Cæ phÇn ho¸ DNNN ë ViÖt Nam NguyÔn V¨n NghiÖp
1
Môc lôc
Trang
Lêi nãi ®Çu 1
PhÇn thø nhÊt:Lý luËn chung vÒ cæ phÇn ho¸ vµ sù cÇn thiÕt ph¶i
tiÕn hµnh cæ phÇn ho¸ ë ViÖt Nam
3
I. Lý luËn chung vÒ cæ phÇn ho¸ c¸c DNNN ë ViÖt Nam vµ c«ng ty Cæ
phÇn 3
1.1. Kh¸i niÖm cña Cæ phÇn ho¸ vµ cña c«ng ty Cæ phÇn
1.2. ®Æc ®iÓm cña Cæ phÇn ho¸ vµ c«ng ty Cæ phÇn
1.3. Néi dung cña Cæ phÇn ho¸ vµ cña c«ng ty Cæ phÇn
1.4. Tæ chøc qu¶n lý cña c«ng ty Cæ phÇn
1.5. Nh÷ng thuËn lîi vµ khã kkh¨n cña c«ng ty Cæ phÇn
II. TÝnh tÊt yÕu cña viÖc thùc hiÖn Cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp Nhµ
níc ë ViÖt nam
2.1. T×nh h×nh ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp Nhµ níc ë ViÖt nam
hiÖn nay
2.2. Nh÷ng u ®iÓm cña Cæ phÇn ho¸ vµ sù cÇn thiÕt ph¶i Cæ phÇn ho¸
2.3. Môc tiªu cña Cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp Nhµ níc
PhÇn thø hai: Thùc tr¹ng cña qu¸ tr×nh cæ phÇn ho¸ - nh÷ng kÕt
qu¶ ban ®Çu vµ nh÷ng khã kh¨n cÇn th¸o gì
8
I. Chñ tr¬ng cña ChÝnh phñ trong tiÕn tr×nh thùc hiÖn cæ phÇn ho¸
doanh nghiÖp Nhµ níc trong nh÷ng n¨m võa qua 8
1.1. Giai ®o¹n thÝ ®iÓm ( 1992- 1995 )
1.2. Giai ®o¹n më réng Cæ phÇn ho¸ ( tõ th¸ng 5-1996 ®Õn 6-1998 )
1.3. Giai ®o¹n ®Èy m¹nh Cæ phÇn ho¸ ( tõ th¸ng 6- 1998 )
II. Thùc tr¹ng cña qu¸ tr×nh Cæ phÇn doanh nghiÖp Nhµ níc tõ n¨m
1992 ®Õn nay 10
2.1. Mét sè thµnh c«ng cña c«ng t¸c Cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp Nhµ
níc
2.2. §¸nh gi¸ nh÷ng kÕt qu¶ ®¹t ®îc cña Cæ phÇn
III. Nh÷ng nguyªn nh©n chËm trÔ trong viÖc Cæ phÇn ho¸ vµ nh÷ng khã
kh¨n cÇn ®îc th¸o gì
3.1. Nh÷ng nguyªn nh©n
3.1.1. Nh÷ng víng m¾c vÒ ph¸p luËt vµ c¬ chÕ chÝnh s¸ch 13
3.1.2. Nh÷ng nguyªn nh©n cã nguån gèc tõ phÝa TW vµ chÝnh quyÒn
c¸c cÊp
3.1.3. Nh÷ng nguyªn nh©n vÒ tèc ®é Cæ phÇn ho¸
3.1.4. Nh÷ng nguyªn nh©n tõ phÝa doanh nghiÖp
3.1.5. Nh÷ng nguyªn nh©n vÒ mÆt tµi chÝnh vµ t tëng
3.1.6. So¹n th¶o ph¬ng ¸n kinh doanh vµ ®iÒu lÖ c«ng ty Cæ phÇn
3.1.7. Nh÷ng nguyªn nh©n kh¸c
3.2. §¸nh gi¸ c¸c nguyªn nh©n trªn
PhÇn thø ba: Mét sè gi¶i ph¸p nh»m ®Èy nhanh tiÕn tr×nh cæ phÇn
ho¸ doanh nghiÖp Nhµ níc
16
I. Xu híng ph¸t triÓn cña c¸c c«ng ty Cæ phÇn hiÖn nay trªn thÕ giíi 16
II. Ph¬ng híng cho tiÕn tr×nh Cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp Nhµ níc
ë ViÖt nam trong thêi gian tíi
III. Mét sè gi¶i ph¸p cô thÓ nh»m ®Èy nhanh tiÕn tr×nh Cæ phÇn ho¸
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
Cæ phÇn ho¸ DNNN ë ViÖt Nam NguyÔn V¨n NghiÖp
2
doanh nghiÖp Nhµ níc ë ViÖt nam
3.1. Hoµn thiÖn viÖc x¸c ®Þnh gi¸ trÞ doanh nghiÖp khi tiÕn hµnh cæ
phÇn ho¸ vµ gi¶i quyÕt nh÷ng tån ®äng vÒ mÆt tµi chÝnh
3.2. Hoµn thiÖn chÝnh s¸ch u ®·i ®èi víi ngêi lao ®éng trong doanh
nghiÖp cæ phÇn ho¸
3.3. §æii míi tæ chøc chØ ®¹o Cæ phÇn ho¸ trong doanh nghiÖp Nhµ
níc
3.4. T¹o m«i trêng ph¸p lý ®Çy ®ñ, ®ång bé cho tæ chøc vµ ho¹t ®éng
cña c«ng ty cæ phÇn 17
IV. Mét sè kiÕn nghÞ 19
KÕt luËn 21
Tµi liÖu tham kh¶o 22
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
Cæ phÇn ho¸ DNNN ë ViÖt Nam NguyÔn V¨n NghiÖp
3
Lêi nãi ®Çu
C«ng cuéc ®æi míi mµ §ng vµ Nhµ níc ta ®· ®Ò ra tõ §¹i
héi §ng toµn quèc lÇn thø VI (1986) ®· vµ ®ang diÔn ra tèt ®Ñp.
Trong c«ng cuéc ®æi míi nµy, vÊn ®Ò ph¸t triÓn mét nÒn Kinh tÕ
thÞ trêng víi sù tham gia cña nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ theo ®Þnh
híng x· héi chñ nghÜa trong ®ã kinh tÕ Nhµ níc ®ãng vai trß
chñ ®¹o lµ mét môc tiªu hÕt søc quan träng. Thùc tÕ cho thÊy, qua
h¬n 16 n¨m ph¸t triÓn kinh tÕ theo ®êng lèi nµy, nÒn kinh tÕ níc
ta ®· bíc ®Çu thu ®îc nhiÒu thµnh tùu rÊt ®¸ng khÝch lÖ, mang
dÊu hiÖu cña mét nÒn kinh tÕ thÞ trêng . Tuy nhiªn, nÒn kinh tÕ
thÞ trêng cña chóng ta vÉn cßn lµ mét nÒn kinh tÕ thÞ trêng ë
d¹ng s¬ khai vµ tríc m¾t cßn phi ®èi mÆt víi rÊt nhiÒu khã kh¨n
vµ thö th¸ch.
Mét trong nh÷ng khã kh¨n, bÊt æn mµ chóng ta cÇn phi nãi
tíi ®ã lµ sù yÕu kÐm cña khu vùc kinh tÕ Nhµ níc nãi chung, mµ
nãi riªng lµ lµ hÖ thèng c¸c doanh nghiÖp Nhµ níc.
Cã thÓ nãi trong ®iÒu kiÖn c¬ chÕ qun lý thay ®æi, khi hiÖu
qu sn xuÊt kinh doanh trë thµnh yÕu tè sèng cßn cña mçi doanh
nghiÖp th× c¸c doanh nghiÖp thuéc khu vùc kinh tÕ Nhµ níc ®·
thùc sù béc lé nh÷ng yÕu kÐm cña m×nh nh: c«ng nghÖ l¹c hËu,
tµi sn manh món, c¬ chÕ qun lý cøng nh¾c, tr×nh ®é qun lý thÊp
kÐm, tinh thÇn ngêi lao ®éng sa sót.... Nãi chung phÇn lín c¸c
doanh nghiÖp Nhµ níc ®Òu l©m vµo t×nh tr¹ng khñng hong, tr×
trÖ, lµm ¨n cÇm chõng.
NhËn thøc ®îc ®iÒu ®ã, trong nh÷ng n¨m qua §ng vµ Nhµ
níc ta ®· cã nhiÒu biÖn ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu ho¹t ®éng
cña Khu vùc kinh tÕ Nhµ níc nh: cæ phÇn ho¸ mét bé phËn
doanh nghiÖp Nhµ níc, s¾p xÕp l¹i c¸c doanh nghiÖp Nhµ níc,
b¸n kho¸n, cho thuª, hay gii thÓ c¸c doanh nghiÖp lµm ¨n kh«ng
hiÖu qu... trong ®ã cæ phÇn ho¸ ®îc coi lµ gii ph¸p hµng ®Çu,
cã kh n¨ng mang l¹i lîi Ých hµi hoµ cho Nhµ níc còng nh cho
nhiÒu bé phËn x· héi kh¸c.
H¬n n÷a, theo kinh nghiÖm cña mét sè níc ph¸t triÓn, viÖc
cæ phÇn ho¸ ®· ®em l¹i nh÷ng lîi Ých to lín cho nÒn kinh tÕ - x·
héi , bëi nã g¾n liÒn tr¸ch nhiÖm víi lîi Ých cña nh÷ng chñ thÓ
kinh tÕ, lµm cho hä cÇn cï h¬n, n¨ng ®éng, s¸ng t¹o h¬n, cã tr¸ch
nhiÖm h¬n víi c«ng viÖc kinh doanh cña m×nh. Tõ ®ã hiÖu qu
kinh tÕ - x· héi ®îc n©ng cao râ rÖt.
§øng tríc xu thÕ toµn cÇu ho¸ diÔn ra ngµy cµng m¹nh mÏ
nh hiÖn nay, ®ßi hái ViÖt nam phi cã nh÷ng chuyÓn biÕn m¹nh
mÏ c vÒ kinh tÕ vµ chÝnh trÞ , nh vËy sÏ chñ ®éng trong vÊn ®Ò
héi nhËp vµ quan hÖ quèc tÕ víi c¸c níc trong khu vùc vµ trªn thÕ
giíi.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
Cæ phÇn ho¸ DNNN ë ViÖt Nam NguyÔn V¨n NghiÖp
4
ChÝnh v× vËy viÖc nghiªn cøu vÒ cæ phÇn ho¸ trong thêi ®iÓm
hiÖn nay tuy kh«ng phi lµ míi mÎ nhng l¹i rÊt cÇn thiÕt. Th«ng
qua viÖc t×m hiÒu néi dung cña chÝnh s¸ch cæ phÇn ho¸ vµ c¸c vÊn
®Ò cã liªn quan, chóng ta sÏ cã nh÷ng ®¸nh gi¸ kh¸ch quan h¬n vÒ
hiÖu qu còng nh nh÷ng khã kh¨n h¹n chÕ cña cæ phÇn ho¸, tõ
®ã cã thÓ ®a ra mét sè gii ph¸p nh»m th¸o gì nh÷ng h¹n chÕ ®ã.
Víi lý do trªn, mÆc dï tr×nh ®é bn th©n cßn nhiÒu h¹n chÕ,
nhng t«i xin m¹nh d¹n ®a ra mét sè quan ®iÓm nghiªn cøu, su
tÇm vÒ vÊn ®Ò nµy.
Nghiªn cøu vÊn ®Ò cæ phÇn ho¸, chuyªn ®Ò tèt nghiÖp cña t«i
®îc chia lµm 3 phÇn chÝnh nh sau:
PhÇn thø nhÊt: Lý luËn chung vÒ cæ phÇn ho¸ vµ sù cÇn
thiÕt phi tiÕn hµnh cæ phÇn ho¸ ë ViÖt Nam.
PhÇn thø hai: Thùc tr¹ng cæ phÇn ho¸- Nh÷ng kÕt qu tÝch
cùc vµ nh÷ng khã kh¨n cÇn th¸o gì.
PhÇn thø ba: Mét sè gii ph¸p nh»m thóc ®Èy cæ phÇn ho¸
doanh nghiÖp Nhµ níc ë ViÖt nam
Trong khu«n khæ bµi viÕt cã h¹n, nªn kh«ng tr¸nh khái sai sãt
. T«i rÊt mong nhËn ®îc sù chØ bo, híng dÉn cña c¸c thÇy c«
gi¸o, ®Ó bµi viÕt cña t«i ®îc hoµn thiÖn h¬n.
Xin ch©n thµnh c¸m ¬n sù híng dÉn, gióp ®ì tËn t×nh cña
thÇy gi¸o NgyÔn Cnh Hoan - Trëng khoa QLKT, vµ c¸c thÇy c«
trong khoa qun lý cña Häc ViÖn ChÝnh trÞ Quèc gia Hå ChÝ Minh
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
Cæ phÇn ho¸ DNNN ë ViÖt Nam NguyÔn V¨n NghiÖp
5
PhÇn thø nhÊt
Lý luËn chung vÒ cæ phÇn ho¸ vµ sù cÇn thiÕt ph¶i
tiÕn hµnh cæ phÇn ho¸ ë ViÖt Nam
I. Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vÒ Cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp Nhµ níc vµ
c«ng ty Cæ phÇn
1.1. Kh¸i niÖm vµ ®Æc ®iÓm cña c«ng ty Cæ phÇn
1.1.1. Quan niÖm vÒ cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp Nhµ níc:
Cho ®Õn nay, trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng , vai trß cña Nhµ níc ®èi víi
sù ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi lµ kh«ng thÓ phñ nhËn. Khi nÒn kinh tÕ thÞ trêng
ph¸t triÓn kÐo theo h¹n chÕ lµ sù c¹nh tranh khèc liÖt vµ bÊt b×nh vÒ mÆt x· héi
t¨ng lªn . §Ó gi¶m bít vµ k×m h·m nh÷ng h¹n chÕ trªn, ®ång thêi thùc hiÖn
chøc n¨ng qu¶n lý cña m×nh, Nhµ níc sö dông mét c«ng cô h÷u hiÖu lµ bé
phËn kinh tÕ Nhµ níc, mµ trung t©m lµ c¸c doanh nghiÖp Nhµ níc. Nhng
viÖc l¹m dông qu¸ møc sù can thiÖp cña khu vùc kinh tÕ Nhµ níc sÏ k×m h·m
sù t¨ng trëng vµ ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ. Tõ ®ã vÊn ®Ò ®Æt ra lµ ph¶i lµm
thÕ nµo ®Ó võa ph¸t triÓn kinh tÕ, võa ph¸t triÓn x· héi ®ång thêi vai trß qu¶n
lý cña Nhµ níc vÉn ®îc gi÷ v÷ng.
Mét hiÖn tîng kinh tÕ næi bËt trªn toµn thÕ giíi trong nh÷ng n¨m 1980
lµ sù chuyÓn ®æi së h÷u Nhµ níc : ChØ tÝnh tõ n¨m 1984 ®Ôn n¨m 1991, trªn
toµn thÕ giíi ®· cã trªn 250 tû USD tµi s¶n Nhµ níc ®îc ®em b¸n. ChØ riªng
n¨n 1991 chiÕm kho¶ng 50 tû USD. §Õn nay ®· cã hµng tr¨m níc ph¸t triÓn
trªn thÓ giíi ( cho dï cã t tëng chÝnh trÞ kh¸c nhau ) ®Òu x©y dùng vµ thùc
hiÖn cæ phÇn ho¸ mét c¸ch tÝch cùc. Do ®ã, h¬n mét thËp kû qua, viÖc cæ phÇn
ho¸ ®îc coi nh lµ mét gi¶i ph¸p h÷u hiÖu ®Ó kh¾c phôc sù yÕu kÐm trong
kinh doanh cña bé phËn doanh nghiÖp Nhµ níc. VËy cæ phÇn ho¸ lµ g×, vai
trß, ®Æc ®iÓm cña nã ra sao, mµ nhiÒu níc trªn thÕ giíi sö dông nã trong
c«ng t¸c qu¶n lý kinh tÕ nh vËy?
Theo tµi liÖu cña hÇu hÕt c¸c häc gi¶ níc ngoµi th× viÖc xem xÐt vÊn ®Ò
cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp Nhµ níc ®Òu ®Æt nã trong mét qu¸ tr×nh réng lín
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.