1
Luận văn
Một số giải pháp đẩy mạnh hoạt động
xuất khẩu sản phẩm dứa của Tổng công
ty Rau quả Việt Nam
2
LỜI MỞ ĐẦU
Sau hơn 15 năm đổi mới, đất nước ta đã đạt được những thành công rất đáng
kể. Từ một nước nông nghiệp phải nhập khẩu một lượng lớn lương thực triền
miên, giờ đây chúng ta đã trở thành một nước xuất khẩu gạo và nhiều nông sản
khác có vị thế trên thế giới. Từ khi có nghị quyết đại hội Đảng lần thứ VIII
hướng dẫn đa dạng hóa cây trồng, hướng về xuất khẩu, ngành rau quả Việt Nam
đã có những bước phát triển và thích ứng kịp thời trước những biến động đột
ngột của thị trường thế giới.
Năm 2007 là năm Việt Nam tiếp tục mở rộng hội nhập quốc tế và khu vực,
nước ta đã là thành viên thứ 150 của tổ chức thương mại thế giới WTO. Tháng
12/2006 Hoa Kỳ đã chính thức thông qua quy chế thương mại bình thường vĩnh
viễn cho Việt Nam (PNTR). Những điều kiện này đã mở ra một khu vực thị
trường rộng lớn cho hàng mặt hàng rau quả, nông sản của nước ta, cũng như các
sản phẩm của Tổng công ty Rau quả Nông sản Việt Nam, đặc biệt là sản phẩm
dứa của công ty. Tuy có những thuận lợi như vậy nhưng hiện nay sản phẩm dứa
của Tổng công ty vẫn gặp một số khó khăn trong khâu tiêu thụ, xuất khẩu. Do
vậy em xin chọn đề tài :
“Một số giải pháp đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu sản phẩm dứa của Tổng
công ty Rau quả Việt Nam.” làm đề tài cho chuyên đề tốt nghiệp của mình.
Kết cấu chuyên đề được trình bày theo ba chương:
Chương I : Những vấn đề cơ bản về hoạt động xuất khẩu sản phẩm dứa
của các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu.
Chương II : Thực trạng hoạt động xuất khẩu sản phẩm dứa của Tổng
công ty Rau quả Việt Nam.
Chương III : Một số giải pháp chủ yếu đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu tại
Tổng công ty Rau quả Việt Nam.
3
CHƯƠNG I
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU
SẢN PHẨM DỨA CỦA CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH
XUẤT NHẬP KHẨU
I. XUẤT KHẨU SẢN PHẨM DỨA VÀ VAI TRÒ CỦA SẢN PHẨM DỨA
ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ QUỐC DÂN.
1. Khái quát về xuất khẩu sản phẩm dứa.
1.1 Khái niệm về xuất khẩu.
Hoạt động xuất khẩu hàng hóa là việc bán hàng hóa, dịch vụ cho một quốc
gia khác dựa trên cơ sở dùng tiền tệ để thanh toán. Đồng tiền thanh toán có thể là
ngoại tệ đối với một quốc gia hay đối với cả hai quốc gia. Mục đích của hoạt
động xuất khẩu là khai thác được lợi thế của từng quốc gia trong phân công lao
động quốc tế.
Phạm vi của hoạt động xuất khẩu rất rộng, cả về không gian và thời gian. Nó
có thể diễn ra trong thời gian rất ngắn, song cũng có thể kéo dài trong nhiều năm.
Hoạt động xuất khẩu có thể được tiến hành trong phạm vi lãnh thổ của một quốc
gia hoặc nhiều quốc gia. Mọi lĩnh vực của nền kinh tế đều có thể tham gia hoạt
động xuất khẩu.
1.2 Tình hình sản xuất và xuất khẩu sản phẩm dứa trên thế giới.
1.2.1 Tình hình sản xuất dứa
Dứa là cây ăn quả nhiệt đới, nguồn gốc ở Nam Mỹ. Hiện nay trên thế giới,
cây dứa được trồng hầu hết các nước nhiệt đới trong đó các nước Châu Á chiếm
trên 60% sản lượng dứa cả thế giới. Là loại trái cây nhiệt đới nên việc sản xuất
chỉ tập chung ở một số vùng nhất định, trong khi đó thị trường tiêu dùng dứa
4
tươi và dứa chế biến lại phân tán ở nhiều nước trên thế giới. Các nước Châu Á
chiếm trên 60% sản lượng dứa cả thế giới. Các nước trồng nhiều là Philippin,
Thái Lan, Malaysia, Hawai(Mỹ) Brazil, Mêhicô, Cuba, Úc, Nam phi.
Tình hình sản xuất dứa thế giới kể từ năm 1995 đến nay khá ổn định cả về
diện tích trồng và sản lượng và đồng thời có xu hướng tăng chậm.Trong giai
đoạn 1994-1998, sản lượng dứa hầu như không tăng, thậm chí có xu hướng giảm
xuống. Từ năm 1997-2003, sản lượng dứa thế giới tăng bình quân 2,42%/năm,
cao hơn so với giai đoạn 1990-1996. Đến năm 2003 diện tích dứa trên toàn thế
giới khoảng 781.000 ha, đạt sản lượng 14,7 triệu tấn. Sự bất ổn về sản xuất dứa
trên thế giới chịu ảnh hưởng của các nước sản xuất chính.
Trong mấy năm gần đây(1997-2003), một số nước như Brazil, Trung Quốc,
Costa Rica, Mexico có tốc độ tăng trưởng khá nhanh, cao hơn nhiều so với
những năm đầu thập kỉ 90. Ngược lại, một số cường quốc dứa như Thái lan,
Philipin thì lại có xu hướng phát triển ngược lại và giảm liên tục trong những
năm gần đây. Hiện nay, Thái Lan, Philipin, Brazil vẫn là nước sản xuất dứa
nhiều nhất trên thế giới. Năm 2003, sản xuất dứa của Thái Lan chiếm 11,5%
lượng dứa toàn cầu, đạt khoảng 1,7 triệu tấn. Sản xuất dứa của Philipin chiếm tỉ
trọng tương đương, khoản 11,2% lượng dứa trên thế giới. Các nước tiếp theo là
Trung quốc 9,5%, Brazil 9%. Trong những năm gần đây, Costa Rica phát triển
dứa khá nhanh nhằm đáp ứng khả năng tiêu thụ rất lớn của thị trường Mĩ (chủ
yếu là dứa tươi ). Đến nay dứa của Costa Rica chiếm 7,2% lượng dứa toàn cầu.
Đây cũng là nước cung cấp chủ yếu dứa tươi cho thị trường Mĩ và thế giới.
Trong những năm qua, sản lượng dứa của Mĩ giảm liên tục. Chỉ tính riêng trong
giai đoạn 1990-2003, diện tích dứa của Mĩ giảm bình quân xấp xỉ 4%/năm. Do
giảm liên tục nên hiện nay, Mĩ chỉ chiếm khoảng 2% lượng dứa trên thế giới.
So với các nước trên thế giới thì Việt Nam chỉ là nước sản xuất dứa nhỏ.
Sản lượng dứa của Việt Nam chỉ chiếm có 2,4% lượng dứa toàn cầu.
5
1.2.2 Tình hình xuất khẩu dứa thế giới.
Trong tổng sản lượng dứa sản xuất của thế giới có khoảng 60% dùng để
xuất khẩu dưới các dạng dứa chế biến và dứa tươi nhưng chủ yếu là dứa chế biến,
trong đó dứa hộp có sản lượng lớn nhất khoảng trên dưới 1 triệu tấn/năm. Châu
Á là nơi xuất khẩu lớn nhất chiếm khoảng 70% với các cường quốc về dứa như
Thái Lan, Philipin, Indonesia, Malaysia. Trong giai đoạn vừa qua thị trường dứa
có nhiều biến động. Nhìn chung lượng xuất khẩu các sản phẩm có dứa có xu
hướng tăng lên, với tốc độ tăng trưởng bình quân 5,2%/năm trong giai đoạn
1990-2002. Tuy nhiên tốc độ tăng xuất khẩu dứa thế giới có xu hướng giảm
xuống trong giai đoạn 1997-2002 chỉ đạt 3,1% , thấp hơn so với giai đoạn 1990-
1996(với bình quân 7,4%/năm). Các nước xuất khẩu dứa hộp chủ yếu vẫn là các
nước Châu Á như Thái Lan, Philipin, Indonesia. Năm 2002, kim ngạch xuất
khẩu dứa hộp Thái lan đạt gần 210 triệu USD, của Philipin đạt trên 70 triệu USD.
Mấy năm gần đẩy Trung Quốc nổi lên như một sự cạnh tranh lớn về dứa đối với
các nước xuất khẩu như Thái Lan, Philipin và Việt Nam. Chính vì vậy, so với
năm 2001, thì lượng xuất khẩu dứa hộp cuả các nước xuất khẩu chính như Thái
Lan, Philipin giảm mạnh (khoảng 100.000 tấn) nhưng lượng xuất khẩu của
Trung Quốc vẫn tăng xấp xỉ 2,4 lần, đạt 40.000 tấn. Đứng đầu hiện nay về xuất
khẩu dứa hộp trên thế giới vẫn là Thái lan.
Năm 2002 tỷ trọng xuất khẩu dứa hộp của Thái Lan chiếm gần 40% lượng
xuất khẩu trên thế giới đạt 385.000 tấn. Tiếp theo là Philipin, với 14,4% thị phần
thế giới về xuất khẩu dứa hộp với gần 200.000 tấn. Philipin là nước sản xuất và
xuất khẩu đứng thứ hai thế giới. Hiện nay không như Thái Lan, Philipin còn xuất
khẩu một lượng dứa tươi ra thị trường thế giới. Đối với một số thị trường nhập
khẩu, như thị trường Mĩ thì tỷ trọng dứa (kể cả dứa hộp) của Philipin cao hơn rất
nhiều so với Thái Lan
Indonesia cũng là nước xuất khẩu dứa hộp lớn, chiếm 14% tỷ trọng kim ngạch
xuất khẩu dứa hộp trên thế giới.