1
Luận văn
Một số giải pháp nhằm tố chức ttót công tác
thanh toán và quản lý công nợ trong hoạt
động kinh doanh của Công ty Dịch vụ và
Thương mại - TSC
2
Lời nói đầu
Trong những năm đầu thế kỷ XXI này, nền kinh tế nước ta thực sự sôi động
với hàng loạt doanh nghiệp đã, đang và sẽ ra đời trong cơ chế thị trường co sự điều
tiết vĩ mô của Nhà nước – một cơ chế với 15 tuổi đời có thể làm nền tảng vững
chắc cho những bước đi đầy nhiệt huyết của các doanh nghiệp.
Một doanh nghiệp ra đời, hoạt động nhằm đạt được mục tiêu trước mắt và
lâu dài của họ, tốc độ phát triển lâu hay chóng cho người ta cái nhìn tổng thể và
sức sống hiện tại và tiềm năng trong tương lai của các doanh nghiệp đó. Hiệu quả
sản xuất kinh doanh không tự nhiên có, nó là kết quả của sự phối hợp của một hệ
thống các yếu tố từ chính doanh nghiệp và có sự tác động từ môi trường bên ngoài.
Chính vì vậy công tác thanh toán là một mắt xích quan trọng không thể thiếu trong
quá trình hoạt động của doanh nghiệp, nó ảnh hưởng quá trình thu chi bằng tiền
của doanh nghiệp, dảm bảo tăng tốc độ chu chuyển và bảo toàn vốn của doanh
nghiệp, đảm bảo tình trạng tài chính lành mạnh cho doanh nghiệp.... Trong quá
trình thanh toán, sự trùng hợp về thời gian giữa sự vận động của vật tư, hàng hoá
với sự vận động của tiền vốn không phải luôn xảy ra, ccông nợ vì thế đoig hỏi phải
được quản lý một cách chặt chẽ.
Xuất phát từ tầm quan trọng của công tác thanh toán và quản lý công nợ, tôi
đã nghiên cứu mảng đề tài này từ phía doanh nghiệp có sự áp dụng các phương
pháp nghiên cứu tổng hợp, phương pháp nghiên cứu thống kê, phương pháp hoạt
động kinh tế... Qua thời gian thực tập tại Công ty Dịch vụ và Thương mại thuộc
Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt nam, tôi đã chọn đề tài:”Một số giải pháp
nhằm tố chức ttót công tác thanh toán và quản lý công nợ trong hoạt động kinh
doanh của Công ty Dịch vụ và Thương mại - TSC” làm nội dung nghiên cứu.
Đề tài này được trình bày trong ba chương:
Chương I : Lý luận chung trong công tác thanh toán và quản lý công nợ trong hoạt
động kinh doanh của các doanh nghiệp.
Chương II: Thực trạng công tác thanh toán và quản lý công nợ tại Công ty Dịch vụ
và Thương mại – TSC.
3
Chương III: Một số giải pháp nhằm tổ chức tốt và hoàn thiện công tác thanh toán
và quản lý công nợ tại Công ty Dịch vụ và Thương mại – TSC.
Chương I
Lý luận chung về công tác thanh toán và quản lý công nợ trong hoạt động
kinh doanh
của các doanh nghiệp.
I. Công tác thanh toán trong hoạt động kinh doanh của
các doanh nghiệp
1. Khái niệm về thanh toán
1.1. Sự cần thiết của thanh toán tiền tệ trong nền kinh tế
Ngay từ thời kỳ tan rã của chế độ công xã nguyên thuỷ, sự phân công lao
động xã hội và chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất đã xuất hiện, làm cho sản xuất
hàng hoá ra đời, đổi lại người ta phải được cái gì đó mạ họ cho là tương đương.
Ban đầu việc mua bán sản phẩm lao động chỉ đơn giản là vật đổi lấy vật, nhưng khi
sản xuất hàng hoá phát triển tới mức cao hơn thì tiền tệ xuất hiện đóng vai trò trung
gian của sự trao đổi này. như vầy người ta có thể hiểu rằng trong nền kinh tế, đóng
vai trò là người mua, khi nhận sản phẩm lao động của ngườu bán thì phải chi ra cái
nà người bán chấp nhận và cụ thể là tiền tệ – sự thể hiện chung của giá trị và lao
động xã hội. Sự chi trả này chính là việc thanh toán để có sản phẩm hàng hoá dịch
vụ.
Qua sự phân tích trên ta có thể khẳng định tyanh toán là tất yếu khách quan
của nền kinh tế. Mục tiêu cuối cùng của mọi cuộc mua bán là người mua nhận
được hàng và người bán nhận được tiền chi trả cho số hàng đó. Vì thế thanh toán là
khâu quan trọng bậc nhất của thương mạ. Xã hội không ngừng tiêu dùng nên
không thể ngừng sản xuất. Tái sản xuất đòi hỏi không ngừng mở rộng nên quá
trình sản xuất và lưu thông đòi hỏi phải thanh toán để bù đắp được toàn bộ chi phí
sản xuất đã bỏ ra. Như vậy, có thể nói thanh toán là khâu quan trọng trong quá
4
trình sản xuất và lưu thông hàng hoá, nếu quan hệ thanh toán bị gián đoạn thì quá
trính tái sản xuất giản đơn, tái sản xuất mở rộng bị gián đoạn.
1.2. Khái niệm thanh toán và cơ sở hình thành mối quan hệ thanh toán của
doanh nghiệp.
Theo ý nghĩa kinh tế, thanh toán là việc chi trả bằng tiền giữa các chủ thể,
trong những quan hệ nhất định, chẳng hạn thanh toán các khoản nợ nhà cung cấp,
thanh toán tiền lương cho cán bộ công nhân viên, thanh toán công tác phí v.v...
Việc thanh toán diễn ra giữa các doanh nghiệp với nhau, giữa doanh nghiẹp với
công nhân viên... Nói cách khác, đứng về phía doanh nghiệp, thanh toán tiền tệ là
việc dùng tiền tệ để thực hiện nghĩa vụ chi trả của các đối tượng liên quan trong
quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp.
Hoạt động kinh doanh của mọi doanh nghiệp thương mại đều gắn liền với
các mối quan hệ trong giao dịch thương mại và phần lớn các mối quan hệ kinh tế
của các đối tác kinh doanh, từ các mối quan hệ này nảy sinh ra các quan hệ thanh
toán mà doanh nghiệp cần thường xuyên phải quan tâm. quan hệ thanh toán được
hiểu là các mối quan hệ kinh tếphát sinh các dòng tiền đi vào hoặc đi ra khỏi doanh
nghiệp. Quan hệ thanh toán phát sinh tại thời điểm doanh nghiệp thực hiện nghĩa
vụ chi trả ngay khi doanh nghiệp có các khoản thu cho mình. Ví dụ khi doanh
nghiệp thực hiện các nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước hay thanh toán tiền hàng
cho người bán, dòng tiền đi ra khỏi doanh nghiệp. Trường hợp người mua thanh
toán tiền hàng cho doanh nghiệp, dòng tiền lúc này đi vào doanh nghiệp. Khi kết
thúc một quan hệ thanh toán thì quỹ tiền tệ của doanh nghiệp hoặc được tạo lập
hoặc được sử dụng.Quan hệ thanh toán xuất hiện do các mối quan hệ về tài chính
trong nền kinh tế. Các doanh nghiệp không thể thực hiện nghĩa vụ với ngân sách
Nhà nước qua việc đóng các khoản thes, phí, lệ phí. Trong quá trình trao đổi hàng
hoá, dịch vụ doanh nghiệp có quan hệ thanh toán với người mua, ngưới bán (tức là
nghĩa vụ chi trả của đơn vị này với đơn vị khác được tạo ra trong quá trình giao lưu
trao đổi). Nghĩa vụ thanh toán các khoản tín dụng ngắn hạn và dài hạn của các
doanh nghiệp đối với các tổ chức trung gian làm xuất hiện quan hệ thanh toán giữa
5
doanh nghiệp với các tổ chức này. việc sử dụng lao động của doanh nghiệp là yếu
tố đầu vào của quá trình sản xuất kinh doanh, trong nền kinh tế thị trường sức lao
động cũng được coi là hàng hoá. Như vậy, tiền lương là giá cả sức lao động và việc
doanh nghiệp trả lương cho người lao động hình thành quan hệ thanh toán giữa
doanh nghiệp với người lao động. Quan hệ thanh toán giữa doanh nghiệp với các
đơn vị kinh tế nội bộ xuất hiện khi có sự phân phối điều hoà vốn và tài sản, khi có
các khoản thu hộ, chi hộ của các cấp trên với cấp dưới và ngược lại... Như vậy,
quan hệ thanh toán của doanh nghiệp phát sinh từ chính các mối quan hệ của các
doanh nghiệp với các đối tượng có liên quan với họ trong quá trình sản xuất kinh
doanh của các doanh nghiệp.
2. các loại quan hệ thanh toán
Quan hệ thanh toán là một phần quan trọng với doanh nghiệp ở chỗ nó phục
vụ cho công tác quản lý tài chính của các doanh nghiệp. Cụ thể là các vấn đề quản
lý công nợ, vì vậy, người ta phân loại quan hệ thanh toán căn cứ như sau:
2.1. Căn cứ vào đối tượng tham gia trong quan hệ thanh toán
Theo cách phân loại thanh toán được chia thành:
Thanh toán giữa doanh nghiệp với nhà cung cấp, với khách hàng trong quá
trình sản xuất kinh doanh.
Thanh toán giữa doanh nghiệp với người lao động trong doanh nghiệp về
tiền công, tiền thưởng, tiền trợ cấp và các khoản thu nhập khác phân phối
cho họ.
Thanh toán giữa doanh nghiệp với ngân hàng, các tổ chức tín dụng khác về
các khoản nợ tiền vay.
Thanh toán giữa doanh nghiệp với các thành viên nội bộ trong việc điều hoà,
cấp phát, hoàn trả vốn kinh doanh, các nghiệp vụ thu hộ, chi hộ. Các nghiệp
vụ mua hộ, bán hộ trong các tổ chức thành viên.