
Giáo án vật lý 10 cơ bản Gv: Ngô Văn Tân
Ph n I C H Cầ Ơ Ọ
CH NG I Đ NG H C CH T ĐI MƯƠ Ộ Ọ Ấ Ể
Ti t 1ế BÀI 1 CHUY N Đ NG CỂ Ộ Ơ
Ngày so n: ạ
I. M C TIÊUỤ
1. Ki n th c : ế ứ - N m đ c khái ni m v : Ch t đi m, chuy n đ ng c , qu đ o c a chuy n đ ng.ắ ượ ệ ề ấ ể ể ộ ơ ỹ ạ ủ ể ộ
- Nêu đ c ví d c th v : Ch t đi m, chuy n đ ng, v t m c, m c th i gian.ượ ụ ụ ể ề ấ ể ể ộ ậ ố ố ờ
- Phân bi t đ c h to đ và h qui chi u, th i đi m và th i gian.ệ ượ ệ ạ ộ ệ ế ờ ể ờ
2. K năng : ỹ- Xác đ nh đ c v trí c a m t đi m trên m t qu đ o cong ho c th ng.ị ượ ị ủ ộ ể ộ ỹ ạ ặ ẳ
- Làm các bài toán v h qui chi u, đ i m c th i gian.ề ệ ế ổ ố ờ
II. CHU N BẨ Ị
- M t s ví d th c t v cách xác đ nh v trí c a m t đi m nào đó.ộ ố ụ ự ế ề ị ị ủ ộ ể
- M t s bài toán v đ i m c th i gian.ộ ố ề ổ ố ờ
III. TI N TRNH D Y H CẾ Ạ Ọ
Ho t đ ng1ạ ộ Tm hi u khái ni m chuy n đ ng c . Ch t đi m ể ệ ể ộ ơ ấ ể
Ho t đ ng c a giáo viênạ ộ ủ Ho t đ ng c a h c trạ ộ ủ ọ N i dung c b nộ ơ ả
GV: B ng quan sát hàng ngày,ằ
theo các em th ô tô, xe máy,.. khi
nào th nó đ c coi nh là ượ ư
chuy n đ ng c ?ể ộ ơ
GV: V y chuy n đ ng c là g?ậ ể ộ ơ
GV: Máy bay t Vi t Nam quaừ ệ
M có đ c coi là chuy n đ ngỹ ượ ể ộ
c không? Hăy so sánh kíchơ
th c c a máy bay so v i đướ ủ ớ ộ
dài đ ng đi c a máy bay.ườ ủ
Gv: M t v t chuy n đ ng nhộ ậ ể ộ ư
th nào th đ c coi nh là m tế ượ ư ộ
ch t đi m? L y ví dấ ể ấ ụ
GV: y/c hs hoàn thành C1 sgk
Gv: M t v t chuy n đ ng v chộ ậ ể ộ ạ
ra m t đ ng trong không gianộ ườ
th đ c g i là qu đ o. V y ượ ọ ỹ ạ ậ
qu đ o c a chuy n đ ng là g?ỹ ạ ủ ể ộ
L y ví d v m t s qu đ oấ ụ ề ộ ố ỹ ạ
c a chuy n đ ngủ ể ộ
Làm th nào đ xác đ nh v tríế ể ị ị
c a m t v t trong không gian.ủ ộ ậ
Hs: Khi nó di chuy n so v i cácể ớ
v t khác theo th i gianậ ờ
Hs: Đ c m c I-1ọ ụ
Hs: có, kích th c c a máy bayướ ủ
r t nh so v i đ dài đ ng điấ ỏ ớ ộ ườ
Hs: N u kích th c c a v t r tế ướ ủ ậ ấ
nh so v i đ dài đ ng điỏ ớ ộ ườ
Vd: gi t n c m a đangọ ướ ư
r i, ..ơ
Hs: C1.a) DTrái Đ tấ = 0,0006 cm
DM t Tr i ặ ờ = 0,07 cm
C1.b) có th coi Trái Đ t nhể ấ ư
m t ch t đi mộ ấ ể
Hs: Qu đ o c a chuy n đ ngỹ ạ ủ ể ộ
là t p h p t t c các v trí c aậ ợ ấ ả ị ủ
m t ch t đi m chuy n đ ngộ ấ ể ể ộ
t o ra m t đ ng nh t đ nh.ạ ộ ườ ấ ị
Vd: Qu đ o c a Trái Đ t quayỹ ạ ủ ấ
quanh M t Tr i là hình elipặ ờ
I- Chuy n đ ng c . Ch tể ộ ơ ấ
đi mể
1. Chuy n đ ng cể ộ ơ
Chuy n đ ng c c a m t v tể ộ ơ ủ ộ ậ
là s thay đ i v trí c a v tự ổ ị ủ ậ
đó so v i các v t khác theoớ ậ
th i gian.ờ
2. Ch t đi mấ ể
M t v t chuy n đ ng đ cộ ậ ể ộ ượ
coi là m t ch t đi m n uộ ấ ể ế
kích th c c a nó r t nh soướ ủ ấ ỏ
v i đ dài đ ng đi ( ho cớ ộ ườ ặ
kho ng cách mà ta đ c pả ề ậ
đ n)ế
Ch t đi m có kh i l ng làấ ể ố ượ
kh i l ng c a v t.ố ượ ủ ậ
3. Qu đ oỹ ạ
Qu đ o c a chuy n đ ng làỹ ạ ủ ể ộ
t p h p t t c các v trí c a m tậ ợ ấ ả ị ủ ộ
ch t đi m chuy n đ ng t o raấ ể ể ộ ạ
m t đ ng nh t đ nh.ộ ườ ấ ị
Ho t đ ng2ạ ộ Tm hi u các xác đ nh v trí c a v t trong không gian ể ị ị ủ ậ
Ho t đ ng c a giáo viênạ ộ ủ Ho t đ ng c a h c trạ ộ ủ ọ N i dung c b nộ ơ ả
Gv: V t làm m c là v t đ ngậ ố ậ ứ
yên hay chuy n đ ng? V t làmể ộ ậ
m c cho ta bi t đi u g?ố ế ề
Hs: V t làm m c là v t đ ngậ ố ậ ứ
yên, V t làm m c giúp ta xácậ ố
đ nh kho ng cách t v t làmị ả ừ ậ
II-Cách xác đ nh v trí c aị ị ủ
v t trong không gianậ
1. V t làm m c và th c đoậ ố ướ
V t làm m c đ c coi là đ ngậ ố ượ ứ
yên

Giáo án vật lý 10 cơ bản Gv: Ngô Văn Tân
Gv: Th c đo dùng đ làm g?ướ ể
Gv: y/c hs hoàn thành C2
Gv: Làm th nào đ xác đ nhế ể ị
v trí c a m t v t n u bi tị ủ ộ ậ ế ế
tr c qu đ o c a nó.ướ ỹ ạ ủ
Gv: Làm th nào đ xác đ n vế ể ị ị
trí c a m t v t trên m t đ ngủ ộ ậ ộ ườ
cong trong m t m t ph ng nàoộ ặ ẳ
đó?
Gv: y/c hs hoàn thành c3
Gv: Làm th nào đ xác đ nhế ể ị
đ c th i gian chuy n đ ngượ ờ ể ộ
c a m t v t nào đó?ủ ộ ậ
m c đ n v trí nào đóố ế ị
Hs: Th c dùng đ đoướ ể
Hs: ta nên ch n v t c đ nh nhọ ậ ố ị ư
b n sông, c t đi n,..ế ộ ệ
Hs: + Ta nên ch n m t v t làmọ ộ ậ
m c và m t chi u d ng trênố ộ ề ươ
đ ng đó là có th xác đ nhườ ể ị
chính xác v trí c a v t b ngị ủ ậ ằ
cách dùng m t cái th c đoộ ướ
chi u dài đo n đ ng t v tề ạ ườ ừ ậ
làm m c đ n v tố ế ậ
Hs: Dùng h t a đ ( 0xy) đệ ọ ộ ể
xác đ nh v trí c a v tị ị ủ ậ
Vd:
T a đ c a v t M là ọ ộ ủ ậ ở
x =
x
OM
y =
y
OM
Hs: M(2,5;2)
N u đă bi t qu đ o c a v t, taế ế ỹ ạ ủ ậ
nên ch n m t v t làm m c vàọ ộ ậ ố
m t chi u d ng trên đ ng đóộ ề ươ ườ
là có th xác đ nh chính xác v tríể ị ị
c a v t b ng cách dùng m t cáiủ ậ ằ ộ
th c đo chi u dài đo n đ ngướ ề ạ ườ
t v t làm m c đ n v từ ậ ố ế ậ
2. H t a đệ ọ ộ
Mu n xác đ nh v trí c a m tố ị ị ủ ộ
v t M trên m t đ ng congậ ộ ườ
trong m t m t ph ng ta làmộ ặ ẳ
nh sau:ư
•Ch n chi u d ng trên cácọ ề ươ
tr c 0x, 0yụ
•Chi u vuông góc đi m Mế ể
xu ng 2 tr c t a đ , taố ụ ọ ộ
đ cượ
các
đi mể
Mx, My
•V trí đi m M: x = ị ể
x
OM
y =
y
OM
Ho t đ ng3ạ ộ Tm hi u các xác đ nh th i gian trong chuy n đ ng ể ị ờ ể ộ
Ho t đ ng c a giáo viênạ ộ ủ Ho t đ ng c a h c trạ ộ ủ ọ N i dung c b nộ ơ ả
Gv: Trong gi th d c th yờ ể ụ ầ
giáo ki m tra Nam, N ch y cể ữ ạ ự
ly 100m. th i gian ch y c a cácờ ạ ủ
em đ c tính nh th nào?ượ ư ế
Gv: V y làm th nào đ xácậ ế ể
đ nh đ c th i gian trongị ượ ờ
chuy n đ ng?ể ộ
Gv: M c th i gian thôngố ờ
th ng đ c ch n vào lúc nào?ườ ượ ọ
Khi nào th s ch th i đi m s ố ỉ ờ ể ẽ
trùng v i s đo kho ng th iớ ố ả ờ
gian trôi tính t m c th i gian?ừ ố ờ
Hs: tính t lúc ch y đ n khi vừ ạ ế ề
đích
Hs: M c th i gian, đ ng h .ố ờ ồ ồ
Th i đi m và th i gianờ ể ờ
Hs: + M c th i gian th ngố ờ ườ
đ c ch n là lúc v t b t đ uượ ọ ậ ắ ầ
chuy n đ ngể ộ
+ Khi ta ch n m c th i gianọ ố ờ
là lúc v t b t đ u chuy n đ ngậ ắ ầ ể ộ
III- Cách xác đ nh th i gianị ờ
trong chuy n đ ngể ộ
1. M c th i gian và đ ng hố ờ ồ ồ
M c th i gian th ng đ cố ờ ườ ượ
ch n là lúc v t b t đ u chuy nọ ậ ắ ầ ể
đ ng ộ
2. Th i đi m và th i gianờ ể ờ
N u ch n m c m c th i gian làế ọ ố ố ờ
lúc v t b t đ u chuy n đ ngậ ắ ầ ể ộ
( th i đi m 0 ) th s ch th iờ ể ố ỉ ờ
đi m s trùng v i s đo kho ngể ẽ ớ ố ả

Giáo án vật lý 10 cơ bản Gv: Ngô Văn Tân
Gv: y/c hs hoàn thành C4
( th i đi m 0 )ờ ể
Hs: 33h
th i gian đă tr i qua k t m cờ ơ ể ừ ố
th i gian.ờ
Ho t đ ng4 ạ ộ Tm hi u h quy chi u ể ệ ế
Ho t đ ng c a giáo viênạ ộ ủ Ho t đ ng c a h c trạ ộ ủ ọ N i dung c b nộ ơ ả
Gv: Thông báo h quy chi uệ ế
Gv: Y/c hs so sánh h quy chi uệ ế
và h t a đệ ọ ộ
G i : + H t a đ đ c dùngợ ư ệ ọ ộ ượ
đ làm g?ể
+ H t a đ có xác đ nhệ ọ ộ ị
đ c th i gian chuy n đ ngượ ờ ể ộ
c a v t không?ủ ậ
+ H quy chi u bao g mệ ế ồ
y u t nào?ế ố
Hs: ghi nhớ
Hs: Tr l iả ờ
Gi ng nhau: Đ u xác đ nh đ cố ề ị ượ
v trí c a v t trong không gianị ủ ậ
Khác nhau:
- H t a đ không xác đ nhệ ọ ộ ị
đ c th i gian trongượ ờ
chuy n đ ngể ộ
- H quy chi u xác đ nh đ cệ ế ị ượ
th i gian trong chuy nờ ể
đ ngộ
IV- H quy chi uệ ế
H quy chi u g m:ệ ế ồ
+ m t v t làm m c, m t h t aộ ậ ố ộ ệ ọ
đ g n v i v t làm m cộ ắ ớ ậ ố
+ m t m c th i gian và đ ngộ ố ờ ồ
h .ồ
Ho t đ ngạ ộ 5 (5 phút) : c ng c , v n d ng và giao nhi m v v nhà.ủ ố ậ ụ ệ ụ ề
Ho t đ ng c a giáo viênạ ộ ủ Ho t đ ng c a h c sinhạ ộ ủ ọ
y/c hs tr l i cai h i 1,4, 5,6,7 trang 11ả ờ ỏ
Hoàn thành các bài t p cn l i và chu n b bàiậ % ạ ẩ ị
h c ti p theoọ ế
Tr l iả ờ
Ghi nh và v nhà làm nhi m vớ ề ệ ụ
IV. RÚT KINH NGHI M TI T D YỆ Ế Ạ
Ti t 2ếBÀI 2 CHUY N Đ NG TH NG Đ UỂ Ộ Ẳ Ề
Ngày so n: ạ

Giáo án vật lý 10 cơ bản Gv: Ngô Văn Tân
I. M C TIÊUỤ
1. Ki n th c : ế ứ Nêu đ c đ nh nghĩa c a chuy n đ ng th ng đ u .Vi t đ c công th c tính qung đ ng đi vàượ ị ủ ể ộ ẳ ề ế ượ ứ ườ
d ng ph ng trình chuy n đ ng c a chuy n đ ng th ng đ u.ạ ươ ể ộ ủ ể ộ ẳ ề
2. K năng : ỹ- V n d ng đ c công th c tính đ ng đi và ph ng trình chuy n đ ng đ gi i các bài t pậ ụ ượ ứ ườ ươ ể ộ ể ả ậ
v chuy n đ ng th ng đ u.ề ể ộ ẳ ề
- V đ c đ th t a đ - th i gian c a chuy n đ ng th ng đ u.ẽ ượ ồ ị ọ ộ ờ ủ ể ộ ẳ ề
- Thu th p thông tin t đ th nh : Xác đ nh đ c v trí và th i đi m xu t phát, v trí và th iậ ừ ồ ị ư ị ượ ị ờ ể ấ ị ờ
đi m g p nhau , th igian chuy n đ ng…ể ặ ờ ể ộ
- Nh n bi t đ c m t chuy n đ ng th ng đ u trong th c t .ậ ế ượ ộ ể ộ ẳ ề ự ế
II. CHU N BẨ Ị
Giáo viên : - Đ c ph n t ng ng trong SGK V t lý 8 đ xem THCS đ đ c h c nh ng gì.ọ ầ ươ ứ ậ ể ở ượ ọ ữ
- Chu n b m t s bài t p v chuy n đ ng th ng đ u có đ th t a đ khác nhau (k c đ thẩ ị ộ ố ậ ề ể ộ ẳ ề ồ ị ọ ộ ể ả ồ ị
t a đ - th i gian lúc v t d ng l i ).ọ ộ ờ ậ ừ ạ
- Chu n b m t bình chia đ đ ng d u ăn , m t c c n c nh , tăm , đ ng h đeo tay.ẩ ị ộ ộ ự ầ ộ ố ướ ỏ ồ ồ
H c sinh :ọÔn l i các ki n th cv chuy n đ ng th ng đ u đ h c l p 8 v t a đ , h quy chi u.ạ ế ứ ề ể ộ ẳ ề ọ ở ớ ọ ộ ệ ế
III. TI N TRNH D Y H CẾ Ạ Ọ
•n đ nh tr t t , ki m tra bài cũỔ ị ậ ự ể
1- M t v t chuy n đ ng nh th nào th đ c coi nh là m t ch t đi m? L y ví dộ ậ ể ộ ư ế ượ ư ộ ấ ể ấ ụ
2- Qu đ o là g? Phân bi t h quy chi u và h t a đỹ ạ ệ ệ ế ệ ọ ọ
•Đ t v n đ ặ ấ ề ( theo sgk )
Ho t đ ng1ạ ộ Tìm hi u khi ni m t c đ trung bình, chuy n đ ng th ng đ u và công th c tính đ ngể ệ ố ộ ể ộ ẳ ề ứ ườ
đi c a chuy n đ ng th ng đ u.ủ ể ộ ẳ ề
Ho t đ ng c a giáo viênạ ộ ủ Ho t đ ng c a h c trạ ộ ủ ọ N i dung c b nộ ơ ả
Bi u di n chuy n đ ng c a ch tề ễ ế ộ ủ ấ
đi m trên h tr c t a đ :ể ệ ụ ọ ộ
y/c hs xác đ nh s, t và tính vịtb trên
đo n Mạ1M2
y/c hs hoan thành C1(
Thông báo khái ni m chuy n đ ngệ ể ộ
th ng đ uẳ ề
Nêu nh ng đ c đi m c a chuy nữ ặ ể ủ ể
đ ng th ng đ uộ ẳ ề
Làm th nào đ xác đ nh đ ng điế ể ị ườ
trong chuy n đ ng th ng đ u?ể ộ ẳ ề
Vd: M t xe máy chuy n đ ngộ ể ộ
trong 2h đi đ c 90 km.ượ
Tính t c đ trung bnh c a xeố ộ ủ
t
s
vtb =
V i : s = xớ2 – x1 ; t = t2 – t1
C1: 52,3 km/h
Ghi nhớ
Đ c đi m: ặ ể
•Qu đ o là đ ng th ngỹ ạ ườ ẳ
•T c đ trung bnh nh nhauố ộ ư
trên m i quăng đ ngọ ườ
S = vtb.t = vt
T công th c: ừ ứ
t
s
vtb =
= 45 km/h
I- Chuy n đ ng th ng đ uể ộ ẳ ề
1. T c đ trung bnh ố ộ +
t
s
vtb =
(m/s)
T c đ trung bnh cho bi t m cố ộ ế ứ
đ nhanh, ch m c a chuy nộ ậ ủ ể
đ ngộ
2. Chuy n đ ng th ng đ uể ộ ẳ ề
Là chuy n đ ng có qu đ o làể ộ ỹ ạ
đ ng th ng và có t c đ trungườ ẳ ố ộ
bnh nh nhau trên m i quăng ư ọ
đ ng.ườ
3. Quăng đ ng đi đ cườ ượ
trong chuy n đ ng th ngể ộ ẳ
đ u.ề
S = vtb.t = vt
Trong chuy n đ ng th ng đ u,ể ộ ẳ ề
quăng đ ng đi đ c t lườ ượ ỉ ệ
thu n v i th i gian chuy nậ ớ ờ ể
đ ng t.ộ
Ho t đ ng2ạ ộ Xác đ nh ph ng trnh chuy n đ ng th ng đ u và đ th t a đ -th i gianị ươ ể ộ ẳ ề ồ ị ọ ộ ờ
Ho t đ ng c a giáo viênạ ộ ủ Ho t đ ng c a h c trạ ộ ủ ọ N i dung c b nộ ơ ả

Giáo án vật lý 10 cơ bản Gv: Ngô Văn Tân
Gv: Thông báo các xây d ngự
ph ng trnh chuy n đ ngươ ể ộ
th ng đ u. y/c hs làm bài 9a,bẳ ề
sgk tr 15
Gv: nh n xét, đánh giá và k tậ ế
lu n (có nêu các b c v đ thậ ướ ẽ ồ ị
)
Hs: ghi nh và làm:ớ
Bài 9:
a) Xe A: xA = 60t; SA = 60t
Xe B: xB = 10 + 40t; SB = 40t
Ghi nhớ
II-Ph ng trnh chuy n đ ngươ + ể ộ
và đ th t a đ -th i gianồ ị ọ ộ ờ
c a chuy n đ ng th ngủ ể ộ ẳ
đ u ề
1. Ph ng trnh chuy n đ ngươ + ể ộ
th ng đ u.ẳ ề
X = x0 + s = x0 + vt
2. Đ th t a đ – th i gianồ ị ọ ộ ờ
c a chuy n đ ng th ngủ ể ộ ằ
đ u.ề
•Đ th t a đ –th i gian làồ ị ọ ộ ờ
m t đo n đ ng th ng.ộ ạ ườ ẳ
Ho t đ ngạ ộ 3: C ng c , v n d ng và giao nhi m v v nhà.ủ ố ậ ụ ệ ụ ề
Ho t đ ng c a giáo viênạ ộ ủ Ho t đ ng c a h c sinhạ ộ ủ ọ
Nh c l i nh ng n i chính đ h c.ắ ạ ữ ộ ọ
Y/c v nh lm bi t p v chu n b bi h c s 3ề ậ ẩ ị ọ ố
Ghi nh v th c hi nớ ự ệ
IV. RÚT KINH NGHI M TI T D YỆ Ế Ạ
Ti t 3&4ếBÀI 3 CHUY N Đ NG TH NG BI N Đ I Đ UỂ Ộ Ẳ Ế Ổ Ề
Ngày so n: ạ
I. M C TIUỤ
1.Ki n th c :ế ứ

