Trêng §¹i häc KTQD Ph¹m ThÞ Hµ - Líp KT9B
B¸o c¸o thùc tËp tèt nghiÖp 1
Lêi më ®Çu
Qua nghiªn cøu, chóng ta ®· nhËn thÊy trong qu¶n kinh tÕ, qu¶n con
ngêi lµ vÊn ®Ò cèt lâi nhÊt, còng ®ång thêi lµ vÊn ®Ò tinh tÕ, phøc t¹p nhÊt. Khai th¸c
®îc nh÷ng tiÒm n¨ng cña nguån lùc con ngêi chÝnh ch×a kho¸ ®Ó mçi doanh
nghiÖp ®¹t ®îc thµnh c«ng trong s¶n xuÊt kinh doanh. vËy, viÖc ph©n chia vµ kÕt
hîp c¸c lîi Ých ph¶i ®îc xem xÐt, c©n nh¾c kü lìng. C¸c lîi Ých ®ã bao gåm: lîi Ých
c¸ nh©n ngêi lao ®éng, lîi Ých cña «ng chñ (hay cña doanh nghiÖp) lîi Ých x· héi.
Lîi Ých vËt chÊt cña c¸ nh©n ngêi lao ®éng ®îc thÓ hiÖn ë thu nhËp cña ngêi ®ã.
Thu nhËp vµ tiÒn l¬ng ®èi víi ngêi lao ®éng hai pm trï kinh kh¸c
nhau. TiÒn l¬ng dïng ®Ó chØ tiÒn nhµ níc tr¶ cho ngêi lao ®éng trong khu vùc
nhµ níc th«ng qua c¸c thang, b¶ng l¬ng vµ phô cÊp. Thu nhËp bao gåm ngoµi
kho¶n tiÒn l¬ng, cßn tiÒn thëng, tiÒn chia lîi nhuËn c¸c kho¶n kh¸c c¸c
doanh nghiÖp ph©n phèi cho ngêi lao ®éng theo s¶n lîng hay chÊt lîng lao ®éng.
Trong ®ã, tiÒn l¬ng phÇn thu nhËp chÝnh, chiÕm träng lín, t¸c dông lín
®Õn viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ, æn ®Þnh vµ c¶i thiÖn ®êi sèng cña ngêi lao ®éng. y,
®èi víi mäi doanh nghiÖp, vÊn ®Ò tiÒn l¬ng trong nh÷ng n¨m tíi trÝ quan träng
®Æc biÖt.
§Ó t¹o ra ®éng lùc to lín, gi¶i phãng ®îc søc s¶n xuÊt, tríc hÕt cÇn quü
tiÒn l¬ng ®ñ lín ®Ó chi tr¶ cho ngêi lao ®éng. Tuy nhiªn, viÖc qu¶n lý, ph©n phèi
quü tiÒn l¬ng ®ã theo c¸ch thøc nµo sao cho c«ng b»ng, hîp lý, ®óng luËt ph¸p, kÝch
thÝch tinh thÇn h¨ng say lµm viÖc kh¶ n¨ng s¸ng t¹o cña mäi ngêi lao ®éng, ph¸t
huy t¸c dông ®ßn bÈy kinh cña tiÒn l¬ng trong s¶n xuÊt, ®ång thêi ®¶m b¶o s¶n
xuÊt kinh doanh l·i, l¹i mét vÊn ®Ò kh«ng ®¬n gi¶n ®èi víi c¸c doanh nghiÖp.
§iÒu nµy ®ßi hái doanh nghiÖp ph¶i m ®îc t ph¬ng thøc qu¶n lý, h¹ch to¸n
tiÒn l¬ng phï hîp, tu©n thñ quy ®Þnh cña Nhµ níc vÒ chÝnh s¸ch ®·i ngé, nhng
còng ph¶i nh÷ng øng dông s¸ng t¹o c¨n vµo thùc n xuÊt kinh doanh t¹i
doanh nghiÖp.
C«ng ty ViÔn th«ng néi ®¬n thuéc Tæng C«ng ty Bu chÝnh ViÔn th«ng
ViÖt Nam, ®¬n nhiÒu ®ãng gãp lùc cho sù ph¸t triÓn vît bËc cña ngµnh Bu
®iÖn. Ngay tõ nh÷ng ny ®Çu thµnh lËp, C«ng ty ViÔn th«ng Néi ®· kh¼ng
®Þnh ®îc m×nh trªn th¬ng trêng. C«ng ty ®· nh÷ng bíc ®i ng ch¾c, ph¸t
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
Trêng §¹i häc KTQD Ph¹m ThÞ Hµ - Líp KT9B
B¸o c¸o thùc tËp tèt nghiÖp 2
triÓn mét c¸ch toµn diÖn vµ nhanh chãng héi nhËp vµo m¹ng líi th«ng tin quèc gia,
quèc tÕ. Nh÷ng thµnh tùu cña Ngµnh Bu chÝnh ViÔn th«ng nãi chung vµ cña C«ng ty
ViÔn th«ng nãi riªng ®· gãp phÇn to lín o c«ng cuéc héi ho¸ th«ng tin cña ®Êt
níc .
sinh viªn khoa to¸n trêng §¹i häc Kinh Quèc d©n, qua thêi gian thùc
tËp t¹i C«ng ty ViÔn th«ng Néi, t«i ®· ®iÒu kiÖn ng cè, tÝch luü, m s¸ng
nh÷ng kiÕn thøc tiÕp thu ®îc trong nhµ trêng vÒ c¸ch thøc chøc, néi dung tr×nh
c«ng t¸c to¸n trong c¸c doanh nghiÖp. §ång thêi, qu¸ tr×nh thùc p tèt nghiÖp
®· gióp t«i thªm nh÷ng kiÕn thøc thùc vÒ lÜnh lùc mµ t«i mong muèn ®îc m
hiÓu h¬n. §ã n ®Ò h¹ch to¸n to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng
víi viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông ngêi lao ®éng t¹i doanh nghiÖp.
Néi dung b¶n B¸o c¸o thùc tËp tèt nghiÖp nµy ngoµi lêi ®Çu kÕt luËn bao
gåm 3 ch¬ng:
Ch¬ng I. C¬ së lý luËn vÒ h¹ch to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng
trong c¸c doanh nghiÖp.
Ch¬ng II. Thùc tr¹ng h¹ch to¸n tiÒn l¬ng c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng t¹i
C«ng ty ViÔn th«ng Hµ Néi.
Ch¬ng III. Ph¬ng híng hoµn thiÖn h¹ch to¸n tiÒn l¬ng i viÖc n©ng cao
hiÖu qu¶ sö dông ngêi lao ®éng.
lÜnh vùc nghiªn cøu nµy cßn míi mÎ ®èi víi b¶n th©n t«i cho nªn b¶n b¸o
c¸o nµy kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt. T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n rÊt mong
nhËn ®îc sù chØ b¶o, híng
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
Trêng §¹i häc KTQD Ph¹m ThÞ Hµ - Líp KT9B
B¸o c¸o thùc tËp tèt nghiÖp 3
dÉn cña c¸c thÇy c« trong Khoa KÕ to¸n.
T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n nh ®¹o, Phßng to¸n Tµi chÝnh Phßng
chøc Hµnh chÝnh a C«ng ty ViÔn th«ng Néi ®· t¹o i ®iÒu kiÖn ®Ó t«i hoµn
thµnh B¸o c¸o thùc tËp tèt nghiÖp cña m×nh t¹i C«ng ty. T«i còng xin bµy tá lßng biÕt
¬n s©u s¾c cña m×nh ®èi i híng dÉn, chØ b¶o nhiÖt t×nh cña gi¸o Phã Gi¸o
s-TiÕn sü Ph¹m ThÞ G¸i ®· gióp t«i hoµn thµnh Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp nµy.
CH¦¥NG I. C¬ së lý luËn vÒ h¹ch to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c
kho¶n trÝch theo l¬ng trong c¸c doanh nghiÖp
I. Tæ chøc h¹ch to¸n tiÒn l¬ng:
1. Nguån gèc, b¶n chÊt cña tiÒn l¬ng:
Qu¸ tr×nh s¶n xuÊt qu¸ tr×nh kÕt hîp ®ång thêi còng qu¸ tr×nh tiªu hao
c¸c yÕu b¶n (lao ®éng, ®èi tîng lao ®éng vµ t liÖu lao ®éng). Trong ®ã lao
®éng víi t c¸ch lµ ho¹t ®éng ch©n tay vµ trÝ ãc cña con ngêi sö dông c¸c t liÖu lao
®éng nh»m t¸c ®éng, biÕn ®æi c¸c ®èi tîng lao ®éng thµnh c¸c vËt phÈm cã Ých phôc
vô cho nhu cÇu sinh ho¹t cña m×nh. §Ó b¶o ®¶m tiÕn hµnh liªn tôc qu¸ tr×nh t¸i s¶n
xuÊt tríc hÕt cÇn ph¶i b¶o ®¶m t¸i s¶n xuÊt søc lao ®éng, nghÜa søc lao ®éng
con ngêi ra ph¶i ®îc båi hoµn díi d¹ng thï lao lao ®éng. TiÒn l¬ng (tiÒn
c«ng) chÝnh phÇn thï lao lao ®éng ®îc biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña gi¸ søc lao
®éng. MÆt kh¸c tiÒn l¬ng cßn lµ ®ßn bÈy kinh tÕ ®Ó khuyÕn khÝch tinh thÇn h¨ng h¸i
lao ®éng, kÝch thÝch vµ t¹o mèi quan t©m cña ngêi lao ®éng ®Õn kÕt qu¶ c«ng viÖc
cña hä. b¶n chÊt, tiÒn l¬ng chÝnh biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña gi¸ søc lao ®éng.
Nãi c¸ch kh¸c, tiÒn l¬ng chÝnh lµ nh©n tè thóc ®Çy t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng.
2. Qòy tiÒn l¬ng vµ thµnh phÇn cña qòy tiÒn l¬ng:
Qòy tiÒn l¬ng cña doanh nghiÖp toµn tiÒn l¬ng doanh nghiÖp tr¶
cho tÊt c¶ lao ®éng thuéc doanh nghiÖp qu¶n lý. Thµnh phÇn qòy tiÒn l¬ng bao gåm
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
Trêng §¹i häc KTQD Ph¹m ThÞ Hµ - Líp KT9B
B¸o c¸o thùc tËp tèt nghiÖp 4
nhiÒu kho¶n nh l¬ng thêi gian(th¸ng, ngµy, giê), l¬ng s¶n phÈm, p cÊp (cÊp bËc,
khu vùc, chøc vô, ®¾t ®á…), tiÒn thëng trong s¶n xuÊt. Qòy tiÒn l¬ng (hay tiÒn
c«ng) bao gåm nhiÒu lo¹i, tuy nhiªn mÆt h¹ch to¸n thÓ chia thµnh tiÒn l¬ng
lao ®éng trùc tiÕp vµ tiÒn l¬ng lao ®éng gi¸n tiÕp, trong ®ã chi tiÕt theo tiÒn l¬ng
chÝnh vµ tiÒn l¬ng phô.
3. C¸c h×nh thøc tr¶ l¬ng trong doanh nghiÖp (chÕ ®é tiÒn l¬ng)
a. H×nh thøc tr¶ l¬ng theo thêi gian
§©y h×nh thøc tiÒn l¬ng thu nhËp cña mét ngêi phô thuéc vµo hai yÕu
tè: thêi gian lao ®éng thùc trong th¸ng tr×nh ®é thµnh th¹o nghÒ nghiÖp cña
ngêi lao ®éng.
ChÕ ®é tr¶ l¬ng theo thêi gian u ®iÓm ®¬n gi¶n, tÝnh to¸n, nhng
nhîc ®iÓm chØ míi xem xÐt ®Õn mÆt sè lîng, cha quan t©m ®Õn chÊt lîng, nªn
vai trß kÝch thÝch s¶n xuÊt cña tiÒn l¬ng h¹n chÕ.
Tuy nhiªn, trong thùc n ¸p dông h×nh thøc tr¶ l¬ng nµy ®Ó tr¶ cho ®èi
tîng c«ng nh©n cha x©y dùng ®îc ®Þnh møc lao ®éng cho c«ng viÖc cña hä, hoÆc
cho c«ng viÖc t thÊy tr¶ l¬ng theo s¶n phÈm kh«ng hiÖu qu¶, dô: söa ch÷a,
kiÓm tra chÊt lîng s¶n phÈm hoÆc n xuÊt nh÷ng s¶n phÈm yªu u ®é chÝnh x¸c
cao.
§Ó kh¾c phôc nhîc ®iÓm cña ph¬ng ph¸p tr¶ l¬ng theo thêi gian, ngêi ta
¸p dông tr¶ l¬ng theo thêi gian cã thëng.
Trong nh÷ng n¨m a qua, h×nh thøc tr¶ l¬ng theo thêi gian cã xu híng thu
hÑp dÇn. Nhng xÐt vÒ l©u dµi, khi tr×nh ®é khoa häc ph¸t triÓn cao, tr×nh ®é giíi
ho¸, ®éng hcao th× h×nh thøc l¬ng theo thêi gian l¹i ®îc réng ë ®¹i
phËn c¸c kh©u s¶n xuÊt, v× lóc ®ã c¸c c«ng viÖc chñ yÕu lµ do m¸y mãc thùc hiÖn.
b. H×nh thøc tr¶ l¬ng theo s¶n phÈm
L¬ng tr¶ theo n phÈm chÕ ®é tiÒn l¬ng thu nhËp cña mçi ngêi tuú
thuéc vµo hai yÕu tè: lîng s¶n phÈm m ra trong th¸ng ®¬n gi¸ tiÒn c«ng cho
mét s¶n phÈm.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
Trêng §¹i häc KTQD Ph¹m ThÞ Hµ - Líp KT9B
B¸o c¸o thùc tËp tèt nghiÖp 5
Sè lîng s¶n phÈm m ra do thèng kª ghi chÐp. §¬n gi¸ tiÒn c«ng phô thuéc
vµo hai yÕu tè: CÊp bËc c«ng viÖc vµ ®Þnh møc thêi gian hoµn thµnh c«ng viÖc ®ã.
thÓ nãi r»ng hiÖu qu¶ cña h×nh thøc tr¶ l¬ng theo s¶n phÈm cao hay thÊp
pthuéc rÊt nhiÒu vµo c«ng t¸c ®Þnh møc lao ®éng chÝnh x¸c hay kh«ng. §Þnh
møc võa lµ c¬ së ®Ó tr¶ l¬ng s¶n phÈm, võa lµ c«ng cô ®Ó qu¶n lý.
Trong giai ®o¹n hiÖn nay th× h×nh thøc tiÒn l¬ng s¶n phÈm ®ang h×nh thøc
tiÒn l¬ng chñ yÕu ®äc ¸p dông réng r·i trong c¸c doanh nghiÖp. §Ó ®¶m b¶o h×nh
thøc tiÒn l¬ng nµy cã hiÖu qu cÇn 4 ®iÒu kiÖn sau:
- Cã hÖ thèng ®Þnh møc chÝnh x¸c.
- Ph¶i thêng xuyªn cñng cè, hoµn thiÖn c«ng t¸c tæ chøc s¶n xuÊt ®Ó ®¶m b¶o
d©y chuyÒn s¶n xuÊt lu«n lu«n c©n ®èi.
- Ph¶i chøc tèt c«ng t¸c phôc cho s¶n xuÊt nh: viÖc cung p nguyªn
liÖu, b¸n thµnh phÈm, tæ chøc söa ch÷a thiÕt kÞp thêi khi h háng vµ chøc
nghiÖm thu s¶n phÈm kÞp thêi.
- Hoµn thiÖn c«ng t¸c thèng kª kÕ to¸n, ®Æc biÖt c«ng t¸c thèng theo dâi
t×nh h×nh thùc hiÖn møc ®Ó lµm c¬ së cho viÖc ®iÒu chØnh møc.
Trong thùc chóng ta thêng ¸p dông 4 h×nh thøc tr¶ l¬ng theo s¶n phÈm
sau:
* Tr¶ l¬ng theo s¶n phÈm trùc tiÕp c¸ nh©n
H×nh thøc nµy ®îc ¸p dông réng r·i ®èi víi ngêi trùc tiÕp s¶n xuÊt, trong
®iÒu kiÖn qu¸ tr×nh lao ®éng a mang nh chÊt ®éc lËp t¬ng ®èi, t®Þnh
møc vµ kiÓm tra nghiÖm thu s¶n phÈm mét c¸ch thÓ riªng biÖt. §¬n gi¸ x¸c
®Þnh nh sau:
§G = L/Q hoÆc §G = L x T
Trong ®ã: §G : §¬n gi¸ s¶n phÈm.
L : L¬ng theo cÊp bËc
Q : Møc s¶n lîng
T : Møc thêi gian
* Tr¶ l¬ng tÝnh theo s¶n phÈm tËp thÓ
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.