Giáo án vt lý 10 cơ bn Gv: Ngô Văn Tân
Ph n I C H C Ơ
CH NG I Đ NG H C CH T ĐI MƯƠ
Ti t 1ế BÀI 1 CHUY N Đ NG C Ơ
Ngày so n:
I. M C TIÊU
1. Ki n th c : ế - N m đ c khái ni m v : Ch t đi m, chuy n đ ng c , qu đ o c a chuy n đ ng. ượ ơ
- Nêu đ c ví d c th v : Ch t đi m, chuy n đ ng, v t m c, m c th i gian.ượ
- Phân bi t đ c h to đ và h qui chi u, th i đi m và th i gian. ượ ế
2. K năng : - Xác đ nh đ c v trí c a m t đi m trên m t qu đ o cong ho c th ng. ượ
- Làm các bài toán v h qui chi u, đ i m c th i gian. ế
II. CHU N B
- M t s ví d th c t v cách xác đ nh v trí c a m t đi m nào đó. ế
- M t s bài toán v đ i m c th i gian.
III. TI N TRNH D Y H C
Ho t đ ng1 Tm hi u khái ni m chuy n đ ng c . Ch t đi m ơ
Ho t đ ng c a giáo viên Ho t đ ng c a h c tr N i dung c b n ơ
GV: B ng quan sát hàng ngày,
theo các em th ô tô, xe máy,.. khi
nào th đ c coi nh ượ ư
chuy n đ ng c ? ơ
GV: V y chuy n đ ng c là g? ơ
GV: Máy bay t Vi t Nam qua
M đ c coi là chuy n đ ng ượ
c không? Hăy so sánh kíchơ
th c c a máy bay so v i đướ
dài đ ng đi c a máy bay.ườ
Gv: M t v t chuy n đ ng nh ư
th nào th đ c coi nh m tế ượ ư
ch t đi m? L y ví d
GV: y/c hs hoàn thành C1 sgk
Gv: M t v t chuy n đ ng v ch
ra m t đ ng trong không gian ườ
th đ c g i qu đ o. V y ượ
qu đ o c a chuy n đ ng g?
L y d v m t s qu đ o
c a chuy n đ ng
Làm th nào đ xác đ nh v tríế
c a m t v t trong không gian.
Hs: Khi nó di chuy n so v i các
v t khác theo th i gian
Hs: Đ c m c I-1
Hs: có, kích th c c a máy bayướ
r t nh so v i đ dài đ ng đi ườ
Hs: N u kích th c c a v t r tế ướ
nh so v i đ dài đ ng đi ườ
Vd: gi t n c m a đang ướ ư
r i, ..ơ
Hs: C1.a) DTrái Đ t = 0,0006 cm
DM t Tr i = 0,07 cm
C1.b) có th coi Trái Đ t nh ư
m t ch t đi m
Hs: Qu đ o c a chuy n đ ng
t p h p t t c các v trí c a
m t ch t đi m chuy n đ ng
t o ra m t đ ng nh t đ nh. ườ
Vd: Qu đ o c a Trái Đ t quay
quanh M t Tr i là hình elip
I- Chuy n đ ng c . Ch t ơ
đi m
1. Chuy n đ ng c ơ
Chuy n đ ng c c a m t v t ơ
là s thay đ i v trí c a v t
đó so v i các v t khác theo
th i gian.
2. Ch t đi m
M t v t chuy n đ ng đ c ượ
coi m t ch t đi m n u ế
kích th c c a r t nh soướ
v i đ dài đ ng đi ( ho c ườ
kho ng cách ta đ c p
đ n)ế
Ch t đi m kh i l ng ượ
kh i l ng c a v t. ượ
3. Qu đ o
Qu đ o c a chuy n đ ng
t p h p t t c các v trí c a m t
ch t đi m chuy n đ ng t o ra
m t đ ng nh t đ nh. ườ
Ho t đ ng2 Tm hi u các xác đ nh v trí c a v t trong không gian
Ho t đ ng c a giáo viên Ho t đ ng c a h c tr N i dung c b n ơ
Gv: V t làm m c v t đ ng
yên hay chuy n đ ng? V t làm
m c cho ta bi t đi u g? ế
Hs: V t làm m c v t đ ng
yên, V t làm m c giúp ta xác
đ nh kho ng cách t v t làm
II-Cách xác đ nh v trí c a
v t trong không gian
1. V t làm m c và th c đo ướ
V t làm m c đ c coi đ ng ượ
yên
Giáo án vt lý 10 cơ bn Gv: Ngô Văn Tân
Gv: Th c đo dùng đ làm g?ướ
Gv: y/c hs hoàn thành C2
Gv: Làm th nào đ xác đ nhế
v trí c a m t v t n u bi t ế ế
tr c qu đ o c a nó.ướ
Gv: Làm th nào đ xác đ n vế
trí c a m t v t trên m t đ ng ườ
cong trong m t m t ph ng nào
đó?
Gv: y/c hs hoàn thành c3
Gv: Làm th nào đ xác đ nhế
đ c th i gian chuy n đ ngượ
c a m t v t nào đó?
m c đ n v trí nào đó ế
Hs: Th c dùng đ đoướ
Hs: ta nên ch n v t c đ nh nh ư
b n sông, c t đi n,..ế
Hs: + Ta nên ch n m t v t làm
m c m t chi u d ng trên ươ
đ ng đó th xác đ nhườ
chính xác v trí c a v t b ng
cách dùng m t i th c đo ướ
chi u dài đo n đ ng t v t ườ
làm m c đ n v t ế
Hs: Dùng h t a đ ( 0xy) đ
xác đ nh v trí c a v t
Vd:
T a đ c a v t M là
x =
x
OM
y =
y
OM
Hs: M(2,5;2)
N u đă bi t qu đ o c a v t, taế ế
nên ch n m t v t làm m c
m t chi u d ng trên đ ng đó ươ ườ
là có th xác đ nh chính xác v trí
c a v t b ng cách dùng m t cái
th c đo chi u dài đo n đ ngướ ườ
t v t làm m c đ n v t ế
2. H t a đ
Mu n xác đ nh v trí c a m t
v t M trên m t đ ng cong ườ
trong m t m t ph ng ta làm
nh sau:ư
Ch n chi u d ng trên các ươ
tr c 0x, 0y
Chi u vuông góc đi m Mế
xu ng 2 tr c t a đ , ta
đ cượ
các
đi m
Mx, My
V trí đi m M: x =
x
OM
y =
y
OM
Ho t đ ng3 Tm hi u các xác đ nh th i gian trong chuy n đ ng
Ho t đ ng c a giáo viên Ho t đ ng c a h c tr N i dung c b n ơ
Gv: Trong gi th d c th y
giáo ki m tra Nam, N ch y c
ly 100m. th i gian ch y c a các
em đ c tính nh th nào?ượ ư ế
Gv: V y làm th nào đ xác ế
đ nh đ c th i gian trong ượ
chuy n đ ng?
Gv: M c th i gian thông
th ng đ c ch n vào lúc nào?ườ ượ
Khi nào th s ch th i đi m s
trùng v i s đo kho ng th i
gian trôi tính t m c th i gian?
Hs: tính t lúc ch y đ n khi v ế
đích
Hs: M c th i gian, đ ng h .
Th i đi m và th i gian
Hs: + M c th i gian th ng ườ
đ c ch n lúc v t b t đ uượ
chuy n đ ng
+ Khi ta ch n m c th i gian
lúc v t b t đ u chuy n đ ng
III- Cách xác đ nh th i gian
trong chuy n đ ng
1. M c th i gian và đ ng h
M c th i gian th ng đ c ườ ượ
ch n lúc v t b t đ u chuy n
đ ng
2. Th i đi m và th i gian
N u ch n m c m c th i gian ế
lúc v t b t đ u chuy n đ ng
( th i đi m 0 ) th s ch th i
đi m s trùng v i s đo kho ng
Giáo án vt lý 10 cơ bn Gv: Ngô Văn Tân
Gv: y/c hs hoàn thành C4
( th i đi m 0 )
Hs: 33h
th i gian đă tr i qua k t m c ơ
th i gian.
Ho t đ ng4 Tm hi u h quy chi u ế
Ho t đ ng c a giáo viên Ho t đ ng c a h c tr N i dung c b n ơ
Gv: Thông báo h quy chi u ế
Gv: Y/c hs so sánh h quy chi u ế
và h t a đ
G i : + H t a đ đ c dùng ư ượ
đ làm g?
+ H t a đ có xác đ nh
đ c th i gian chuy n đ ngượ
c a v t không?
+ H quy chi u bao g m ế
y u t nào?ế
Hs: ghi nh
Hs: Tr l i
Gi ng nhau: Đ u xác đ nh đ c ượ
v trí c a v t trong không gian
Khác nhau:
- H t a đ không xác đ nh
đ c th i gian trongượ
chuy n đ ng
- H quy chi u xác đ nh đ c ế ượ
th i gian trong chuy n
đ ng
IV- H quy chi u ế
H quy chi u g m: ế
+ m t v t làm m c, m t h t a
đ g n v i v t làm m c
+ m t m c th i gian đ ng
h .
Ho t đ ng 5 (5 phút) : c ng c , v n d ng và giao nhi m v v nhà.
Ho t đ ng c a giáo viên Ho t đ ng c a h c sinh
y/c hs tr l i cai h i 1,4, 5,6,7 trang 11
Hoàn thành các bài t p cn l i chu n b bài %
h c ti p theo ế
Tr l i
Ghi nh và v nhà làm nhi m v
IV. RÚT KINH NGHI M TI T D Y
Ti t 2ếBÀI 2 CHUY N Đ NG TH NG Đ U
Ngày so n:
Giáo án vt lý 10 cơ bn Gv: Ngô Văn Tân
I. M C TIÊU
1. Ki n th c : ế Nêu đ c đ nh nghĩa c a chuy n đ ng th ng đ u .Vi t đ c công th c tính qung đ ng đi ượ ế ượ ườ
d ng ph ng trình chuy n đ ng c a chuy n đ ng th ng đ u. ươ
2. K năng : - V n d ng đ c công th c tính đ ng đi ph ng trình chuy n đ ng đ gi i các bài t p ượ ườ ươ
v chuy n đ ng th ng đ u.
- V đ c đ th t a đ - th i gian c a chuy n đ ng th ng đ u. ượ
- Thu th p thông tin t đ th nh : Xác đ nh đ c v trí th i đi m xu t phát, v trí th i ư ượ
đi m g p nhau , th igian chuy n đ ng…
- Nh n bi t đ c m t chuy n đ ng th ng đ u trong th c t . ế ượ ế
II. CHU N B
Giáo viên : - Đ c ph n t ng ng trong SGK V t lý 8 đ xem THCS đ đ c h c nh ng gì. ươ ượ
- Chu n b m t s bài t p v chuy n đ ng th ng đ u có đ th t a đ khác nhau (k c đ th
t a đ - th i gian lúc v t d ng l i ).
- Chu n b m t bình chia đ đ ng d u ăn , m t c c n c nh , tăm , đ ng h đeo tay. ướ
H c sinh :Ôn l i các ki n th cv chuy n đ ng th ng đ u đ h c l p 8 v t a đ , h quy chi u. ế ế
III. TI N TRNH D Y H C
n đ nh tr t t , ki m tra bài cũ
1- M t v t chuy n đ ng nh th nào th đ c coi nh là m t ch t đi m? L y ví d ư ế ượ ư
2- Qu đ o là g? Phân bi t h quy chi u và h t a đ ế
Đ t v n đ ( theo sgk )
Ho t đ ng1 Tìm hi u khi ni m t c đ trung bình, chuy n đ ng th ng đ u và công th c tính đ ng ườ
đi c a chuy n đ ng th ng đ u.
Ho t đ ng c a giáo viên Ho t đ ng c a h c tr N i dung c b n ơ
Bi u di n chuy n đ ng c a ch t ế
đi m trên h tr c t a đ :
y/c hs xác đ nh s, t tính vtb trên
đo n M1M2
y/c hs hoan thành C1(
Thông báo khái ni m chuy n đ ng
th ng đ u
Nêu nh ng đ c đi m c a chuy n
đ ng th ng đ u
Làm th nào đ xác đ nh đ ng điế ườ
trong chuy n đ ng th ng đ u?
Vd: M t xe máy chuy n đ ng
trong 2h đi đ c 90 km.ượ
Tính t c đ trung bnh c a xe
t
s
vtb =
V i : s = x2 – x1 ; t = t2 – t1
C1: 52,3 km/h
Ghi nh
Đ c đi m:
Qu đ o là đ ng th ng ườ
T c đ trung bnh nh nhau ư
trên m i quăng đ ng ườ
S = vtb.t = vt
T công th c:
t
s
vtb =
= 45 km/h
I- Chuy n đ ng th ng đ u
1. T c đ trung bnh +
t
s
vtb =
(m/s)
T c đ trung bnh cho bi t m c ế
đ nhanh, ch m c a chuy n
đ ng
2. Chuy n đ ng th ng đ u
Là chuy n đ ng có qu đ o là
đ ng th ng và có t c đ trungườ
bnh nh nhau trên m i quăng ư
đ ng.ườ
3. Quăng đ ng đi đ cườ ượ
trong chuy n đ ng th ng
đ u.
S = vtb.t = vt
Trong chuy n đ ng th ng đ u,
quăng đ ng đi đ c t lườ ượ
thu n v i th i gian chuy n
đ ng t.
Ho t đ ng2 Xác đ nh ph ng trnh chuy n đ ng th ng đ u và đ th t a đ -th i gian ươ
Ho t đ ng c a giáo viên Ho t đ ng c a h c tr N i dung c b n ơ
Giáo án vt lý 10 cơ bn Gv: Ngô Văn Tân
Gv: Thông báo các xây d ng
ph ng trnh chuy n đ ngươ
th ng đ u. y/c hs làm bài 9a,b
sgk tr 15
Gv: nh n xét, đánh giá k t ế
lu n (có nêu các b c v đ th ướ
)
Hs: ghi nh làm:
Bài 9:
a) Xe A: xA = 60t; SA = 60t
Xe B: xB = 10 + 40t; SB = 40t
Ghi nh
II-Ph ng trnh chuy n đ ngươ +
đ th t a đ -th i gian
c a chuy n đ ng th ng
đ u
1. Ph ng trnh chuy n đ ngươ +
th ng đ u.
X = x0 + s = x0 + vt
2. Đ th t a đ th i gian
c a chuy n đ ng th ng
đ u.
Đ th t a đ –th i gian
m t đo n đ ng th ng. ườ
Ho t đ ng 3: C ng c , v n d ng và giao nhi m v v nhà.
Ho t đ ng c a giáo viên Ho t đ ng c a h c sinh
Nh c l i nh ng n i chính đ h c.
Y/c v nh lm bi t p v chu n b bi h c s 3
Ghi nh v th c hi n
IV. RÚT KINH NGHI M TI T D Y
Ti t 3&4ếBÀI 3 CHUY N Đ NG TH NG BI N Đ I Đ U
Ngày so n:
I. M C TIU
1.Ki n th c :ế