Ghép mai mùa
mưa
Thông thường người ta ghép mai vào mùa khô, tức là t
ừ tháng
10 âm lịch đến tháng 4 âm lịch năm sau. Ph
ương pháp là ghép
mắt ngủ, nghĩa là lấy mắt lá chưa lên mầm để
ghép. Phương
pháp này vừa đơn giản vừa tiện lợi, được người làm vư
ờn áp
dụng đại trà khi mùa ghép đến.
Đã có nhiều bài và sách của các nghệ nhân đã viết và ph
ổ biến
phương pháp này. Ở đây xin chỉ trao đổi thêm về ph
ương pháp
ghép mai mùa mưa:
Bước sang mùa mưa nếu người ta dùng phương pháp ghép m
ắt
ngủ để ghép bổ sung vào những vị trí cần thiết của cây mai đ
ã
ghép rồi thì ít hiệu quả (mắt khó phát mầm) do dòng nh
ựa bị chi
phối mầm ghép đã lên và khó tránh nước khi mưa xu
ống. Muốn
ghép bổ sung hoặc ghép mới một cây mai vào mùa mưa th
ì
thông thường dùng hai phương pháp cơ bản chính: một l
à
phương pháp ghép cắm đọt, hai là phương pháp ghép mắt kim.
Phương pháp cắm đọt
Là phương pháp dùng đ
ọt (ngọn nhánh mai) của cây mai giống
cắm vào gốc ghép (cây mai được cắt bớt ngọn, phần còn l
ại gọi
là gốc ghép). Qua thực nghiệm và trao đổi thì
phương pháp này
cũng có nhiều cách, chủ yếu những cách sau:
Chẻ đôi gốc ghép, vạt ngọn ghép hình cây nêm, cắm v
ào
gốc ghép;
Chẻ bên hông g
ốc ghép (vẫn để ngọn hoặc cắt bớt ngọn)
cắm đọt vào;
Chẻ vát đoàn càn cả gốc ghép và ng
ọn ghép đặt áp nhau cột
lại;
Vát nhont gốc ghép hình cây n
ến, chẻ ngọn ghép cắm
vào....
Dùng dây nylon cột mối ghép và bao bên ngoài b
ằng một
bọc nylon sau hai tuần bỏ ra.
Hạn chế của phương pháp này là mối ghép sau này dễ ph
ình và
xù ra không đẹp, chỉ ghép số lư
ợng ít nếu nhiều sẽ không lấy
đâu ra đọt để ghép.
Phương pháp ghép mắt kim
Là phương pháp dùng mắt lá đã lên mềm để ghép, đư
ợc áp dụng
vào mùa mưa có nhiều ưu vi
ệt so với ghép cắm đọt. Mối ghép
đẹp, phát triển mạnh, tỷ lệ sống cao hơn c
ắm đọt, đặc biệt nếu ta
có ít cây mà là bonsai thì mùa m
ưa ghép theo phương pháp này
là chắc ăn.
Cách thao tác như sau: khi gốc mai đã lên ch
ồi to bằng đầu đũa
hay ống hút nước ngoạt đường kính 2 đến 3 ly. Tốt nhất là t
a
quan sát vỏ đã lên cám, nghĩa là ở vỏ đã nổi lên nh
ững lấm
chấm màu nâu là thời điểm vỏ dễ tróc. Ta dùng dao ghép r
ạch
vào gốc ghép hai đường song song dọc thâm (\\) và hai đư
ờng
song song ngang (=) vết rạch là hình ch
ữ H (có hai gạch ngang)
khoảng cách giữa hai đường gạch ngang ước chừng 2-
3 ly sao
cho để vừa mầm ghép ló ra ngoài sau đó l
ột bỏ phần vỏ giữa hai
đường ngang, tiếp tục dùng m
ũi dao nạy nhỏ cho hai phần vỏ ở
hai đầu bong ngược chiều nhau một lên m
ột xuống, hai phần vỏ
này dùng để giữ mối ghép sau này.
Tiếp đến ta chọn mắt lá đã lên m
ầm kim của giống mai muốn
ghép. Chú ý mầm kim chưa ra lá hoặc chuẩn bị phóng lá là t
ốt
nhất. Dùng lưỡi lam hớt nhẹ lấy mầm ghép sao cho lấy đư
ợc vỏ
và một phần mỏng gỗ cứng là được nhưng không nên l
ấy mắt
ghép quá dày. Chiều dài vỏ phía trên m
ầm kim bằng một phần
hai phần vỏ phía dưới mầm. Dùng m
ũi dao nâng nhẹ hai phần
vỏ ở gốc ghép đưa mắt ghép vào vị trí đã bóc vỏ. Lúc n
ày hai
đầu mắt ghép được hai phần vỏ của gốc ghép đè lên, l
ấy dây
nylon cột trùm mắt ghép lại. Kho
ảng 2 tuần sau, lúc trời mát, bỏ
bao nylon ra, tiếp tục theo dõi khi mầm lên m
ạnh ta tháo nốt dây
nylon cột ra để chồi phát triển tốt. Nguyên t
ắc chung cần chú ý
để đạt hiệu quả:
