện và hoạt
động công nhận tổ chức đánh giá sự phù hợp do tổ chức công nhận thực hiện. Định nghĩa cho các
thuật ngữ này được nêu trong TCVN ISO/IEC 17000.
8 Hệ thống và chương trình đánh giá sự phù hợp
Hệ thống và chương trình đánh giá sự phù hợp cần:
a) được thiết kế và quản lý một cách minh bạch, công khai, không phân biệt đối xử và tin cậy;
b) được thiết kế và quản lý theo cách thức sao cho không tạo ra các hàng rào kỹ thuật cho thương
mại;
c) thích hợp với nhu cầu của các bên quan tâm, nhằm tạo thuận lợi cho việc chấp nhận các kết quả
đánh giá sự phù hợp;
CHÚ THÍCH: Ví dụ về các bên quan tâm gồm nhóm người tiêu dùng, tổ chức phi chính phủ, cơ quan
quản lý, nhóm ngành công nghiệp, các tổ chức tự nguyện, các nước đang phát triển.
d) chịu sự điều chỉnh của các quy tắc và thủ tục đã được lập thành văn bản và sẵn có cho các bên
quan tâm một cách hợp lý và kịp thời theo yêu cầu; và quy định các yếu tố sau:
- các chuẩn mực và quá trình tiếp cận hệ thống hoặc chương trình;
- cách thức kiểm soát tài liệu;
- các quy định kỹ thuật, tiêu chuẩn và/hoặc quy chuẩn được sử dụng làm cơ sở cho hệ thống hay
chương trình;
- năng lực của các tổ chức liên quan, khi thích hợp;
- cách thức thể hiện việc đạt được và duy trì sự phù hợp;
- cách thức lập thành văn bản bằng chứng về sự phù hợp;
- cách thức duy trì tính toàn vẹn, khách quan và năng lực;
- khi dấu phù hợp được sử dụng, đảm bảo các quy tắc hay điều kiện liên quan tới việc sử dụng dấu
được áp dụng để bảo vệ khỏi việc sử dụng sai;
- các cơ chế nhận biết, khả thi và sẵn có để giải quyết một cách khách quan mọi khiếu nại và yêu cầu
xem xét lại về nội dung và thủ tục;
e) tính đến các vấn đề liên quan đến sự tham gia của các nước đang phát triển.
9 Kết quả đánh giá sự phù hợp
Các kết quả đánh giá sự phù hợp (ví dụ báo cáo, công bố, giấy chứng nhận, xác nhận, tuyên bố, dấu)
cần:
a) rõ ràng, không mơ hồ, dễ hiểu và không được thiết kế để dẫn đến hiểu sai theo bất kỳ cách nào;
b) đáng tin cậy;
c) nhận biết được các yêu cầu đã quy định (ví dụ tiêu chuẩn, hướng dẫn, quy chuẩn hay quy định kỹ
thuật hoặc tài liệu quy định khác) theo đó thực hiện hoạt động đánh giá sự phù hợp, phạm vi đánh giá
sự phù hợp được áp dụng và cách thức đảm bảo kết quả đánh giá (ví dụ thông qua công nhận, thừa
nhận chính thức hoặc đánh giá đồng đẳng);
d) được duy trì một cách chính xác và sẵn có để cung cấp theo yêu cầu đồng thời vẫn bảo vệ được
tính bảo mật thông tin;
e) có thể so sánh để tạo thuận lợi cho việc thừa nhận hay chấp nhận.
Thư mục tài liệu tham khảo
[1] TCVN ISO/IEC 17007, Đánh giá sự phù hợp - Hướng dẫn biên soạn tài liệu quy định sử dụng để
đánh giá sự phù hợp
[2] TCVN ISO/IEC 17011, Đánh giá sự phù hợp - Yêu cầu đối với tổ chức công nhận các tổ chức đánh
giá sự phù hợp
[3] TCVN ISO/IEC 17020, Đánh giá sự phù hợp - Yêu cầu đối với hoạt động của tổ chức tiến hành
giám định
[4] TCVN ISO/IEC 17021-1, Đánh giá sự phù hợp - Yêu cầu đối với tổ chức đánh giá và chứng nhận
hệ thống quản lý- Phần 1: Các yêu cầu
[5] TCVN ISO/IEC/TS 17023, Đánh giá sự phù hợp - Hướng dẫn xác định thời lượng đánh giá chứng
nhận hệ thống quản lý
[6] TCVN ISO/IEC 17024, Đánh giá sự phù hợp - Yêu cầu chung đối với tổ chức chứng nhận năng lực
cá nhân
[7] TCVN ISO/IEC 17025, Yêu cầu chung về năng lực của các phòng thử nghiệm và hiệu chuẩn
[8] TCVN ISO/IEC/TS 17027, Đánh giá sự phù hợp - Từ vựng về năng lực cá nhân sử dụng trong
chứng nhận năng lực cá nhân
[9] TCVN ISO/IEC/TR 17028, Đánh giá sự phù hợp - Hướng dẫn và ví dụ về chương trình chứng nhận
dịch vụ
[10] TCVN ISO/IEC 17029, Đánh giá sự phù hợp - Nguyên tắc chung và yêu cầu đối với tổ chức xác
nhận giá trị sử dụng và kiểm tra xác nhận
[11] TCVN ISO/IEC 17030, Đánh giá sự phù hợp - Yêu cầu chung về dấu phù hợp của bên thứ ba
[12] TCVN ISO/IEC/TR 17032, Đánh giá sự phù hợp - Hướng dẫn và ví dụ về chương trình chứng