500 giải đáp y học theo yêu cầu bạn đọc
75 vấn đề Dinh dưỡng, thuốc men
và các vấn đề khác
Phần 1
41. Làm gì để tránh ngộ độc thức ăn?
"Thấy nhiều người bị ngộ độc thức ăn, bị tiêu chảy phải đi cấp cứu,
chúng em hoảng quá, hè này chẳng dám đi chơi xa".
Các em hãy xem kỹ lại mấy khâu sau đây, nếu đánh giá là đạt yêu cầu
rồi thì sẽ không phải lo lắng gì hết.
- Có thường xuyên rửa tay không, nhất là trước khi ăn bất cứ thứ gì?
Đã bỏ hẳn được thói quen xấu là nhấm nước bọt vào ngón tay khi đọc sách?
- Trước bữa ăn, có giúp mẹ, giúp chị nhúng tất cả bát đũa vào nước
sôi không (hay vẫn chỉ dùng giẻ lau như trước)?.
- Có giúp gia đình kiểm tra lại thức ăn để vứt bỏ các thứ đã bắt đầu ôi
thiu không, kể cả những thứ để trong tủ lạnh? Nhớ rằng nếu không được
tổng vệ sinh thường xuyên, tủ lạnh sẽ là nơi dung dưỡng và phát tán vi
khuẩn đáng gờm.
- Trước khi mua bất cứ thức ăn thức uống gì, có xem nó đảm bảo vệ
sinh hay không (có bị ruồi, gián, thạnh sùng "sờ" vào, có tay bẩn của những
ai mó vào, nước đá thứ thiệt hay làm từ nước giếng, thậm chí nước sông) và
tìm cách khắc phục trước khi ăn (đặt lại ổ bánh mì trên chảo nóng chẳng
hạn...)?
Nếu bệnh tả xảy ra thì thật kinh khủng, vì những cái bàn cầu (hố xí) di
động của ngành đường sắt vung vãi trên đường sẽ là trợ thủ đắc lực cho
mầm bệnh dịch tả trong các chuyến chu du nam bắc.
Tuy nhiên, trong tình huống không may đó, nếu các em đạt "điểm 10"
về mấy vấn đề trên thì vẫn đi du lịch được trong dịp hè, vẫn tắm biển an toàn
nếu cư dân các vùng này không có thói xấu phóng uế lung tung.
42. Ăn quá mặn rất nguy hiểm
"Ông bác ruột của cháu làm thợ mộc, có thói quen ăn mặn vô tư.
Cháu đọc báo thấy nói ăn mặn là không tốt, nhưng ông nói ăn mặn mới khỏe
người. Xin cho biết thực hư".
Ăn mặn là một thói quen không tốt mà con người mắc phải trong quá
trình tiến hóa, vì sự thực cơ thể không cần một lượng muối lớn như hằng
ngày chúng ta ăn vào. Tuy nhiên, trước đây, người ta chưa biết đến hậu quả
tai hại của việc sử dụng quá mức muối ăn (NaCl) đối với sức khỏe con
người.
Cách đây khoảng 20 năm, ở phương Tây bắt đầu có những cảnh báo
đầu tiên của giới khoa học về chuyện này, nhưng lập tức bị các ông chủ
chuyên chế biến thực phẩm tìm cách chống lại và chối bỏ. Vì sao vậy? Rất
đơn giản là vì vấn đề lợi nhuận. NaCl là chất giữ ẩm trong sản phẩm; càng
nhiều muối, trọng lượng của sản phẩm cũng tăng theo, mà trọng lượng của
sản phẩm thực phẩm tương đương với vàng ròng! Muối còn được coi như
một chất "gây nghiện" làm cho người sử dụng gắn bó với thực phẩm. Đó là
chưa kể đến lợi lộc của các ông chủ chuyên sản nước đóng chai (ăn mặn
khát phải uống nước thêm). Chỉ cần giảm 30% lượng muối trong thực phẩm
là mỗi năm, các ông chủ "ăn theo" này sẽ thất thu tới 40 tỷ frăng Pháp.
Nhưng chân lý là chân lý. Các nhà khoa học có bằng chứng cho thấy
việc sử dụng nhiều muối làm tăng huyết áp, buồng tim trái to ra (thất trái phì
đại), các chứng bệnh về tim mạch phát triển, làm tăng nguy cơ loãng xương
và ung thư dạ dày.
Năm 1990, chính phủ Phần Lan đã buộc các nhà sản xuất thực phẩm
giảm một nửa lượng muối đưa vào cơ thể mỗi ngày (từ 12 g/người xuống
còn 6 g), làm cho tỷ lệ tử vong do bệnh tim mạch sau đó giảm một nửa. Điều
này khiến Phần Lan quyết định phấn đấu hạ xuống còn 4 g cho đến năm
2002.
Chính phủ Anh hưởng ứng ngay, quyết định giảm mức tiêu thụ muối
mỗi ngày xuống còn 5 g/người; và năm 2002, tai biến về tim mạch ở Anh
giảm xuống còn 22%. Từ năm 2000, ngày 30/1 ở Anh được gọi là "ngày
không dùng muối". Riêng ngày này năm 2001 đã loại trừ 1.000 tấn muối
đáng lẽ được dùng cho thực phẩm.
Pháp vẫn chưa nhúc nhích gì vì cuộc tranh luận chưa ngã ngũ, trong
khi người dân nước này sử dụng muối gấp 10 lần nhu cầu của cơ thể. Ở
Pháp đã có tới 25.000 trường hợp tử vong vì các chứng bệnh có liên quan
đến muối.
Như vậy, cháu có thể tranh thủ lúc người bác thoải mái, đọc giải đáp
này cho bác nghe, may ra ông sẽ bớt ghiền muối, vì ai trên đời này chẳng
muốn sống thêm được dài dài mà vẫn mạnh khỏe.
Ngoài ra, nếu gặp bất cứ bà mẹ nào đang nuôi con nhỏ, cháu nên cho
họ biết thêm một số liệu sau đây. Một nghiên cứu tiến hành trên 476 trẻ sơ
sinh 6 tháng tuổi tại thủ đô Amsterdam của Hà Lan cho thấy: huyết áp ở
những trẻ dùng sữa bò chứa 0,1 g muối/ngày thấp hơn ở nhóm dùng sữa bò
chứa 0,15 g muối/ngày.
43. Không ăn tối có hại gì không
"Bạn cháu đứa nào cũng mập nên chỉ ăn sáng và trưa, còn tối thì
nhịn. Xin cho biết như vậy có hại gì không?".
Tại một số vùng ở miền Bắc nước ta, người dân quê nhịn bữa tối và đi
ngủ bình thường, năm này qua năm khác mà không thấy gì nguy hại. Có lẽ
do lao động mệt nhọc nên tối đến họ lên giường sớm, tuy bụng rỗng không
mà vẫn ngủ say.
Trường hợp các cháu, nếu còn đi học thì ban đêm phải làm bài, nếu để
bụng quá đói e không lợi. Các cháu nên tính toán xem lượng và chất ăn vào
hằng ngày bao nhiêu là vừa (không cho tăng cân nhiều), rồi chia đều ra làm