M t s gi i pháp phát tri n văn hóa đcộ ố ả ể ọ t i tr ng Ti u h c Tây Phongạ ườ ể ọ
Ph n th nh t: M ĐUầ ứ ấ Ở Ầ
I. Đt v n đặ ấ ề
Đc sách có vai trò to l n cho vi c hình thành và phát tri n trí tu và nhânọ ớ ệ ể ệ
cách con ng i, giúp con ng i phát tri n toàn di n c v giáo d c và trí d c.ườ ườ ể ệ ả ề ụ ụ
Nh ng trang sách hay m ra cho chúng ta th gi i muôn màu, h ng chúng taữ ở ế ớ ướ
bi t yêu và c m th cái đp. Vi c đc sách không ch d ng l i ch ti p thuế ả ụ ẹ ệ ọ ỉ ừ ạ ở ỗ ế
ki n th c mà còn t o thói quen t h c, t nghiên c u c a h c sinh và ế ứ ạ ự ọ ự ứ ủ ọ cung
c p cho giáo viên nhi u t li u quý báu, giúp h nâng cao ch t l ng gi ngấ ề ư ệ ọ ấ ượ ả
d y, thêm nhi u ph ng pháp truy n đt hi u qu .ạ ề ươ ề ạ ệ ả Bên c nh đó còn rèn choạ
h c sinh nh ng kĩ năng, thói quen đc h u ích, có l i cho trí não và s c kh eọ ữ ọ ữ ợ ứ ỏ .
Hi n nay v i s bùng n c a công ngh thông tin trong xã h i đã nhệ ớ ự ổ ủ ệ ộ ả
h ng không nh đn văn hóa đc c a m i con ng i Vi t Nam đc bi t làưở ỏ ế ọ ủ ỗ ườ ệ ặ ệ
các em h c sinh, pọh n l n các em ầ ớ h c sinh trên c n c nói chung và ọ ả ướ ở
tr ng Ti u h c Tây Phong nói riêngườ ể ọ ch a thích đc sách, ch a ch u khó đcư ọ ư ị ọ
tài li u đ tìm tòi, h c h i. H u nh các em hay có thói quen m i khi c nệ ể ọ ỏ ầ ư ỗ ầ
thông tin gì thì vào m ng tìm ki m và sao chép l i k t quạ ế ạ ế ả. Nhi u h c sinhề ọ
th , l i đc sách, l i tìm ki m nh ng cu n sách hay, m i, b ích choờ ơ ườ ọ ườ ế ữ ố ớ ổ
môn h c và th c ti n đi s ng. Vi c đn th vi n, mi t mài đc sách, ghiọ ự ễ ờ ố ệ ế ư ệ ệ ọ
chép l i nh ng tri th c quan tr ng d n tr nên xa l đi v i m t b ph nạ ữ ứ ọ ầ ở ạ ố ớ ộ ộ ậ
không nh các em h c sinh. S l thu c vào tri th c trên m ng kèm theoỏ ọ ự ệ ộ ứ ạ
nh ng h l y tri th c không chính xác, không rõ ngu n g c, ngu n trích d nữ ệ ụ ứ ồ ố ồ ẫ
khi n vi c t duy và ph ng pháp h c c a h c sinh thi u khoa h c và sế ệ ư ươ ọ ủ ọ ế ọ ự
sáng t o…ạĐi u đó ch ng t các s n ph m văn hóa hi n đi đã thâm nh pề ứ ỏ ả ẩ ệ ạ ậ
vào lĩnh v c gi i trí c a thi u nhi khi n văn hóa đc có nguy c mai m t. ự ả ủ ế ế ọ ơ ộ
V y làm th nào đ duy trì và phát tri n văn hóa đc trong c ng đng nóiậ ế ể ể ọ ộ ồ
chung và trong nhà tr ng nói riêng? Làm th nào m i ng i chúng ta luôn cóườ ế ỗ ườ
thói quen đc sách m t cách t nguy n, th ng xuyên và xem sách nh m tọ ộ ự ệ ườ ư ộ
s n ph m văn hóa luôn đc đ cao, quý tr ng? Đó là nh ng đi u đang đcả ẩ ượ ề ọ ữ ề ượ
các c p, các ngành quan tâm, trăn tr . Trong ph m vi m t tr ng h c tôi trănấ ở ạ ộ ườ ọ
tr làm th nào đ t o đc thói quen đn th vi n đc sách t nguy n,ở ế ể ạ ượ ế ư ệ ọ ự ệ
th ng xuyên, làm th nào đ phong trào đc sách luôn đc duy trì và phátườ ế ể ọ ượ
tri n trong giáo viên và h c sinh. Chính vì v y tôi ch n đ tài ể ọ ậ ọ ề “ M t s gi iộ ố ả
pháp phát tri n văn hóa đc t i tr ng ti u h c Tây Phong”ể ọ ạ ườ ể ọ làm đ tàiề
1
M t s gi i pháp phát tri n văn hóa đcộ ố ả ể ọ t i tr ng Ti u h c Tây Phongạ ườ ể ọ
nghiên c u c a mình. Đ tài đã đc nghiên c u t i tr ng Ti u h c Tâyứ ủ ề ượ ứ ạ ườ ể ọ
Phong t năm h c 2016 -2017 đn nay.ừ ọ ế
II. M c tiêuụ
Hình thành thói quen đc sách t nguy n, th ng xuyên trong giáo viên,ọ ự ệ ườ
h c sinh, nâng cao k năng đc cho h c sinh. T đó nâng cao ki n th c,ọ ỹ ọ ọ ừ ế ứ
chuyên môn nghi p v , ph c v cho vi c h c t p, gi ng d y, nghiên c u đtệ ụ ụ ụ ệ ọ ậ ả ạ ứ ạ
hi u qu cao h n.ệ ả ơ
Duy trì và phát tri n văn hóa đc trong toàn tr ng.ể ọ ườ
Ph n th hai: GI I QUY T V N Đầ ứ Ả Ế Ấ Ề
I. C s lí lu nơ ở ậ
Văn hoá đc nghĩa r ng đó là ng x đc, giá tr đc và chu n m cọ ở ộ ứ ử ọ ị ọ ẩ ự
đc c a m i cá nhân, c a c ng đng xã h i và c a các nhà qu n lý và cọ ủ ỗ ủ ộ ồ ộ ủ ả ơ
quan qu n lý nhà n c. Còn nghĩa h p, đó là ng x , giá tr và chu n m cả ướ ở ẹ ứ ử ị ẩ ự
đc c a m i cá nhân. ng x , giá tr và chu n m c này cũng g m ba thànhọ ủ ỗ Ứ ử ị ẩ ự ồ
ph n: thói quen đc, s thích đc và k năng đc. ầ ọ ở ọ ỹ ọ
Đi u 1 - Ch ng 1 c a Quy t đnh 61/1998/QĐ/BGD&ĐT v Quy chề ươ ủ ế ị ề ế
t ch c và ho t đng th vi n tr ng ph thông đã nh n m nh: Th vi nổ ứ ạ ộ ư ệ ườ ổ ấ ạ ư ệ
tr ng là m t b ph n c s v t ch t tr ng y u, trung tâm sinh ho t văn hóa,ườ ộ ộ ậ ơ ở ậ ấ ọ ế ạ
khoa h c c a nhà tr ng. Th vi n góp ph n nâng cao ch t l ng gi ng d yọ ủ ườ ư ệ ầ ấ ượ ả ạ
c a giáo viên, b i d ng ki n th c c b n v khoa h c th vi n và xây d ngủ ồ ưỡ ế ứ ơ ả ề ọ ư ệ ự
thói quen t h c, t nghiên c u cho h c sinh, t o c s t ng b c thay điự ọ ự ứ ọ ạ ơ ở ừ ướ ổ
ph ng pháp d y và h c, đng th i tham gia tích c c vào vi c b i d ng tươ ạ ọ ồ ờ ự ệ ồ ưỡ ư
t ng, chính tr và xây d ng n p s ng văn hóa m i cho các thành viên c a nhàưở ị ự ế ố ớ ủ
tr ng.ườ
Công văn s 1401/SGDĐT – GDTH ngày 09/11/2017 v vi c h ng d nố ề ệ ướ ẫ
công tác th vi n tr ng ti u h c đã yêu c u: Nâng cao nh n th c v v trí,ư ệ ườ ể ọ ầ ậ ứ ề ị
vai trò, hi u qu c a th vi n tr ng h c trong vi c đi m i và nâng caoệ ả ủ ư ệ ườ ọ ệ ổ ớ
ch t l ng giáo d c, trong công tác t h c, t b i d ng c a giáo viên vàấ ượ ụ ự ọ ự ồ ưỡ ủ
giáo d c văn hóa đc trong h c sinh.ụ ọ ọ
K ho ch s 49/KH – SGDĐT ngày 30/5/ 2018 v vi c tri n khai th cế ạ ố ề ệ ể ự
hi n Đ án phát tri n văn hóa đc trong các c s giáo d c, đào t o trên đaệ ề ể ọ ơ ở ụ ạ ị
bàn t nh Đk L k đn năm 2020, đnh h ng đn năm 2030 đã đa ra m cỉ ắ ắ ế ị ướ ế ư ụ
2
M t s gi i pháp phát tri n văn hóa đcộ ố ả ể ọ t i tr ng Ti u h c Tây Phongạ ườ ể ọ
tiêu: xây d ng, hình thành và phát tri n thói quen, nhu c u, k năng và thúcự ể ầ ỹ
đy phong trào đc sách trong nhà tr ng và c ng đng; c i thi n môi tr ngẩ ọ ườ ộ ồ ả ệ ườ
đc, góp ph n nâng cao dân trí, phát tri n t duy, kh năng sáng t o, b iọ ầ ể ư ả ạ ồ
d ng nhân cách, tâm h n, tăng c ng ý th c ch p hành pháp lu t, hình thànhưỡ ồ ườ ứ ấ ậ
l i s ng lành m nh trong con ng i, xã h i Vi t Nam; đy m nh phong tràoố ố ạ ườ ộ ệ ẩ ạ
xây d ng xã h i h c t p, h ng t i m c tiêu xây d ng và phát tri n toàn di nự ộ ọ ậ ướ ớ ụ ự ể ệ
con ng i Vi t Nam.ườ ệ
II. Th c tr ng ự ạ
Trong nh ng năm qua h u h t giáo cán b , giáo viên, nhân viên và h cữ ầ ế ộ ọ
sinh trong tr ng đã s d ng các lo i tài li u c a th vi n nh sách nghi pườ ử ụ ạ ệ ủ ư ệ ư ệ
v giáo viên, sách tham kh o, sách giáo khoa, sách thi u nhi nh ng s d ngụ ả ế ư ử ụ
m t cách th đng. Ch khi nào c n tài li u làm m t v n đ gì đó nh t pộ ụ ộ ỉ ầ ệ ộ ấ ề ư ậ
hu n, chuyên đ, ra đ ki m tra hay chu n b ki m tra gi a kì, cu i kì...thìấ ề ề ể ẩ ị ể ữ ố
m i tìm đn sách đ đc. Còn vi c ch đng đc đ tham kh o, m r ng,ớ ế ể ọ ệ ủ ộ ọ ể ả ở ộ
nâng cao ki n th c v các lĩnh v c thì h u nh còn r t ít, kho ng 50 – 60%ế ứ ề ự ầ ư ấ ả
giáo viên tích c c ch đng th ng xuyên s d ng tài li u c a th vi n.ự ủ ộ ườ ử ụ ệ ủ ư ệ
M t s giáo viên và h c sinh ít đn th vi n, ch a ch đng ch u khó tìmộ ố ọ ế ư ệ ư ủ ộ ị
ki m xem trong th vi n tr ng có nh ng lo i tài li u gì, nh ng lĩnh v c nàoế ư ệ ườ ữ ạ ệ ữ ự
tài li u nhi u, lĩnh v c nào tài li u còn ít, ngu n tài li u có trong th vi n phùệ ề ự ệ ồ ệ ư ệ
h p v i nhu c u c a b n thân m c đ nào, đng th i đ xu t b sung tàiợ ớ ầ ủ ả ở ứ ộ ồ ờ ề ấ ổ
li u lĩnh v c mình c n mà h chuy n sang tra tìm trên m ng đ l y k tệ ở ự ầ ọ ể ạ ể ấ ế
qu . ả
Nhi u h c sinh khi vào th vi n không đc mà ch l t sách xem hình nh,ề ọ ư ệ ọ ỉ ậ ả
nói chuy n, đùa ngh ch trong th vi n. Các lo i sách nói v l ch s dân t c,ệ ị ư ệ ạ ề ị ử ộ
đa lí, sách nói v nh ng t m g ng anh hùng c a dân t c qua nhi u th i đi,ị ề ữ ấ ươ ủ ộ ề ờ ạ
sách v khám phá v khoa h c, danh nhân văn hóa c a Vi t Nam và th gi iề ề ọ ủ ệ ế ớ
ch a đc h c sinh chú tr ng tham kh o. H c sinh t l p 3 đn l p 5, t lư ượ ọ ọ ả ọ ừ ớ ế ớ ỉ ệ
h c sinh th ng xuyên đn th vi n đt 60 – 65 %. L p 1, 2 s l ng h cọ ườ ế ư ệ ạ ớ ố ượ ọ
sinh đn th vi n th ng xuyên ch đt t l 30 – 40%. Do đó nhân viên phế ư ệ ườ ỉ ạ ỉ ệ ụ
trách th vi n đôi lúc ch a bi t đc nhu c u c a các em c n nh ng lo iư ệ ư ế ượ ầ ủ ầ ữ ạ
sách gì đ b sung k p th i. Vì v y ch t l ng c a các s n ph m văn hóaể ổ ị ờ ậ ấ ượ ủ ả ẩ
ch a cao, ch a đáp ng t i đa nhu c u c a b n đc cũng nh h ng đn sư ư ứ ố ầ ủ ạ ọ ả ưở ế ở
thích và vi c đc th ng xuyên c a các em.ệ ọ ườ ủ
3
M t s gi i pháp phát tri n văn hóa đcộ ố ả ể ọ t i tr ng Ti u h c Tây Phongạ ườ ể ọ
M t s h c sinh ch a có ý th c cao trong vi c gi gìn b o qu n sách báoộ ố ọ ư ứ ệ ữ ả ả
c a th vi n, các em còn vi t, v , t y xóa, làm rách nát sách, báo c a thủ ư ệ ế ẽ ẩ ủ ư
vi n đã làm nh h ng đn ch t l ng c a tài li u và nhu c u ng i đc.ệ ả ưở ế ấ ượ ủ ệ ầ ườ ọ
Nhà tr ng đã t ch c th vi n t i l p h c cho các kh i l p nh ng ch tườ ổ ứ ư ệ ạ ớ ọ ố ớ ư ấ
l ng các lo i tài li u c a th vi n góc l p ch a phong phú v n i dung, đaượ ạ ệ ủ ư ệ ớ ư ề ộ
d ng v ch ng lo i, có lúc tài li u cũng ch a phù h p v i nhu c u c a t ngạ ề ủ ạ ệ ư ợ ớ ầ ủ ừ
đi t ng trong l p vì v y các em ch thích đc m t vài ngày đu còn sau đóố ượ ớ ậ ỉ ọ ộ ầ
s có tình tr ng chán đc: T sách th vi n l p h c t l báo măng non chi mẽ ạ ọ ủ ư ệ ớ ọ ỉ ệ ế
kho ng 60%, truy n tranh, truy n thi u nhi chi m 40%, sách tham kh o đả ệ ệ ế ế ả ể
ph c v cho các môn h c ch a có.ụ ụ ọ ư
Đ kh c ph c tình tr ng trên chúng ta c n có nh ng bi n pháp, gi i phápể ắ ụ ạ ầ ữ ệ ả
c th duy trì và phát tri n thói quen đc sách c a h c sinh t đó nâng caoụ ể ể ọ ủ ọ ừ
trình đ, k năng đc và đc có hi u qu .ộ ỹ ọ ọ ệ ả
III. Các gi i phápả
Gi i pháp 1: Nâng cao nh n th c c a b n đc v vai trò, t m quanả ậ ứ ủ ạ ọ ề ầ
tr ng c a th vi n và sách trong tr ng h c ọ ủ ư ệ ườ ọ
Đi v i tr ng h c th vi n là m t b ph n không th thi u trong ho tố ớ ườ ọ ư ệ ộ ộ ậ ể ế ạ
đng gi ng d y và h c t p c a giáo viên và h c sinh. ộ ả ạ ọ ậ ủ ọ Sách đã đc xem làượ
kho tri th c c a nhân lo i, là món ăn tinh th n không th thi u c a con ng i.ứ ủ ạ ầ ể ế ủ ườ
Đc sách là cách t h c, t b i d ng ki n th c là cách gi i trí lành m nh.ọ ự ọ ự ồ ưỡ ế ứ ả ạ
Sách còn đc xem là ng i th yượ ườ ầ th hai, là ng i b n t t nh t cho m iứ ườ ạ ố ấ ỗ
chúng ta. Song song v i đó ho t đng đc sách còn h tr r t nhi u t i quáớ ạ ộ ọ ỗ ợ ấ ề ớ
trình d y và h c c a th y và trò. Nh ng cu n sách hay s mang đn cho m iạ ọ ủ ầ ữ ố ẽ ế ỗ
h c sinh v k năng s ng cùng nh ng ki n th c liên môn h t s c đa d ng vàọ ề ỹ ố ữ ế ứ ế ứ ạ
phong phú. Tuy nhiên m t s ít giáo viên và h c sinh v n ch a nh n th c sâuộ ố ọ ẫ ư ậ ứ
s c v t m quan tr ng c a sách và th vi n. Vì v y c n có nh ng bi n phápắ ề ầ ọ ủ ư ệ ậ ầ ữ ệ
đ nâng cao nh n th c cho đi t ng này:ể ậ ứ ố ượ
Đi v i giáo viên: Nhân viên th vi n tham m u v i lãnh đo nhà tr ngố ớ ư ệ ư ớ ạ ườ
tuyên truy n, nh c nh trong các cu c h p Chi b , C quan, Đoàn th khuy nề ắ ở ộ ọ ộ ơ ể ế
khích, đng viên h tham gia đc sách có hi u qu .ộ ọ ọ ệ ả
Hàng tháng ki m tra s m n, đc, đánh giá tình hình đc m n c aể ổ ượ ọ ọ ượ ủ
giáo viên trong các cu c h p đ k p th i đng viên, nh c nh , thúc đy phongộ ọ ể ị ờ ộ ắ ở ẩ
trào đc sách. ọ
4
M t s gi i pháp phát tri n văn hóa đcộ ố ả ể ọ t i tr ng Ti u h c Tây Phongạ ườ ể ọ
Ph i h p v i t tr ng t chuyên môn các t tuyên truy n vai trò c aố ợ ớ ổ ưở ổ ổ ề ủ
sách, báo trong ho t đng gi ng d y. Sau m i tháng h p có tuyên d ng cácạ ộ ả ạ ỗ ọ ươ
thành viên trong t đã tích c c s d ng đng th i góp ý, nh c nh các đngổ ự ử ụ ồ ờ ắ ở ồ
chí ch a s d ng th ng xuyên và ch a b o qu n t t tài li u th vi n.ư ử ụ ườ ư ả ả ố ệ ư ệ
Đi v i h c sinh: Ph i h p v i giáo viên tuyên truy n t m quan tr ngố ớ ọ ố ợ ớ ề ầ ọ
trong vi c đc sách cho h c sinh trong các ti t h c và ho t đng ngoài gi lênệ ọ ọ ế ọ ạ ộ ờ
l p:ớ
Ví d : Trong các ti t ho t đng t p th th vi n t ch c ti t đc ngoàiụ ế ạ ộ ậ ể ư ệ ổ ứ ế ọ
tr i cho h c sinh, thông qua đó cán b th vi n gi i thi u nh ng cu n sáchờ ọ ộ ư ệ ớ ệ ữ ố
hay, sách m i đ các em bi t và tìm đc và đ các em bi t đc ý nghĩa, t mớ ể ế ọ ể ế ượ ầ
quan tr ng c a các lo i sách đó đi v i nhu c u h c t p và đi s ng th c ti nọ ủ ạ ố ớ ầ ọ ậ ờ ố ự ễ
c a các em. ủ
T ch c các bu i tuyên truy n gi i thi u sách d i c :ổ ứ ổ ề ớ ệ ướ ờ
Ví d : tuyên truy n gi i thi u sách nhân k ni m ngày Qu c t Ph nụ ề ớ ệ ỉ ệ ố ế ụ ữ
8/3, ngày thành l p Đoàn Thanh niên c ng s n H Chí Minh 26/3…Qua bu iậ ộ ả ồ ổ
tuyên truy n, gi i thi u giúp b n đc bi t đc trong th vi n có nh ngề ớ ệ ạ ọ ế ượ ư ệ ữ
quy n sách v ch đ này, và nh ng quy n sách đó giúp b n đc hi u thêm ýể ề ủ ề ữ ể ạ ọ ể
nghĩa các ngày l và tìm đn sách nhi u h n đng th i các em có ý th c caoễ ế ề ơ ồ ờ ứ
v t m quan tr ng c a sách.ề ầ ọ ủ
Tuyên truy n trong các cu c h p cha m h c sinh đ ph i h p. Vào đuề ộ ọ ẹ ọ ể ố ợ ầ
năm h c, cu i k 1, cu i năm h c nhà tr ng t ch c các cu c h p cha mọ ố ỳ ố ọ ườ ổ ứ ộ ọ ẹ
h c sinh các l p. Trong cu c h p cha m h c sinh giáo viên ch nhi m tri nọ ớ ộ ọ ẹ ọ ủ ệ ể
khai t ng quát các ho t đng th vi n trong năm h c, nêu vai trò và t m quanổ ạ ộ ư ệ ọ ầ
tr ng c a th vi n đi v i giáo viên và h c sinh đ ph huynh bi t t đó họ ủ ư ệ ố ớ ọ ể ụ ế ừ ọ
nh c nh , thúc đy, giáo d c con em có ý th c h n trong vi c t đc, tắ ở ẩ ụ ứ ơ ệ ự ọ ự
nghiên c u, tìm hi u qua sách, t o thói quen đc sách cho các em.ứ ể ạ ọ
Các th y cô và nhân viên th vi n luôn nh c nh , giáo d c cho các emầ ư ệ ắ ở ụ
th ng xuyên đn th vi n đ đc, m n sách, báo và giáo d c các em có ýườ ế ư ệ ể ọ ượ ụ
th c gi gìn sách, báo c n th n, nh ng hành vi ng x có văn hoá đi v iứ ữ ẩ ậ ữ ứ ử ố ớ
sách, báo c trong khi đc sách và sau khi đc; m c đích đc sách, bi t tìmả ọ ọ ụ ọ ế
đn nh ng cu n sách có n i dung t t, có tác d ng giáo d c cao. Qua đó cácế ữ ố ộ ố ụ ụ
em có ý th c h n m i khi đn và s d ng nh ng s n ph m c a th vi n.ứ ơ ỗ ế ử ụ ữ ả ẩ ủ ư ệ
5
