CÂU 3: Phaân bieät tieàn vôùi tö baûn, saûn xuaât haøng hoaù vôùi saûn xuaát tö baûn? Ñaùnh
haønh vi baùn (H-T’), tieàn vöøa laø ñieåm xuaát phaùt vöøa laø ñieåm keát thuùc cuûa quaù trình, coøn haøng hoùa ñoùng vai troø øtrung gian.
giaù vai troø lòch söû cuûa phöông thöùc saûn xuaát TBCN.
TRAÛ LÔØI:
a) Phaân bieät tieàn vôùi tö baûn: Tieàn laø moät hình thaùi giaù trò cuûa haøng hoùa, laø saûn phaåm cuûa quaù trình
phaùt trieån SX vaø trao ñoåi haøng hoùa .
Muïc ñích cuûa löu thoâng haøng hoùa giaûn ñôn laø giaù trò söû duïng neân caùc haøng hoùa trao ñoåi vôùi nhau phaûi coù giaù trò söû duïng khaùc nhau. Coøn muïc ñích cuûa löu thoâng tö baûn laø giaù trò vaø giaù trò lôùn hôn neân soá tieàn thu veà phaûi lôùn hôn soá tieàn öùng ra. Vaäy vôùi tính caùch laø tö baûn coâng thöùc vaän ñoäng tieàn laø T-H-T’, trong ñoù T’ baèng T+t, t laø soá tieàn troäi hôn so vôùi soá tieàn öùng ra, soá tieàn troäi hôn ñoù goïi laø giaù trò thaëng dö vaø kyù hieäu baèng m.
T-H-T’ (T’=T+m) ñaây laø coâng thöùc chung cuûa tö baûn, vì moãi tö baûn cho duø
laø chuùng mang hình thaùi cuï theå naøo cuõng ñeàu laø mang laïi giaù trò thaëng dö.
(cid:0)
Hình thaùi giaù trò ñaàu tieân laø hình thaùi giaûn ñôn hay ngaãu nhieân: haøng ñoåi laáy haøng. Khi phaân coâng lao ñoäng XH phaùt trieån ñeán möùc ñoä naøo ñoù chuûng loaïi lao ñoäng haøng hoùa trao ñoåi treân thò tröôøng nhieàu hôn thì moät haøng hoùa coù theå gaëp vaø trao ñoåi vôùi nhieàu haøng hoùa khaùc ñaây laø hình thaùi giaù trò môû roäng. Khi phaân coâng lao ñoäng XH phaùt trieån hôn nöõa laøm cho SX haøng hoùa phaùt trieån, trao ñoåi haøng hoùa trôû neân thöôøng xuyeân phoå bieán hôn, ñeå trao ñoåi ñöôïc thuaän lôïi ngöôøi ta choïn moät haøng hoùa naøo ñoù laøm vaät ngang giaù chung.
Trong löu thoâng haøng hoùa giaûn ñôn, löu thoâng chæ laø phöông tieän ñeå ñaït muïc ñích tieâu duøng naèm ngoaøi löu thoâng, neân söï vaän ñoäng cuûa noù coù giôùi haïn. Noù seõ chaám döùt ôû giai ñoaïn thöù hai, khi T chuyeån thaønh H. Coøn muïc ñích cuûa löu thoâng tö baûn laø söï lôùn leân khoâng ngöøng cuûa giaù trò, laø giaù trò thaëng dö, neân söï vaän ñoäng cuûa noù khoâng coù giôùi haïn.
(cid:0)
b)-
Khi SX vaø trao ñoåi phaùt trieån hôn nöõa, thò tröôøng ñöôïc môû roäng ngöôøi ta choïn baïc, vaøng laøm vaät ngang giaù chung vaø thuaän lôïi hôn caû, luùc ñoù hình thöùc tieàn teä cuûa giaù trò ra ñôøi.
Theo coâng thöùc chung T-H-T’ laøm cho ngöôøi ta laàm töôûng raèng caû SX laãn löu thoâng ñeàu taïo ra giaù trò vaø giaù trò thaëng dö, vaäy löu thoâng coù taïo ra giaù trò vaø laøm taêng theâm giaù trò hay khoâng.
Khi baïc, vaøng cuøng ñöôïc laøm chöùc naêng tieàn teä thì cheá ñoä tieàn teä goïi laø cheá ñoä song kim. Khi chæ coøn vaøng ñöôïc chieám vai troø tieàn teä thì cheá ñoä tieàn teä ñöôïc goïi laø laø cheá ñoä baûn vò vaøng.
Löu thoâng laø quaù trình trong ñoù dieãn ra caùc haønh vi mua vaø baùn. Neáu mua – baùn ngang giaù thì chæ coù söï thay ñoåi hình thaùi, töø tieàn thaønh haøng hoaëc töø haøng thaønh tieàn. Coøn toång soá giaù trò cuõng nhö phaàn giaù trò trong tay moãi ngöôøi tham gia tröôùc vaø sau trao ñoåi vaãn khoâng thay ñoåi.
Khi tieàn teä xuaát hieän, theá giôùi haøng hoùa phaân hai cöïc: moät phía laø caùc haøng hoùa thoâng thöôøng, moät phía laø haøng hoùa ñoùng vai troø tieàn teä. Nhö vaäy tieàn teä laø moät loaïi haøng hoùa ñaëc bieät duøng laøm vaät ngang giaù chung cho taát caû caùc loaïi haøng hoùa, ñoù laø söï theå hieän chung cuûa giaù trò vaø lao ñoäng XH, noù bieåu hieän quan heä SX giöõa ngöôøi SX haøng hoùa do quaù trình phaùt trieån laâu daøi chính SX vaø trao ñoåi haøng hoùa taïo ra.
Tieàn laø saûn phaåm cuûa löu thoâng haøng hoùa, ñoàng thôøi cuõng laø hình thöùc bieåu hieän ñaàu tieân cuûa tö baûn. Treân thò tröôøng tö baûn ñöôïc bieåu hieän tröôùc heát baèng moät soá tieàn nhaát ñònh, maëc duø khoâng phaûi luùc naøo tieàn cuõng laø tö baûn.
Tieàn trong löu thoâng haøng hoùa giaûn ñôn vaän ñoäng theo coâng thöùc H-T-H.
Tieàn vôùi tính caùch laø tö baûn vaän ñoäng theo coâng thöùc T-H-T’.
Nhö vaät ta so saùnh hai coâng thöùc löu thoâng noùi treân ñeå phaân bieät tieàn vaø tö
baûn.
(cid:0) Nhöõng ñieåm gioáng nhau laø ñeàu caáu thaønh bôûi hai nhaân toá haøng vaø tieàn, ñeàu chöùa ñöïng hai haønh vi ñoái laäp nhau laø mua vaø baùn, ñeàu bieåu hieän quan heä KT giöõa ngöôøi mua vaø ngöôøi baùn.
Trong tröôøng hôïp trao ñoåi khoâng ngang giaù, neáu haøng hoùa ñöôïc baùn cao hôn giaù trò, thì ngöôøi baùn seõ ñöôïc lôøi, coøn neáu haøng hoùa baùn thaáp hôn giaù trò thì ngöôøi mua ñöôïc lôøi. Nhöng trong neàn KT haøng hoùa, moãi ngöôøi SX ñeàu laø vöøa laø ngöôøi mua vöøa laø ngöôøi baù, khoâng theå coù ngöôøi chæ baùn maø khoâng mua vaø ngöôïc laïi. Vì vaäy caùi lôïi maø hoï thu ñöôïc khi baùn seõ laø caùi thieät khi mua. Trong tröôøng hôïp coù nhöõng keû chuyeân mua reõ baùn ñaét thì toång giaù trò toaøn XH khoâng heà taêng leân, bôûi vì soá giaù trò maø nhöõng ngöôøi naøy thu ñöôïc chaúng qua laø söï aên chaën vaø ñaùnh caép soá giaù trò cuûa ngöôøi khaùc maø thoâi. Qua söï phaân tích treân cho thaáy löu thoâng khoâng taïo ra giaù trò vaø giaù trò thaëng dö. Nhöng roõ raøng neáu khoâng coù löu thoâng, töùc laø tieàn ñeå trong tuû saét, haøng hoùa ñeå trong kho thì cuõng khoâng theå coù ñöôïc giaù trò thaëng dö.
(cid:0) Nhöng giöõa hai hình thöùc löu thoâng treân coù nhöõng ñieåm khaùc nhau veà chaát
nhö sau:
Nhö vaäy laø giaù trò thaëng dö vöøa sinh ra trong quaù trình löu thoâng laïi vöøa khoâng theå sinh ra trong quaù trình löu thoâng. Ñoù chính laø maâu thuaãn trong coâng thöùc chung cuûa tö baûn. Caùc Maùc laø ngöôøi ñaàu tieân phaân tích giaûi quyeát maâu thuaãn ñoù baèng lyù luaän veà haøng hoùa söùc lao ñoäng.
Löu thoâng haøng hoùa giaûn ñôn baét ñaàu baèng haønh vi baùn (H-T) vaù keát thuùc baèng haønh vi mua (T-H). Ñieåm xuaát phaùt vaø keát thuùc cuûa quaù trình ñeàu laø haøng hoùa, tieàn chæ ñoùng vai troø trung gian. Ngöôïc laïi löu thoâng cuûa tieàn vôùi tö caùch laø tö baûn baét ñaàu baèng haønh vi mua (T-H) vaø keát thuùc baèng
(cid:0)
Toùm laïi, qua phaân tích treân ta thaáy yù kieán cho raèng: “tö baûn khoâng theå xuaát hieän töø löu thoâng vaø cuõng khoâng theå xuaát hieän töø ngoaøi löu thoâng, noù phaûi xuaát hieän trong löu thoâng vaø ñoàng thôøi khoâng phaûi trong löu thoâng” laø ñuùng vaø Caùc Maùc laø ngöôøi ñaõ phaân tích vaø giaûi quyeát maâu thuaãn ñoù./.
thoâng qua mua baùn saûn phaåm, töùc laø phaûi trao ñoåi döôùi hình thöùc haøng hoùa, laøm cho saûn xuaát haøng hoùa ra ñôøi.
B: phaân bieät saûn xuaát haøng hoùa vôùi saûn xuaát TBCN.
Saûn xuaát haøng hoaù: laø saûn xuaát ra vaät phaåm ñeå baùn chöù khoâng phaûi töï mình tieâu duøng. Ñieàu kieän ra ñôøi cuûa saûn xuaát haøng hoaù: Trong kinh teá haøng hoùa giaûn ñôn, ngöôøi saûn xuaát tröïc tieáp laø ngöôøi sôû höõu tö lieäu saûn xuaát, hoaëc thueâ tö lieäu saûn xuaát ñeå saûn xuaát, laøm cho saûn xuaát phaùùt trieån. Döôùi söï trao ñoåi cuûa quy luaät giaù trò, söï bieán ñoäng cuûa giaù caû, cuûa caïnh tranh ñaõ laøm phaân hoùa nhöõng ngöôøi saûn xuaát thaønh ngöôøi giau, trôû thaønh oâng chuû, vaø nhöõng ngöôøi ngheøo trôû thaønh ngöôøi laøm thueâ. Theâm vaøo ñoù, quaù trình tích luõy ban ñaàu cuûa tö baûn baèng baïo löïc ñaõ taïo theâm ñieàu kieän ñeå ngöôøi giaøu coù ñuû ñieàu kieän ñeå xaây döïng nhaø maùy, mua nguyeân vaät lieäu vaø thueâ coâng nhaân saûn xuaát nhaèm thu veà lôïi nhuaän, phöông thöùc saûn xuaát tö baûn chuû nghóa ñöôïc hình thaønh.
Nhö vaäy phöông thöùc saûn xuaát tö baûn chuû nghóa ra ñôøi töø söï chuyeån kinh teá haøng hoùa giaûn ñôn thaønh kinh teá haøng hoùa tö baûn chuû nghóa phaûi coù hai ñieàu kieän: coù söï taäp trung moät soá tieàn lôùn vaøo trong taát yeáu moät soá ít ngöôøi ñuû ñeå laäp ra caùc xí nghieäp; coù moät lôùp ngöôøi töï do, khoâng phaûi laø noâ leä, hoï khoâng coù tö lieäu saûn xuaát, buoäc phaûi baùn söùc lao ñoäng cho nhaø tö baûn. Söï ra ñôøi cuûa saûn xuaát haøng hoùa gaén lieàn vôùi söï phaùùt trieån cuûa phaân coâng lao ñoäng vaø trao ñoåi. Saûn xuaát haøng hoùa noù toàn taïi trong cheá ñoä chieám höõu noâ leä, phong kieán, tö baûn chuû nghóa, xaõ hoäi chuû nghóa. Tröôùc chuû nghóa tö baûn, saûn xuaát haøng hoùa giaûn ñôn chieám öu theá, phoå bieán, noù tieáp tuïc toàn taïi vaø phaùùt trieån trong quaù trình xaây döïng chuû nghóa xaõ hoäi. do ñoù haøng hoùa vaø saûn xuaát haøng hoùa laø moät phaïm truø lòch söû, noù chæ xuaát hieän vaø toàn taïi trong nhöõng ñieàu kieän lòch söû nhö sau:
Trong ngöôøi saûn xuaát tö baûn chuû nghóa, ngöôøi saûn xuaát tröïc tieáp laø nhöõng coâng nhaân laøm thueâ, khoâng phaûi laø ngöôøi sôû höõu tö lieäu saûn xuaát, coøn tö lieäu saûn xuaát thuoäc nhaø tö baûn, saûn phaåm lao ñoäng do coâng nhaân laøm thueâ taïo ra thuoäc veà chuû sôû höõu tö lieäu saûn xuaát. Phaân bieät saûn xuaát haøng hoaù giaûn ñôn vôùi saûn xuaát haøng hoaù tö baûn chuû nghóa:
Gioáng nhau: döïa treân cheá ñoä tö höõu veà tö lieäu saûn xuaát, tính chaát töï phaùt, khoâng coù keá hoaïch reân qui moâ toaøn xaõ hoäi. Khaùc nhau: Saûn xuaát haøng hoaù giaûn ñôn Saûn xuaát haøng hoaù tö baûn chuû nghóa Moät laø coù söï phaân coâng lao ñoäng xaõ hoäi. söï phaân coâng lao ñoäng xaõ hoäi laø söï phaân chia lao ñoäng xaõ hoäi ra thaønh caùc ngaønh, caùc lónh vöïc saûn xuaát , taïo neân söï chuyeân moân hoùa lao ñoäng. Do coù söï phaân coâng lao ñoäng, moãi ngöôøi chæ saûn xuaát moät thöù hay vaøi thöù saûn phaåm, neân ngöôøi saûn xuaát naøy phaûi döïa vaøo ngöôøi saûn xuaát khaùc , phaûi trño mua baùn saûn phaåm cuûa nhau. Tuy nhieân, trong moãi coâng xöôûng ngaøy nay, coù söï phaân coâng lao ñoäng, nhöng khoâng coù söï trao ñoåi mua baùn cuûa nhau, neân saûn phaåm cuõng khoâng phaûi laø haøng hoùa. Chæ coù saûn phaåm cuûa lao ñoäng tö nhaân ñoäc laäp vaø khoâng phuï thuoäc vaøo nhau môùi ñoái dieän vôùi nhau nhö nhöõng haøng hoùa. Vaäy saûn xuaát haøng hoùa ra ñôøi khoâng phaûi chæ coù ñieàu kieän phaân coâng lao ñoäng maø coøn ñieàu kieän thöù hai nöõa. - -
- -
- - tö lieäu saûn xuaát thuoäc veà nhaø tö baûn. Saûn phaåm do lao ñoäng taäp theå coâng nhaân laøm thueâ taïo ra Saûn phaåm thuoäc veà nhaø tö baûn.
- - Hai laø, coù söï taùch bieät töông ñoái veà kinh teá cuûa nhöõng ngöôøi saûn xuaát haøng hoùa: söï taùch bieät naøy do lao ñoäng tö nhaân ñoäc laäp vaø khoâng phuï thuoäc vaøo nhau cuûa nhöõng ngöôøi saûn xuaát haøng hoùa. Ñoù laø söï taùch bieät do cheá ñoä sôû höõu quy ñònh. Ngoaøi ra, söï taùch bieät coøn do cheá ñoä söû duïng, söï khaùc nhau giöõa caùc loaïi lao ñoäng coù ích vôùi tö caùch laø coâng vieäc cuûa nhöõng chuû theå saûn xuaát ñoäc laäp, cuûa nhöõng ngaønh ngheà lao ñoäng khaùc nhau. Trong nhöõng ñieàu kieän ñoù khi muoán tieâu duøng saûn phaåm cuûa nhau hoï phaûi tö lieäu saûn xuaát thuoäc veà ngöôøi tröïc tieáp saûn xuaát. Saûn phaåm do lao ñoäng caù nhaân cuûa ngöôøi saûn xuaát taïo ra. Saûn phaåm thuoäc veà ngöôøi saûn xuaát. Söùc lao ñoäng khoâng phaûi laø haøng hoaù, söùc lao ñoäng laø haøng hoaù.nhaø tö baûn boùc
loät söùc lao ñoäng cuûa coâng nhaân laøm thueâ. - Neàn kinh teá thò tröôøng Veà maët tieâu cöïc: - - khoâng coù quan heä ngöôøi boùc loät ngöôøi. Khoâng phaûi laø hình thöùc chung phoå bieán. - Saûn xuaát haøng hoaù laø hình höùc chung phoå bieán. - Töø nhöõng so saùnh treân ta haáy: + Saûn xuaát haøng hoaù laø böôùc tieán boä hôn so vôùi saûn xuaát töï cung töï caáp. + phaùt trieån maïnh meõ kinh teá haøng hoaù ôû nöôùc a laø moät taát yeáu khaùch quan.
taïo ra cheá ñoä ngöôøi boc loät ngöôøi, ngöôøi lao ñoäng bò töôùc ñoaït heát tö lieäu saûn xuaát, buoäc phaûi baùn söùc lao ñoäng ñeå soáng ñeå trôû thaønh nhaø tö baûn, phaûi taäp trung moät soá tieàn lôùn trong tay nhaø TB, taïo neân söï phaân hoaù giaøu ngheøo trong XH. Maëc khaùc, ñeå tích luõy nguyeân thuûy, nhaø TB thöïc hieän nhieàu bieän phaùp maø chuû yeáu laø duøng baïo löïc ñeå töôùc ñoaït TLSX cuûa ngöôøi saûn xuaát nhoû, ñaëc bieät laø noâng daân. C.M ñaõ vieát: “ lòch söû cuûa söï töôùc ñoaït ñoù ñaõ ghi vaøo söû saùch cuûa loaøi ngöôøi baèng maùu vaø löûa.”
- + saûn xuaát haøng hoaù giaûn ñôn laø khôûi ñieåm ra ñôøi cuûa chuû nghóa tö baûn vì ñeàu döïa treân cheá ñoä tö höõu tö lieäu saûn xuaát. Nhöng saûn xuaát haøng hoaù giaûn ñôn khoâng coù cheá ñoä ngöôøi boùc loät ngöôøi, coøn saûn xuaát haøng hoaù tö baûn chuû nghóa laïi döïa treân cheá ñoä ngöôøi boùc loät ngöôøi, neân khi laøm caùch maïng voâ saûn giai caáp coâng nhaân coù chuû tröông khac nhau ñoái vôùi loaïi saûn xuaát haøng hoaù ñoù.
+ thöông nghieäp goùp phaàn quan troïng trong vieäc thuùc ñaåy phaân coâng lao ñoäng vaø hò tröôøng, phaùt trieån kinh teá haøng hoaù ôû nöôùc ta.
- Giai caáp TS döïa vaøo chính quyeàn NN ñeå taäp trung cuûa caûi baèng caùch phaùt haønh coâng traùi, ñònh ra chính saùch thueá naëng. Caïnh tranh coù hai maët, maët taùc haïi laø trong caïnh tranh coù ngöôøi thaéng, keû thua, daãn ñeán söï thoân tính nhau, xuaát hieän caùc haønh vi löøa ñaûo, laøm ñoài baïi caùc quan heä XH. Caïnh tranh chaïy theo lôïi nhuaän vaø lôïi ích rieâng laøm cho caùc nguoàn taøi nguyeân bò khai thaùc caïn kieät, moâi tröôøng moâi sinh bò huyû haïi, oâ nhieãm, laøm taêng söï phaân hoaù giaøu ngheøo vaø baát coâng XH.
Ñoái vôùi nöôùc ta, tröôùc ñoåi môùi, chuùng ta chöa nhaän thöùc ñuùng hai ñieàu kieän cuûa kinh teá haøng hoùa, phaân coâng lao ñoäng baát caäp, coøn ñoái xöû phaân bieät giöõa caùc hình thöùc sôû höõu, coù ích sôû höõu tö nhaân laø ñoái töôïng caûi taïo xaõ hoäi chuû nghóa. Do ñoù laøm cho kinh teá ñaát nöôùc chaäm phaùùt trieån.
D. nhöõng baøi hoïc kinh nghieäm cho quaù trình CNH, HÑH ôû VN: phaùt trieån beàn vöõng.( phaùt trieån KT phaûi coù vaên hoaù, ñaùp öùng yeâu caàu veà phaùt trieån con ngöôøi, baûo veä moâi tröôøng , XH)
Sang thôøi kyø ñoåi môùi, chuùng ta ñaõ laøm toát hai ñieàu kieän treân, vôùi vieäc toå chöùc phaân coâng laïi lao ñoäng xaõ hoäi , vôùi vieäc thöïc hieän toát ña daïng hoùa caùc hình thöùc sôû höõu ñang ñoùng goùp tích cöïc cho ngöôøi saûn xuaát nöôùc ta phaùùt trieån ñi leân ñònh höôùng xaõ hoäi chuû nghóa.
c. ñaùnh giaù vai troø cuûa saûn xuaát TBCN: Veà maët tích cöïc: - töø ñieàu kieän ra ñôøi cuûa SX haøng hoaù TBCN, phaûi coù nhöõng ngöôøi lao ñoäng töï do veà thaân theå, taïo ra yeáu toá haøng hoaù söùs lao ñoäng , moät yeáu toá rieâng coù trong neàn KT tö baûn chuû nghóa.
-
- muoán coù neàn SX TBCN phaûi chuyeån lao ñoäng thuû coâng thaønh lao ñoäng maùy moùc cho neân taïo ra nhieàu saûn phaåm haøng hoaù cho XH . taïo ra söï caïnh tranh, noù buoäc ngöôøi saûn xuaát – kinh doanh phaûi thöôøng xuyeân thay ñoåi, caûi tieán kyõ thuaät, aùp duïng coâng ngheä môùi, nhaïy beùn, naêng ñoäng vaø toå chöùc quaûn lyù coù hieäu quaû.

